కోర్టు తీర్పు: ప్రభుత్వానికి మార్గం సుగమం
ఢిల్లీ హైకోర్టులో RIL (Reliance Industries) ఎదుర్కొంటున్న PMT గ్యాస్ ఫీల్డ్స్ వివాదంలో ప్రభుత్వానికి కీలక ఊరట లభించింది. ఈ కేసులో ప్రభుత్వ అప్పీల్ "మెయింటెయినబుల్" (maintainable) అని, అంటే విచారణకు అర్హత ఉందని కోర్టు తీర్పు చెప్పింది. దీనితో, 2016 నాటి ఆర్బిట్రేషన్ అవార్డులో భాగంగా $3.86 బిలియన్ను అమలు చేయాలనే ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలకు మార్గం సుగమం అయ్యింది. RIL లేవనెత్తిన ప్రాథమిక అభ్యంతరాలను (preliminary objections) డివిజన్ బెంచ్ కొట్టివేసింది.
చట్టపరమైన ఆధారం: RIL వాదన తిరస్కరణ
ప్రభుత్వ అప్పీల్ "మెయింటెయినబుల్" కాదన్న RIL వాదనలో నిజం లేదని హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ తేల్చి చెప్పింది. ఆర్బిట్రేషన్ అండ్ కన్సిలియేషన్ యాక్ట్, 1996లోని సెక్షన్ 50(1)(b) ప్రకారం, విదేశీ అవార్డు అమలును నిరాకరించే ఉత్తర్వులపై అప్పీల్ చేసుకోవచ్చని, ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రభుత్వ అభ్యర్థన చెల్లుబాటు అవుతుందని కోర్టు పేర్కొంది. గతంలో సింగిల్ జడ్జి జూలై 2023లో ఈ అప్పీల్ ను అకాలమైనదిగా (premature) కొట్టివేసిన నేపథ్యంలో, హైకోర్టు ఈ నిర్ణయం RIL ను నియంత్రించేలా ఉంది. ప్రస్తుతం RIL, దాని భాగస్వాములు $5 బిలియన్లకు పైగా ప్రభుత్వ నిధులను అక్రమంగా నిలిపివేశారని ప్రభుత్వం ఆరోపిస్తోంది. PMT ఫీల్డ్స్ లో కాస్ట్ రికవరీ, రాయల్టీలు, పన్నులకు సంబంధించిన వివాదాల నుంచే ఈ ఆరోపణలు పుట్టుకొచ్చాయి. డిసెంబర్ 2010లో RIL, BG Exploration & Production India లు ప్రారంభించిన ఆర్బిట్రేషన్ ప్రక్రియలో ఇది కీలక పరిణామం.
వివాద నేపథ్యం, చారిత్రక పోరాటాలు
PMT ఫీల్డ్స్ 2010 నుంచి సంక్లిష్టమైన ఆర్బిట్రేషన్ వివాదాలకు నెలవుగా మారాయి. 2016 నాటి ఫైనల్ పాక్షిక అవార్డు (FPA) లాభాల లెక్కింపు విషయంలో ప్రభుత్వ వాదనలను సమర్ధించింది. అయితే, RIL, భాగస్వాములు కాస్ట్ రికవరీ ప్రొవిజన్స్ ను పెంచాలని కోరడంతో, చట్టపరమైన పోరాటం కొనసాగుతోంది. $3.86 బిలియన్ను తిరిగి రాబట్టేందుకు ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, గతంలో జూన్ 2022లో ఇంగ్లీష్ హైకోర్టులో RIL, Shell కు అనుకూలంగా వచ్చిన $111 మిలియన్ అవార్డు విషయంలో ప్రభుత్వం అప్పీల్ లో ఓడిపోయింది. KG-D6 బేసిన్ లో గ్యాస్ మైగ్రేషన్ క్లెయిమ్స్ పై RIL కు అనుకూలంగా వచ్చిన ఆర్బిట్రేషన్ తీర్పును కూడా భారత ప్రభుత్వం సవాలు చేస్తోంది. ఈ పరిణామాలు ఇంధన ఒప్పందాలు, ప్రభుత్వ రాబడి క్లెయిమ్స్ పరిష్కారంలో ఉన్న సంక్లిష్టతను తెలియజేస్తున్నాయి.
మార్కెట్ సందర్భం, భవిష్యత్ అంచనాలు
Reliance Industries ప్రస్తుతం భారతదేశపు అతిపెద్ద ఎనర్జీ సెక్టార్ కంపెనీలలో ఒకటి. సుమారు ₹18.8 ట్రిలియన్ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్, 22.4 TTM P/E రేషియో (జనవరి 2026 నాటికి) తో దూసుకుపోతోంది. ఏప్రిల్ 2025లో ప్రకటించిన Q4 FY25 ఫలితాల్లో, ఆపరేషన్స్ నుండి ₹2.64 లక్షల కోట్ల రెవెన్యూ, ₹22,611 కోట్ల నెట్ ప్రాఫిట్ నమోదయ్యాయి. మరో ప్రధాన కంపెనీ ONGC కూడా ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్ క్యాప్, అమ్మకాలలో RIL వెనుకబడి ఉంది. అయితే, ఇరు సంస్థలు జనవరి 2026లో చేసుకున్న MoU ప్రకారం డీప్ వాటర్ వనరులపై సహకరించుకుంటున్నాయి. ఈ $3.86 బిలియన్ క్లెయిమ్ పై ఫిబ్రవరి 17న జరిగే విచారణను మార్కెట్ ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.