Whalesbook
CPCB నుంచి సీరియస్ యాక్షన్! మహారాష్ట్రలోని పార్లీ థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ (PTPS) యూనిట్లు 6, 8 లను తక్షణమే మూసివేయాలని సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (CPCB) ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఫిబ్రవరి 5, 2026 నాటి లేఖలో, ఈ యూనిట్లు తీవ్రమైన పర్యావరణ నిబంధనల ఉల్లంఘనకు పాల్పడినట్లు స్పష్టంగా పేర్కొంది.
కాలుష్యానికి అసలు కారణాలు
ముఖ్యంగా, ఈ యూనిట్ల నుంచి వెలువడే పార్టిక్యులేట్ మ్యాటర్ (PM) ఉద్గారాలు అనుమతించిన 50 mg/Nm³ పరిమితిని బాగా మించిపోయాయని అధికారులు గుర్తించారు. యూనిట్ 6 నుంచి 87 mg/Nm³, యూనిట్ 7 నుంచి 85 mg/Nm³, మరియు యూనిట్ 8 నుంచి 91 mg/Nm³ మేర PM ఉద్గారాలను నమోదు చేశాయి. దీనికి తోడు, ఈ యూనిట్లకు సంబంధించిన 'కన్సెంట్ టు ఆపరేట్' (Consent to Operate) అనుమతులు 2024 డిసెంబర్లోనే గడువు ముగిశాయి. అంటే, ఏడాదికి పైగా ఈ యూనిట్లు చట్టవిరుద్ధంగానే పనిచేస్తున్నాయని అర్థమవుతోంది. అంతేకాకుండా, ఎఫ్లూయెంట్ పంప్ హౌస్ నుంచి వ్యర్థ జలాలు నేరుగా డ్రైన్లలోకి లీకవడం, శుద్ధి చేయని మురుగునీరు, బూడిద వ్యర్థాలను సహజ నీటి వనరుల్లోకి వదలడం వంటివి కూడా గుర్తించారు. ఈ తీవ్రమైన పర్యావరణ సమస్యల నేపథ్యంలోనే, CPCB ఈ యూనిట్లను మూసివేయాలని మహారాష్ట్ర పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (MPCB)ని ఆదేశించింది.
విస్తృత పరిశీలన, చారిత్రక నేపథ్యం
PTPSలో ఈరోజు ఎదురైన పరిస్థితి అకస్మాత్తుగా వచ్చినది కాదు. 2015 జులై నుంచే ఎమిషన్ మానిటరింగ్ సిస్టమ్స్పై తొలి నోటీసులు జారీ అయ్యాయి. 2018లో జరిగిన తనిఖీల్లో అధిక PM స్థాయిలను గుర్తించారు. 2018 మే నెలలో CPCB ఇప్పటికే మూసివేత ఆదేశాలు ఇచ్చినా, ఈ యూనిట్లు పనిచేస్తూనే ఉన్నాయని, గడువు ముగిసిన అనుమతులతోనే నడుస్తున్నాయని తెలుస్తోంది. ఇది సంస్థాగత నిర్వహణ, పర్యవేక్షణలో లోపాలను సూచిస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా అనేక థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్లు ఇలాంటి పర్యావరణ ఉల్లంఘనలకు పాల్పడుతున్నాయి. ఉదాహరణకు, పానిపట్ థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ పర్యావరణ నష్టానికి ₹6.90 కోట్లకు పైగా జరిమానా చెల్లించాల్సి వచ్చింది. రోపర్ థర్మల్ ప్లాంట్ కూడా ₹5 కోట్లు జరిమానాతో పాటు 'కన్సెంట్ టు ఆపరేట్' అనుమతిని కోల్పోయింది. ఈ పరిణామాలు థర్మల్ పవర్ జనరేటర్లపై కఠిన నిబంధనలు, కాలుష్య నియంత్రణ టెక్నాలజీల్లో పెట్టుబడులు పెట్టాలనే ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
MAHAGENCO పనితీరు, ఆర్థిక అంశాలు
MAHAGENCO (మహారాష్ట్ర స్టేట్ పవర్ జనరేషన్ కంపెనీ లిమిటెడ్) ఈ PTPS ప్లాంట్కు మాతృ సంస్థ. ఇది దేశంలోని అతిపెద్ద విద్యుత్ ఉత్పత్తిదారులలో ఒకటి, థర్మల్, గ్యాస్, హైడ్రో, సోలార్ వంటి విభిన్న పోర్ట్ఫోలియోను కలిగి ఉంది. అయితే, పర్యావరణ నిబంధనల విషయంలో MAHAGENCO తరచుగా విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. వరల్డ్ బెంచ్మార్కింగ్ అలయన్స్ (World Benchmarking Alliance) దీనికి 'అన్కమిటెడ్' (Uncommitted) రేటింగ్ను ఇచ్చింది, ఎందుకంటే కంపెనీ స్పష్టమైన వాతావరణ లక్ష్యాలను వెల్లడించలేదు. ఈ సంస్థ IRFC నుంచి ₹5,000 కోట్ల టర్మ్ లోన్ను పొందింది. ఇది సంస్థ కార్యకలాపాల స్థాయిని, బాధ్యతలను తెలియజేస్తుంది. NTPCతో కలిసి సిన్నార్ థర్మల్ పవర్ లిమిటెడ్ను కొనుగోలు చేయడం వంటి విస్తరణ ప్రణాళికలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే, PTPS ఘటన సంస్థ పర్యావరణ బాధ్యతలపై సందేహాలను రేకెత్తిస్తోంది.
పెను ముప్పు.. భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు
పార్లీ ప్లాంట్లో పదేపదే జరుగుతున్న పర్యావరణ ఉల్లంఘనలు MAHAGENCO నిబంధనల పట్ల నిబద్ధతను, దీర్ఘకాలిక కార్యకలాపాల సత్తాను ప్రశ్నించేలా చేశాయి. CPCB ఆదేశాలు కేవలం ఒక ప్రక్రియపరమైన అడ్డంకి కాదు, నిరంతర నిర్లక్ష్యానికి తీవ్ర పరిణామం. ఈ యూనిట్ల తాత్కాలిక మూసివేతతో పాటు, సంస్థ భారీ జరిమానాలు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. 2019 నుంచి బూడిద డైక్లకు (ash dykes) వార్షిక థర్డ్-పార్టీ భద్రతా ఆడిట్లు నిర్వహించకపోవడం, వ్యర్థ చమురు నిల్వల్లో సరైన నిర్వహణ లేకపోవడం వంటివి ఆస్తుల నిర్వహణ, పర్యావరణ ప్రమాదాల తగ్గింపులో వ్యవస్థాగత వైఫల్యాలను ఎత్తిచూపుతున్నాయి. సంస్థ వాతావరణ లక్ష్యాలను వెల్లడించకపోవడం, దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక లోపాన్ని సూచిస్తుంది. ఇలాంటి సమస్యలు భవిష్యత్ పెట్టుబడులను, భాగస్వామ్యాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు. గతంలో బొగ్గు గనుల ప్రాజెక్టులకు పర్యావరణ అనుమతులు పొందడంలో కూడా సంస్థ ఆలస్యం, డాక్యుమెంటేషన్ సమస్యలను ఎదుర్కొంది.
భవిష్యత్ కార్యాచరణ
భవిష్యత్తులో, PTPS యూనిట్లు 6, 8 లు సరిదిద్దిన చర్యలు తీసుకుని, పర్యావరణ అధికారుల నుంచి తిరిగి అనుమతులు పొందే వరకు మూసివేయబడతాయి. MAHAGENCO తన పర్యావరణ నిర్వహణ వ్యవస్థలను, ముఖ్యంగా పాత ప్లాంట్లలో, సమగ్రంగా సమీక్షించి, మెరుగుపరచుకోవాలి. ప్రస్తుత ఉద్గార ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా, ఆపరేటింగ్ అనుమతులకు లోబడి ఉండేలా కాలుష్య నియంత్రణ టెక్నాలజీలలో గణనీయంగా పెట్టుబడులు పెట్టాలి. అలా చేయడంలో విఫలమైతే, మరిన్ని జరిమానాలు, దీర్ఘకాలిక కార్యకలాపాల అంతరాయాలు, ప్రతిష్టకు భంగం కలగడం వంటివి సంభవించవచ్చు. పరిశ్రమలో డీకార్బనైజేషన్ (decarbonization) వైపు మొగ్గు, కఠినమైన పర్యావరణ పర్యవేక్షణ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, నిబంధనలను పాటించకపోవడం వల్ల కలిగే నష్టాలు మరింత పెరుగుతాయి.