ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లు పశ్చిమ ఆసియాలో (West Asia) పెరుగుతున్న సంఘర్షణల వల్ల అంతరాయాలకు గురవుతున్న వేళ, రష్యా భారతదేశానికి క్రూడ్ ఆయిల్ (Crude Oil) మరియు లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) సరఫరాలను స్థిరంగా పెంచుతామని హామీ ఇచ్చింది.
రష్యా కంపెనీలు భారతదేశం యొక్క పెరుగుతున్న ఇంధన అవసరాలను తీర్చడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయని ఫస్ట్ డెప్యూటీ ఛైర్మన్ డెనిస్ మాంట్రోవ్ (Denis Manturov) ధృవీకరించారు. భారతదేశం తన ముడి చమురులో సుమారు 88-89% దిగుమతి చేసుకుంటున్న నేపథ్యంలో ఇది చాలా కీలకం. రష్యా భారతదేశానికి ప్రధాన ఇంధన భాగస్వామిగా మారింది. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ ముడి చమురు దిగుమతుల్లో రష్యా వాటా **35.9%**కు చేరుకుంది. ఈ పరిణామం భారతదేశ ఇంధన భద్రతను మెరుగుపరుస్తుంది, సంప్రదాయ మధ్యప్రాచ్య వనరులకు కీలక ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందిస్తుంది. LNG ఎగుమతి ఒప్పందంపై చర్చలు కూడా పురోగమిస్తున్నాయి. భౌగోళిక రాజకీయ కారణాల వల్ల బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent crude) ధరలు పెరుగుతుండటం, స్థిరమైన సరఫరా గొలుసుల ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతుంది.
ఇంధన రంగంతో పాటు, వ్యవసాయ సహకారం కూడా బలపడనుంది. 2025 నాటికి భారతదేశానికి రష్యా ఖనిజ ఎరువుల (mineral fertilizers) ఎగుమతులను 40% పెంచాలని రష్యా భావిస్తోంది. రష్యా నుండి భారతదేశానికి వచ్చే రసాయన ఎగుమతుల్లో 90% ఎరువులే ఉండగా, ఇవి 2025 నాటికి 66.2% మేర పెరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఎరువుల ఎగుమతిదారు అయిన రష్యా, ఏటా మిలియన్ల టన్నుల ఎరువులను భారతదేశానికి సరఫరా చేస్తుంది. ఉమ్మడి యూరియా ఉత్పత్తి ప్రాజెక్టుపై కూడా దేశాలు చర్చిస్తున్నాయి.
అణు ఇంధన సహకారం కొనసాగుతోంది, కుడంకుళం న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్ (Kudankulam Nuclear Power Plant - KKNPP) లోని కొత్త యూనిట్ల నిర్మాణం షెడ్యూల్ ప్రకారం పురోగమిస్తోంది. యూనిట్లు 3 మరియు 4 నిర్మాణంలో బాగా ముందుకు సాగాయి, అయితే యూనిట్లు 5 మరియు 6 నిర్మాణం జూన్ 2021లో ప్రారంభమైంది.
ఇంధనం, వ్యవసాయం దాటి, పారిశ్రామిక రంగాలు, అంతరిక్షం, విద్య మరియు ఆవిష్కరణలపై కూడా చర్చలు విస్తరించాయి. క్రిటికల్ మినరల్స్ (critical minerals) మరియు అరుదైన భూ మూలకాలపై (rare earth elements) కీలక దృష్టి సారించారు. క్లీన్ ఎనర్జీ, అడ్వాన్స్డ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ వంటి పరిశ్రమలకు సరఫరా గొలుసులను సురక్షితం చేయడానికి ఉమ్మడి ప్రాజెక్టులు ప్రణాళిక చేయబడ్డాయి. రష్యా వద్ద గణనీయమైన అరుదైన భూ మూలకాల నిల్వలు ఉన్నాయి, అయితే భారతదేశంలో ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ, విండ్ ఎనర్జీ రంగాల కారణంగా డిమాండ్ పెరుగుతోంది. ఈ ప్రయత్నాలు రష్యా యొక్క ఖనిజ వనరులను, మైనింగ్ నైపుణ్యాన్ని భారతదేశం యొక్క పారిశ్రామిక డిమాండ్, సాంకేతిక నైపుణ్యంతో కలపాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
అయితే, భారతదేశం దిగుమతులపై ఆధారపడటం ఒక ప్రధాన బలహీనతగా మిగిలిపోయింది. భారతదేశం సుమారు 40 దేశాల నుండి ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకున్నప్పటికీ, అధిక దిగుమతి ఆధారపడటం (88-89%) ప్రపంచ ధరల ఒడిదుడుకులకు, భౌగోళిక రాజకీయ షాక్లకు గురిచేస్తుంది. హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) సమీపంలో ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో పశ్చిమ ఆసియాలో (West Asia) సంఘర్షణ తీవ్రమైంది, ఇది దిగుమతిదారులకు నష్టాలను పెంచుతుంది. అనలిస్ట్ మైఖేల్ కుగెల్మాన్, ప్రపంచ సంఘర్షణల అస్థిరత కారణంగా, భారతదేశం రష్యాతో తన ఇంధన వ్యవహారాలలో, ముఖ్యంగా ఇప్పుడు, జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని సూచిస్తున్నారు. అదనంగా, ఇంధనం, ఎరువుల దిగుమతుల వల్ల భారతదేశానికి రష్యాతో ఉన్న భారీ వాణిజ్య లోటు (trade deficit), దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సవాలుగా మిగిలింది. రష్యన్ ఇంధన వనరులు ధర ప్రయోజనాలను అందించగలిగినప్పటికీ, వాటి దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనం ఆంక్షలు, మారుతున్న వాణిజ్య విధానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, ఎరువులపై 5.5% దిగుమతి సుంకం, రష్యా పరిష్కరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న వాణిజ్య అవరోధం.
భవిష్యత్తును పరిశీలిస్తే, భారతదేశ-రష్యా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం మరింత లోతుగా కొనసాగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇరు దేశాలు ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని విస్తరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి, $100 బిలియన్లను చేరుకోవాలని భావిస్తున్నాయి. కుడంకుళం న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్ (Kudankulam Nuclear Power Plant) యూనిట్లలో పురోగతి, క్రిటికల్ మినరల్స్, అడ్వాన్స్డ్ టెక్నాలజీలలో కొత్త సహకారాలు, భవిష్యత్ దృష్టితో కూడిన వ్యూహాన్ని చూపుతున్నాయి. స్థిరమైన ఇంధన సరఫరాల రష్యా యొక్క నిబద్ధత, దాని ప్రధాన ఎరువుల సరఫరాదారుగా దాని పాత్ర, భారతదేశ ఆర్థిక, వ్యవసాయ భద్రతకు కీలకంగా కొనసాగుతుంది. ఇది అనిశ్చిత ప్రపంచంలో ఖర్చు ఆదా చేయడంతో పాటు స్థిరమైన సరఫరా గొలుసులను సమతుల్యం చేసుకునే భారతదేశ స్వయంప్రతిపత్తి వ్యూహానికి అనుగుణంగా ఉంది.