భారతదేశానికి నిరంతరాయ ఇంధన సరఫరాపై రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లవ్రోవ్ ఇచ్చిన భరోసా, గ్లోబల్ గా నెలకొన్న ఆర్థిక, రాజకీయ సవాళ్ల నేపథ్యంలో అత్యంత కీలకంగా మారింది.
ప్రస్తుతం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్ (Global Energy Market) లో నెలకొన్న అనిశ్చితి, భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, పలు దేశాలపై విధించిన ఆంక్షల (Sanctions) నేపథ్యంలో ఈ హామీ ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. ఎలాంటి 'అన్యాయమైన పోటీ' (Unfair Competition) ఉన్నా, రష్యా తన ఇంధన సరఫరా ఒప్పందాలను పూర్తిగా గౌరవిస్తుందని లవ్రోవ్ స్పష్టం చేశారు. పశ్చిమ దేశాలు ఆంక్షలు విధిస్తున్నప్పటికీ, రష్యా ఆసియా మార్కెట్లలో, ముఖ్యంగా భారత్ వంటి దేశాలకు, డిస్కౌంట్ ధరలకు ఇంధనాన్ని అందిస్తూ తన మార్కెట్ వాటాను పెంచుకోవాలని చూస్తోంది.
ఈ చర్చల్లో కుడంకుళం న్యూక్లియర్ పవర్ ప్లాంట్ (Kudankulam Nuclear Power Plant) ప్రాజెక్ట్ కీలక పాత్ర పోషించింది. ఇది ఇరు దేశాల భాగస్వామ్యానికి నిదర్శనం. భారతదేశం పెరుగుతున్న ఇంధన అవసరాలను తీర్చడానికి, ప్లాంట్లోని కొత్త యూనిట్లు నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. ఇప్పటికే యూనిట్ 1, ఫిబ్రవరి 2016 నుండి పూర్తి సామర్థ్యంతో పనిచేస్తోంది. మొత్తం ప్లాంట్ను 2027 నాటికి పూర్తిగా అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. చమురు, సహజవాయువు, బొగ్గు వంటి హైడ్రోకార్బన్ల సరఫరాలోనూ రష్యా భారత్ కు ముఖ్యమైన భాగస్వామిగా కొనసాగుతోంది.
భారతదేశం తన ఇంధన భద్రత (Energy Security) కోసం పలు దేశాల నుంచి సరఫరాలను పొందుతూ, వైవిధ్యీకరణ (Diversification) వైపు చూస్తున్నప్పటికీ, ప్రస్తుత భౌగోళిక-రాజకీయ పరిస్థితుల్లో రష్యా నుంచి లభిస్తున్న ఆకర్షణీయమైన ధరల వల్ల భారత్ దానిపై ఆధారపడటం పెరిగింది. గ్లోబల్ గా చమురు, గ్యాస్ ధరలు పెరిగిన తరుణంలో, డిస్కౌంట్ తో లభిస్తున్న రష్యన్ ఇంధనం మరింత ఆకర్షణీయంగా మారింది. అయితే, రష్యాపై పెరిగే ఈ ఆధారపడటం కొన్ని రిస్క్ లను కూడా తెచ్చిపెడుతుంది. భౌగోళిక-రాజకీయ ఘర్షణలు కొనసాగితే సరఫరా వ్యవస్థలో అంతరాయాలు, ధరల్లో హెచ్చుతగ్గులు, ద్వితీయ ఆంక్షలు (Secondary Sanctions) వంటివి తలెత్తే అవకాశం ఉంది. ఇది భారత్ విదేశాంగ విధాన ఎంపికలను కూడా పరిమితం చేయవచ్చు.
ఇంధన సరఫరాతో పాటు, రష్యా విదేశాంగ మంత్రి లవ్రోవ్, భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ తో పలు కీలక అంశాలపై చర్చలు జరిపారు. ఐక్యరాశ్రా, బ్రిక్స్, జీ20 వంటి అంతర్జాతీయ వేదికలపై సహకారం, వాణిజ్యం, రవాణా, ఆర్థిక వ్యవస్థలు, శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారించారు. రష్యా అధికారులు, ఇరు దేశాల మధ్య దీర్ఘకాలిక సంబంధాలు పటిష్టంగా ఉన్నాయని, బయటి శక్తులు విభజించడానికి ప్రయత్నించినా, ఈ సంబంధాలు నిలకడగా ఉంటాయని విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు.
