రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ రంగంలో భారీ వృద్ధి
భారతదేశం రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ రంగంలో గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించింది. FY25 నాటికి విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో దీని వాటా FY16లో 14.2% నుంచి **20.2%**కి ఎగబాకింది. ఈ వృద్ధికి రంగంలో పెట్టుబడులు, క్రెడిట్ వృద్ధి పెద్దపీట వేసింది. ఈ రంగానికి క్రెడిట్ ₹1,688 కోట్ల (2021) నుంచి ₹10,325 కోట్లకు (FY25) పెరిగింది. దీంతో భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సామర్థ్యంలో ప్రపంచంలోనే 4వ స్థానంలో నిలిచింది.
పెరుగుతున్న ఇంధన డిమాండ్
అదే సమయంలో, తలసరి ఇంధన వినియోగం 18.3% పెరిగి, FY25 నాటికి 18,096 మెగాజూల్స్ (ఒక్కొక్కరికి) చేరింది. పారిశ్రామికీకరణ, పెరుగుతున్న ఆదాయాల నేపథ్యంలో ఈ డిమాండ్ వేగంగా పెరుగుతోంది. ఇది సంప్రదాయ ఇంధన వనరుల దేశీయ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను మించిపోతోంది, దీంతో దిగుమతుల అవసరం పెరిగింది. రాబోయే 2030 వరకు భారతదేశ విద్యుత్ డిమాండ్ వార్షికంగా 6.4% చొప్పున పెరుగుతుందని అంచనా, ఇది ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థలలో అత్యంత వేగవంతమైన రేటు.
దిగుమతులపై పెరిగిన ఆధారపడటం
గ్రీన్ ఎనర్జీ విస్తరణ జరుగుతున్నప్పటికీ, FY16లో **37.8%**గా ఉన్న మొత్తం ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడటం FY25 నాటికి **40.6%**కి పెరిగింది. ముడి చమురు (Crude oil) దిగుమతులపై ఆధారపడటం 84.6% నుంచి **89.4%**కి పెరిగింది. సహజ వాయువు (Natural gas) దిగుమతులు 39.9% నుంచి **49.7%**కి పెరిగాయి. బొగ్గు (Coal) దిగుమతులపై ఆధారపడటం 27.3% నుంచి **23.5%**కి తగ్గినా, బొగ్గు ఇప్పటికీ ప్రధాన ఇంధన వనరుగానే ఉంది.
ఆర్థిక, భద్రతాపరమైన రిస్కులు
ఈ నిరంతరాయ దిగుమతులపై ఆధారపడటం వల్ల భారత్ ప్రపంచ ధరల అస్థిరతకు, భౌగోళిక రాజకీయపరమైన రిస్కులకు గురవుతోంది. Crisil Ratings విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ముడి చమురు ధరల్లో $10 పెరుగుదల వార్షిక దిగుమతుల బిల్లును అదనంగా $15-20 బిలియన్ల మేర పెంచుతుంది. ఇది కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) మరియు ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రభావం చూపుతుంది. కీలకమైన షిప్పింగ్ మార్గాల్లో అంతరాయాలు తీవ్రమైన ధరల పెరుగుదలకు దారితీయవచ్చు.
సవాళ్లు, భవిష్యత్ అంచనాలు
గ్రిడ్ అస్థిరత (grid inflexibility) మరియు సరిపోని నిల్వ (storage) కారణంగా స్వచ్ఛమైన ఇంధనాన్ని (clean energy) అడ్డుకోవడం వంటి సమస్యల వల్ల రెన్యూవబుల్స్ పూర్తి సామర్థ్యం వాడకం జరగడం లేదు. దేశం ఇంకా విశ్వసనీయమైన శిలాజ ఇంధనాల (fossil fuels)పై ఆధారపడుతున్న వ్యవస్థలో, వేరియబుల్ సోర్స్లను ఇంటిగ్రేట్ చేయడంలో ఈ సవాళ్లు కనిపిస్తున్నాయి. భారత ప్రభుత్వ లక్ష్యం 2030 నాటికి 500 GW నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవడం. అయితే, పెరుగుతున్న డిమాండ్ను తీర్చడానికి గ్రిడ్ ఆధునీకరణ, నిల్వలో పెట్టుబడులు అవసరం. భవిష్యత్తులో రెన్యూవబుల్స్ వాటా పెరిగే అవకాశం ఉన్నా, పెరుగుతున్న డిమాండ్తో పాటు దిగుమతులపై ఆధారపడటం ఒక కీలక అంశంగానే మిగిలిపోతుంది.