భారత్ జియోథర్మల్ ఎనర్జీ: పాలసీ, టెక్నాలజీతో భారీ వృద్ధికి సిద్ధం!

గత కొన్నేళ్లుగా జియోథర్మల్ ఎనర్జీ రంగం అన్వేషణలో ఎదురయ్యే సవాళ్లు, అనిశ్చిత రాబడులపై దృష్టి పెట్టేది. అయితే, ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారుతున్నాయి. అత్యాధునిక సాంకేతికత, కొత్త జాతీయ విధానాల (National Policy on Geothermal Energy 2025) సహాయంతో ఈ రంగం పెట్టుబడులకు సిద్ధంగా మారుతోంది. ఇది కేవలం మరో పునరుత్పాదక శక్తి వనరుగా కాకుండా, ఇంధన భద్రతకు, వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక రంగాల ఆర్థికాభివృద్ధికి కీలక శక్తిగా మారనుంది.

మెరుగైన డ్రిల్లింగ్ టెక్నాలజీలు, పటిష్టమైన విధానాల నేపథ్యంలో భారత జియోథర్మల్ రంగం రూపాంతరం చెందుతోంది. 'నేషనల్ పాలసీ ఆన్ జియోథర్మల్ ఎనర్జీ 2025' అన్వేషణను ప్రోత్సహించడానికి, స్థానిక సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడానికి, పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి ఒక స్పష్టమైన ప్రణాళికను అందిస్తోంది. ఈ పాలసీ కింద, ఆటోమేటిక్ రూట్ లో 100% ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ (FDI) కు అనుమతి ఉంది. దీంతో పాటు, టాక్స్ హాలిడేస్, ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు కూడా లభిస్తాయి. ఆయిల్, గ్యాస్ రంగంలో వాడే సాంకేతికతతో సమానమైన డ్రిల్లింగ్ టెక్నాలజీలో వస్తున్న పురోగతి, భూగర్భంలోని వేడిని మరింత లోతుగా, సమర్థవంతంగా అందిపుచ్చుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తోంది. గతంలో కష్టతరమైన భూగర్భ పరిస్థితులు, అధిక ఖర్చుల వల్ల అసాధ్యమైన ప్రాజెక్టులు కూడా ఇప్పుడు సాధ్యమయ్యే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా, మూతపడిన ఆయిల్, గ్యాస్ బావులను ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా ఈ అభివృద్ధి ప్రక్రియను సులభతరం చేయాలని పాలసీ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

భారత భూగర్భంలో సుమారు 450 GW విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం దాగి ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోని ప్రస్తుత జియోథర్మల్ సామర్థ్యం (సుమారు 16 GW) కన్నా ఎంతో ఎక్కువ. అమెరికా, చైనా వంటి దేశాలు తదుపరి తరం జియోథర్మల్ సామర్థ్యంలో ముందున్నా, భారత్ లోని విస్తారమైన, ఇంకా అన్వేషించని వనరులు ప్రపంచ స్థాయిలో దీనికి కీలక స్థానాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. సౌర, పవన విద్యుత్ వంటి వాటితో పోలిస్తే (వీటి సామర్థ్యం సాధారణంగా 15-25% ఉంటుంది), జియోథర్మల్ పవర్ ప్లాంట్లు 80% కంటే ఎక్కువ వినియోగ రేట్లను సాధించగలవు. ఇవి నిరంతరాయ విద్యుత్ సరఫరా (Baseload Power) అందించగలవు. ఈ స్థిరత్వం భారత్ ఇంధన భద్రత లక్ష్యాలకు కీలకం. విద్యుత్ తో పాటు, పారిశ్రామిక అవసరాలకు 11,000 GW వేడి, 1,500 GW కూలింగ్ సామర్థ్యం కూడా ఇక్కడ అందుబాటులో ఉంది. తయారీ, ఆహార శుద్ధి, వ్యవసాయ రంగాల్లో కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి ఇది ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుంది.

అయినప్పటికీ, ఈ రంగంలో కొన్ని సవాళ్లు ఇంకా ఉన్నాయి. జియోథర్మల్ అన్వేషణలో ముందుగా అధిక పెట్టుబడులు పెట్టాలి, భూగర్భ సంబంధిత ప్రమాదాలు ఉంటాయి. చారిత్రాత్మకంగా చూస్తే, ఐదు బావుల్లో ఒకదానిలో మాత్రమే లాభదాయకమైన జియోథర్మల్ రిజర్వాయర్ దొరుకుతుంది. దీనివల్ల అన్వేషణ ఖర్చులు పెరిగి, రాబడులు అనిశ్చితంగా మారతాయి. జియోథర్మల్ ప్లాంట్ల నిర్మాణ ఖర్చులు కూడా గణనీయంగా ఉంటాయి, ఇవి తరచుగా సౌర, పవన విద్యుత్ ప్లాంట్ల కంటే ఎక్కువ. ఇది కాలక్రమేణా విద్యుత్ ను ఖరీదుగా మారుస్తుంది. గతంలో పుగా వ్యాలీ వంటి ప్రాంతాల్లో విషపూరిత ద్రవాలు లీక్ అవడం వంటి పర్యావరణ సమస్యలు కూడా దీనికి ఉన్నాయి. వీటిని జాగ్రత్తగా నిర్వహించాలి. అంతేకాకుండా, ఇప్పటికే ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలు, వేగంగా తగ్గుతున్న ఖర్చులు, వేగవంతమైన విస్తరణ రేట్లతో సౌర, పవన విద్యుత్ నుండి గట్టి పోటీ ఎదురవుతోంది. నిరంతర విద్యుత్ అందించే సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ, జియోథర్మల్ రంగం వేగంగా విస్తరించడం కష్టంగా మారింది. 'నేషనల్ పాలసీ ఆన్ జియోథర్మల్ ఎనర్జీ 2025' కింద నిర్వచించిన కొత్త, సంక్లిష్టమైన నిబంధనలను అర్థం చేసుకోవడం కూడా డెవలపర్లకు ఒక అవరోధంగానే ఉంది.

'నేషనల్ పాలసీ ఆన్ జియోథర్మల్ ఎనర్జీ 2025' సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం ద్వారా గణనీయమైన ఆర్థిక ప్రయోజనాలు చేకూరుతాయని అంచనా. జియోథర్మల్ అభివృద్ధి వల్ల దాదాపు 3.5 లక్షల నుండి 7 లక్షల వరకు ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రత్యక్ష వేడి అనువర్తనాల (Direct Heat Applications) ద్వారా వ్యవసాయ రంగంతో పాటు ఇతర ఆర్థిక కార్యకలాపాలను కూడా ఇది ప్రేరేపిస్తుంది. భారత జియోథర్మల్ ఎనర్జీ మార్కెట్ రాబోయే రోజుల్లో గణనీయంగా వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. 2024లో సుమారు 405.17 మిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ఈ మార్కెట్, 2035 నాటికి వార్షిక వృద్ధి రేటు **7.08%**తో 860.11 మిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. భారతదేశం తన 'నెట్ జీరో 2070' లక్ష్య సాధన కోసం కృషి చేస్తున్న నేపథ్యంలో, స్థిరమైన, స్వచ్ఛమైన, వైవిధ్యభరితమైన శక్తిని అందించగల జియోథర్మల్ సామర్థ్యం చాలా కీలకం. నిరంతర సాంకేతిక పురోగతి, ప్రభుత్వ మద్దతుతో కూడిన నియంత్రణ వాతావరణం, జియోథర్మల్ ను శక్తి భద్రతను పెంచడానికి, సుస్థిర పారిశ్రామిక వృద్ధికి ఒక ముఖ్యమైన సాధనంగా నిలుపుతాయి.