AI मुळे IT कंपन्या हादरल्या
एका नव्या युगाची सुरुवात AI मुळे होत आहे, पण भारतीय IT कंपन्यांसाठी सध्या ही भीतीची बाब ठरत आहे. Anthropic सारख्या कंपन्यांनी प्रगत Enterprise AI टूल्स आणल्यानंतर गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता वाढली आहे. AI मुळे ऑटोमेशन (Automation) वाढेल आणि पारंपरिक IT सेवांची गरज कमी होईल, अशी भीती आहे. यामुळे जगभरातील सॉफ्टवेअर आणि टेक्नॉलॉजी स्टॉक्समध्ये मोठी घसरण झाली आहे. विशेषतः भारतीय IT कंपन्यांच्या वाढीच्या संधींवर आणि नफ्यावर याचा परिणाम होऊ शकतो.
या भीतीमुळे Nifty IT Index मध्ये जोरदार पडझड झाली आहे. फक्त 8 दिवसांमध्ये, म्हणजेच 3 फेब्रुवारी 2026 पासून आतापर्यंत, हा इंडेक्स तब्बल 19% घसरला आहे.
अमेरिकेतील घडामोडींचाही परिणाम
भारतीय IT कंपन्यांच्या अमेरिकन डिपॉझिटरी रिसिप्ट्स (ADRs) मध्येही मोठी घसरण दिसून आली. इन्फोसिसचे ADRs आठवड्याभरात सुमारे 9-10% तर विप्रोचे ADRs सुमारे 4-5% ने घसरले. यामुळे बाजारात चिंतेचे वातावरण पसरले.
यासोबतच, अमेरिकेतून आलेल्या नवीन आकडेवारीनुसार, तेथील नोकऱ्यांच्या संख्येत वाढ झाली आहे. यामुळे अमेरिकेची सेंट्रल बँक (Federal Reserve) व्याजदर कपातीला (Interest Rate Cuts) उशीर करेल, अशी भीती वाढली आहे. या जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेचा आणि Nasdaq इंडेक्समध्ये झालेल्या सुमारे 2% च्या घसरणीचा फटका भारतीय IT शेअर्सना बसला आहे, कारण या कंपन्यांचा मोठा महसूल अमेरिकन क्लायंट्सकडून येतो.
व्हॅल्युएशन (Valuation) नीचांकी पातळीवर
या जोरदार विक्रीमुळे (Sell-off) प्रमुख भारतीय IT कंपन्यांचे P/E (Price-to-Earnings) मल्टीपल्स अनेक वर्षांच्या नीचांकी पातळीवर आले आहेत. फेब्रुवारी 2026 च्या मध्यापर्यंत, इन्फोसिसचा P/E सुमारे 21.0x-21.7x आहे, तर TCS चा P/E सुमारे 19.8x-22.3x आहे. हे आकडे Nifty IT Index च्या सरासरी P/E (सुमारे 23.5x-23.6x) पेक्षाही कमी आहेत. विप्रोचा P/E तर 16.6x-19.2x पर्यंत खाली आला आहे. HCL टेक्नॉलॉजीजचा P/E थोडा जास्त, सुमारे 24.3x-26.4x आहे.
या तुलनेत, अमेरिकन टेक कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन खूप जास्त आहे. Nvidia चा P/E 46.7x-49.3x आहे, तर Palantir चा P/E 205x पेक्षा जास्त आहे. Microsoft चा P/E (25.2x-26.3x) HCL टेक्नॉलॉजीजच्या आसपास आहे.
इन्फोसिसचा 52-आठवड्यांचा नीचांक $16.31 च्या आसपास आहे. TCS चे शेअर्स 13 फेब्रुवारी 2026 रोजी ₹2,585.00 च्या नीचांकी पातळीवर पोहोचले, जे त्याच्या 52-आठवड्यांच्या उच्चांकापेक्षा तब्बल 31% कमी होते. Nifty IT Index चा 1-वर्षांचा CAGR -23.2% आहे, जो सध्याच्या घसरणीची तीव्रता दर्शवतो.
भविष्यातील धोके आणि तज्ज्ञांचे मत
गुंतवणूकदारांची मुख्य चिंता ही आहे की AI मुळे IT सेवांची मागणी कायमस्वरूपी कमी होऊ शकते आणि नफ्यावर (Margins) सातत्याने दबाव येऊ शकतो. AI जटिल कामे ऑटोमेट करू शकते, ज्यामुळे IT कंपन्यांच्या कमाईच्या मॉडेलला थेट धोका निर्माण झाला आहे.
इन्फोसिस आणि TCS सारख्या कंपन्यांनी भूतकाळात चांगली कामगिरी केली असली तरी, सध्याची नीचांकी पातळी आणि सरासरीपेक्षा कमी व्हॅल्युएशन हे भविष्यातील आव्हाने दर्शवतात. TCS चे शेअर्स प्रमुख मूव्हिंग एव्हरेजच्या (Moving Averages) खाली ट्रेड करत आहेत, जे एक मंदीचे (Bearish) संकेत आहेत.
अनेक विश्लेषकांच्या मते, इन्फोसिससाठी 'Hold' रेटिंग कायम आहे आणि त्यांच्या टार्गेट प्राईसमध्ये 10-16% ची वाढ होण्याची शक्यता आहे. 2026 मध्ये IT खर्चात वाढ होण्याची शक्यता असून, इन्फोसिस आपल्या कामगिरीत सुधारणा करू शकते, असे काहींचे मत आहे. IT सेक्टरचे भविष्य AI-आधारित सेवा आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन (Digital Transformation) उपक्रमांकडे वळण्यावर अवलंबून असेल, ज्यामुळे नवीन कमाईचे स्रोत निर्माण होऊ शकतील. मात्र, सध्या तरी बाजारात अनिश्चितता अधिक आहे आणि Nifty IT Index मध्ये अल्प, मध्यम आणि दीर्घकालीन घसरण दिसून येत आहे.
