అమెరికా కీలక ఇరాన్ ఆయిల్ మినహాయింపు రద్దు
మార్చి 20 లోపు నౌకల్లో లోడ్ చేసిన ఇరాన్ చమురు అమ్మకాలు, డెలివరీలకు అనుమతించిన ఆంక్షల మినహాయింపును పొడిగించబోమని యు.ఎస్. ట్రెజరీ డిపార్ట్మెంట్ అధికారికంగా ధృవీకరించింది. ఏప్రిల్ 19న గడువు ముగియనున్న ఈ అనుమతి, ఇరాన్పై అమెరికా 'గరిష్ట ఒత్తిడి' (maximum pressure) విధానం నుంచి తాత్కాలిక ఉపశమనాన్ని ఇచ్చింది. శక్తి ధరల ఒత్తిళ్లను తగ్గించే దిశగా సాగుతున్న ప్రయత్నాల నుంచి వెనక్కి తగ్గడాన్ని ఈ నిర్ణయం సూచిస్తోంది.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో మార్పులు.. భారత్కు అనిశ్చితి
ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ముడి చమురు దిగుమతిదారు అయిన భారతదేశం, దాదాపు 7 సంవత్సరాల విరామం తర్వాత ఇటీవల ఇరాన్ నుండి చమురు దిగుమతులను పునఃప్రారంభించింది. ఇరాన్ ముడి చమురుతో కూడిన రెండు సూపర్ ట్యాంకర్లు భారతీయ ఓడరేవులను చేరుకున్నాయి. అయితే, ఇప్పుడు ఈ మినహాయింపు గడువు ముగియడం, భారత్ యొక్క ఈ కార్గోల భవిష్యత్తుతో పాటు ఇంధన భద్రతా ప్రణాళికలపై అనిశ్చితిని సృష్టిస్తోంది. భారత్ తన ఇంధన దిగుమతులను వైవిధ్యపరుస్తూ, సుమారు 40 దేశాల నుండి సోర్సింగ్ చేస్తోంది.
మార్కెట్ అస్థిరత, సరఫరా రిస్కులు
ప్రపంచ చమురు డిమాండ్లో దాదాపు 25% సరఫరా చేసే పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతం, ఇంధన మార్కెట్లకు చాలా కీలకం. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ద్వారా జరుగుతున్న అంతరాయాలు, సరఫరా సమస్యలకు దారితీస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనాల ప్రకారం, అధిక ధరల ప్రభావంతో 2026లో ప్రపంచ చమురు డిమాండ్ 2020 తర్వాత తొలిసారిగా తగ్గుముఖం పట్టనుంది. సరఫరా-డిమాండ్ మధ్య గట్టి బ్యాలెన్స్ ఉంటుందని, 400,000 బ్యారెల్స్ మాత్రమే మిగులు ఉంటుందని అంచనా వేస్తోంది. J.P. Morgan వంటి విశ్లేషకులు 2026లో బ్రెంట్ క్రూడ్ సగటున $60 డాలర్లు ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నా, భౌగోళిక-రాజకీయ రిస్కులను ఒక అనిశ్చితిగా పరిగణిస్తున్నారు.
భవిష్యత్ అంచనాలు.. ఆంక్షల ప్రభావం
ఆంక్షల పునరుద్ధరణ, మినహాయింపు గడువు ముగియడం వంటి పరిణామాలు ఇప్పటికే బలహీనంగా ఉన్న మార్కెట్లో గణనీయమైన అస్థిరతను సృష్టిస్తున్నాయి. ఇరాన్ తన ఎగుమతులను నియంత్రించడంలో ఆంక్షల ప్రభావంపై సందేహాలున్నాయి, ఎందుకంటే ఇరాన్ 'డార్క్ ఫ్లీట్' (dark fleet)ను ఉపయోగించుకుంటూ రవాణా ఆంక్షలను అధిగమించే మార్గాలను కనుగొంది. కఠినమైన ఆంక్షలు అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులకు మరింత పరిశీలనను పెంచవచ్చు, సరఫరాను మరింత పరిమితం చేసే అవకాశం ఉంది. ఇంధన మార్కెట్ విశ్లేషకులు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు తక్షణ భవిష్యత్తుపై అప్రమత్తతతో ఉన్నారు.