దేశీయ OMCs: పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల్లో ₹3 పెంపు.. అయినా లాభాలు లేని పరిస్థితి!

ధరల పెంపుతో పెద్దగా ఊరట లభించలేదు

దేశీయ ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) మే 15, 2026 నాడు పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను లీటరుకు ₹3 పెంచాయి. నాలుగేళ్లలో ఇదే తొలి ధరల సర్దుబాటు. అయినప్పటికీ, ఈ ₹3 పెంపు దేశీయ ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) ఎదుర్కొంటున్న తీవ్ర ఆర్థిక ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి సరిపోదు. భారత ముడి చమురు బాస్కెట్ ధర 61% పెరిగి $113.99 కు చేరడం, బలహీన పడుతున్న రూపాయి (డాలర్‌తో పోలిస్తే 94.84 కి పడిపోవడం) వంటి కారణాల వల్ల దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురు ధర రూపాయిల్లో 74% పెరిగింది. OMCలు ఈ అదనపు ఖర్చులో ఎక్కువ భాగాన్ని భరిస్తున్నాయి, దీనివల్ల భారీ నష్టాలు వాటిని వెన్నాడుతున్నాయి. సుంకాలు, పన్నులు పోగా, రిటైల్ ధరలకు ప్రస్తుతం లీటరు పెట్రోల్ ధర సుమారు ₹77.6 ఉంది, ఇది ప్రస్తుత అమ్మకం ధర కంటే చాలా ఎక్కువ.

OMCs భారీ నెలవారీ నష్టాలు

ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం, పెట్రోల్, డీజిల్‌పై నెలవారీ అండర్ రికవరీలు (Under-recoveries) ₹55,416 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. అంటే, లీటరు పెట్రోల్‌పై సుమారు ₹12.72, లీటరు డీజిల్‌పై సుమారు ₹19.82 నష్టపోతున్నాయి. ఈ ₹3 పెంపుతో నెలవారీ నష్టాలు కేవలం ₹5,000 కోట్ల మేర మాత్రమే తగ్గుతాయి. ఒకవేళ ముడి చమురు ధరలు $125 కు చేరితే, విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం పెట్రోల్‌పై నష్టాలు ₹21.48 కు, డీజిల్‌పై ₹28.58 కు పెరిగే అవకాశం ఉంది. దేశంలో నెలకు సుమారు 3.7 మిలియన్ టన్నుల పెట్రోల్, 8.5 మిలియన్ టన్నుల డీజిల్ వినియోగం జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ నష్టాలు ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOCL), భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (HPCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ఈ కంపెనీల ప్రస్తుత P/E నిష్పత్తులు (IOCL: 5.52, BPCL: 5.24, HPCL: 4.85) ఇన్వెస్టర్లు వీటిని వాల్యూ స్టాక్స్‌గా చూస్తున్నారని సూచిస్తున్నప్పటికీ, ధరల సర్దుబాటు లేదా ప్రభుత్వ మద్దతు లేకపోతే దీర్ఘకాలిక లాభాలు ప్రమాదంలో పడతాయి.

ప్రభుత్వ చర్యలు ద్రవ్యోల్బణానికి ఆజ్యం పోస్తున్నాయి

పెట్రోల్‌పై కస్టమ్స్, ఎక్సైజ్ సుంకాలను ప్రభుత్వం రద్దు చేయడం ఒక క్లిష్టమైన పరిస్థితిని సూచిస్తుంది. వినియోగదారులకు కొంత ఉపశమనం లభించినా, ఆర్థిక భారం OMCలు, ప్రభుత్వ ఖజానాపై పడుతుంది. ఇది ఇప్పటికే అధికంగా ఉన్న భారతదేశ ద్రవ్యోల్బణానికి ముఖ్య కారణమవుతోంది. ఏప్రిల్ 2026 నాటికి హోల్‌సేల్ ద్రవ్యోల్బణం 42 నెలల గరిష్టాన్ని 8.3% కి చేరుకుంది, దీనికి ప్రధాన కారణం పెట్రోలియం, సహజ వాయువు ధరల్లో 67% పెరుగుదల. ఈ అధిక ఇంధన ధరలు రవాణా, లాజిస్టిక్స్, తయారీ రంగాలను ప్రభావితం చేస్తూ వినియోగదారుల ధరలను పెంచుతున్నాయి. మరో ₹5-10 పెంపు CPI ద్రవ్యోల్బణంలో 0.20-0.30% వరకు పెంచవచ్చు. గల్ఫ్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ సమీపంలో ఉద్రిక్తతలు వంటి భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనల వల్ల అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్ అస్థిరత, భారతదేశ ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ ప్రయత్నాలకు సవాలుగా మారింది.

నిలకడైన ధరల ఒత్తిడి, రూపాయి బలహీనత

గతంలో చమురు ధరల షాక్‌లు ప్రభుత్వ జోక్యాల వల్ల భారతదేశ GDP, ద్రవ్యోల్బణంపై స్వల్పకాలిక ప్రభావాన్ని మాత్రమే చూపాయి. అయితే, ప్రస్తుత నిలకడగా అధికంగా ఉన్న ముడి చమురు ధరలు, రూపాయి బలహీనపడటం మరింత దీర్ఘకాలిక సవాలును విసురుతున్నాయి. FY27 లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు సగటున $90-$95 మధ్య ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు, ఇది గత సంవత్సరాలతో పోలిస్తే గణనీయమైన పెరుగుదల. అధిక దిగుమతి ఖర్చుల వల్ల పెరుగుతున్న కరెంట్ అకౌంట్ లోటు, రూపాయిపై ఒత్తిడిని పెంచుతూ, FY27 నాటికి రూపాయి ₹96-98 స్థాయికి చేరేలా చేయవచ్చు. ఈ సమిష్టి కారణాలు OMCలకు నిరంతర ఆర్థిక ఇబ్బందులను, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదాలను సూచిస్తున్నాయి.

OMCల పరిమిత వైవిధ్యత, దాగి ఉన్న ప్రమాదాలు

భారతీయ OMCల భవిష్యత్తు సవాలుగానే కనిపిస్తోంది. 2026 ప్రారంభంలో అప్‌స్ట్రీమ్ మార్జిన్ ఒత్తిడి వల్ల ఆదాయాలు తగ్గిన ఎక్సాన్‌మొబిల్, షెవర్రాన్ వంటి గ్లోబల్ ఎనర్జీ దిగ్గజాల వలె కాకుండా, షెల్, BP వంటి యూరోపియన్ కంపెనీలు బలమైన ట్రేడింగ్ కార్యకలాపాలు, LNG పోర్ట్‌ఫోలియోల వల్ల ప్రయోజనం పొందాయి. ప్రధానంగా డౌన్‌స్ట్రీమ్ మార్కెటింగ్, రిఫైనింగ్‌పై దృష్టి సారించిన భారతీయ OMCలు, మార్కెట్ ఒడిదుడుకులను తట్టుకోవడానికి ఈ వైవిధ్యతను (Diversification) కలిగి లేవు. ప్రభుత్వ మద్దతుపై, అంటే సుంకాల మాఫీ వంటి వాటిపై ఆధారపడటం, వాటి నిర్మాణాత్మక బలహీనతను తెలియజేస్తుంది. చమురు ధరలు అధికంగా ఉండి, రూపాయి మరింత బలహీనపడితే, OMCలు దీర్ఘకాలం పాటు భారీ నష్టాలను ఎదుర్కోవచ్చు, ఇది రుణాల పెరుగుదలకు, ఆస్తుల అమ్మకానికి లేదా ప్రభుత్వ ఆర్థిక సహాయాన్ని పెంచడానికి దారితీయవచ్చు. రాజకీయ, ద్రవ్యోల్బణ ఆందోళనల వల్ల పరిమితమైన ధరల నిర్ణయాధికారం, గ్లోబల్ ప్లేయర్‌లు మార్కెట్ అస్థిరతను ఉపయోగించుకునే విధంగా ఖర్చులను పూర్తిగా వినియోగదారులపైకి బదిలీ చేయకుండా నిరోధిస్తుంది. ప్రభుత్వానికున్న ఆర్థిక పరిమితులు కూడా దీర్ఘకాలంలో ధరలను భరించే సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి.