సౌరశక్తికి బడ్జెట్ బాట
ఈ బడ్జెట్ కేటాయింపులు భారతదేశ సౌర శక్తి రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకురావడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఇంధన భద్రతను పెంచడం, దేశీయంగా స్వయం సమృద్ధిని సాధించడం వంటి లక్ష్యాలతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ కీలక అడుగు వేసింది. 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' పిలుపునకు అనుగుణంగా, దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాలను పెంచేందుకు ఈ బడ్జెట్ దోహదపడుతుంది.
బడ్జెట్ కేటాయింపులు, పథకాల వివరాలు:
- PM సూర్య ఘర్ ముఫ్త్ బిజలి యోజన: ఇళ్లల్లో రూఫ్టాప్ సోలార్తో ఉచిత విద్యుత్ అందించే ఈ పథకానికి ₹22,000 కోట్లు కేటాయించారు.
- PM-KUSUM మిషన్: రైతుల ఇంధన భద్రతను మెరుగుపరచడానికి ₹5,000 కోట్లు కేటాయించారు.
- గ్రిడ్-కనెక్టెడ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులు: దేశవ్యాప్తంగా సోలార్ పవర్ ప్రాజెక్టుల విస్తరణకు అదనంగా ₹1,775 కోట్లు కేటాయించారు.
తయారీ రంగానికి ఊతం:
సోలార్ గ్లాస్ తయారీకి కీలకమైన సోడియం యాంటిమోనేట్ (sodium antimonate) ముడిసరుకుపై బేసిక్ కస్టమ్స్ డ్యూటీని 7.5% నుంచి Nilకి తగ్గించారు. దీనివల్ల బోరోసిల్ రెన్యూవబుల్స్ (Borosil Renewables) వంటి సంస్థల ఉత్పత్తి వ్యయాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. సిలికాన్ దిగుమతులపై కొన్ని మినహాయింపులు ముగిసినా, దేశీయ సిలికాన్ వేఫర్, మాడ్యూల్ ఉత్పత్తిదారులకు ఊరటనిస్తూనే, ప్రభావవంతమైన డ్యూటీ రేట్లను కొనసాగిస్తున్నారు.
పరిశోధన, భవిష్యత్ ప్రణాళికలు:
భవిష్యత్ ఆవిష్కరణల కోసం, నేషనల్ లార్జ్ సోలార్ టెలిస్కోప్ (National Large Solar Telescope) ఏర్పాటు లేదా ఆధునీకరణకు కూడా బడ్జెట్లో ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. ఇది భారతదేశాన్ని అధునాతన సోలార్ సైన్స్, ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ పరిశోధన రంగాలలో ముందుంచుతుంది.
మార్కెట్ లో రియాక్షన్:
ఫిబ్రవరి 1, 2026న, ఈ బడ్జెట్ ప్రకటనల నేపథ్యంలో సోలార్ స్టాక్స్ మిశ్రమ స్పందనను చూపాయి. టాటా పవర్ (Tata Power) షేర్ ఇంట్రాడేలో 4.06% పడిపోయి ₹351.7 వద్ద కనిష్ట స్థాయిని తాకింది. అదేవిధంగా, అదానీ గ్రీన్ ఎనర్జీ (Adani Green Energy Ltd) షేర్ 3.77% తగ్గి ₹819.7 వద్ద ఇంట్రాడే కనిష్టానికి చేరుకుంది. విస్తృత మార్కెట్ బలహీనత, రంగంపై ఒత్తిడి దీనికి కారణాలు.
బోరోసిల్ రెన్యూవబుల్స్ విషయానికొస్తే, కస్టమ్స్ డ్యూటీ తగ్గింపుతో ప్రయోజనం పొందే అవకాశం ఉంది. ఫిబ్రవరి 1, 2026 నాటికి, బోరోసిల్ రెన్యూవబుల్స్ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹6,761 కోట్లుగా ఉంది. అదానీ గ్రీన్ ఎనర్జీ మార్కెట్ క్యాప్ సుమారు ₹1.32 లక్షల కోట్లు, టాటా పవర్ సుమారు ₹1.13 లక్షల కోట్లుగా నమోదయ్యాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు:
ప్రభుత్వ విధానాలు, ముఖ్యంగా ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహకాల (PLI) పథకాలు, దేశీయ సౌర సరఫరా గొలుసును బలోపేతం చేస్తాయని భావిస్తున్నారు. 2030 నాటికి 500 GW శిలాజ రహిత విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. PM-KUSUM, PM సూర్య ఘర్ ముఫ్త్ బిజలి యోజనలు ఈ లక్ష్య సాధనలో కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. అనలిస్టులు పునరుత్పాదక ఇంధన మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో నిరంతర వృద్ధిని, బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (BESS), గ్రీన్ హైడ్రోజన్ టెక్నాలజీల అభివృద్ధిని అంచనా వేస్తున్నారు.