OMC షేర్లు పతనం: దేశీయ ధరల కట్టడితో అప్పుల్లో కూరుకుపోతున్న ప్రభుత్వ చమురు కంపెనీలు!

ప్రభుత్వ పాలసీ దెబ్బ: OMCs ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు గత నెలల్లో సుమారు $70 నుంచి $122 బ్యారెల్‌కు దూసుకెళ్లాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఆగ్నేయాసియాలో 30-50%, ఉత్తర అమెరికాలో 30%, యూరప్‌లో 20%, ఆఫ్రికాలో దాదాపు 50% వరకు ఇంధన ధరలు పెరిగాయి. కానీ, భారత ప్రభుత్వం మాత్రం వినియోగదారులను ఈ ధరల పెరుగుదల నుంచి కాపాడేందుకు దేశీయ పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను ఏప్రిల్ 2022 నుంచి మార్చకుండా స్థిరంగా ఉంచింది. ఈ విధానం వల్ల దేశీయ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) - ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (HPCL) - తీవ్రంగా నష్టపోతున్నాయి.

దేశీయ ఇంధన మార్కెట్లో సుమారు 90% వాటాను కలిగి ఉన్న ఈ OMCs, ప్రపంచ మార్కెట్లో ధరలు $100 నుంచి $120 మధ్య కొనసాగుతున్నప్పటికీ, పాత ధరలకే పెట్రోల్, డీజిల్ అమ్ముతున్నాయి. దీనివల్ల ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం, లీటరు పెట్రోల్‌పై ₹24, డీజిల్‌పై ₹30 నష్టపోతున్నాయి. కొన్ని పరిశ్రమ వర్గాల ప్రకారం, డీజిల్ నష్టాలు లీటరుకు ₹40 వరకు చేరవచ్చని తెలుస్తోంది. ఈ పరిణామాలతో మార్కెట్ తీవ్రంగా స్పందించింది. మార్చి 2026లోనే OMCs షేర్లు సుమారు 23-25% పడిపోయాయి. ఇది కంపెనీల ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన ఆందోళనలను ప్రతిబింబిస్తోంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా దేశాలు మార్కెట్ శక్తులకు అనుగుణంగా ఇంధన ధరలను నిర్ణయించుకుంటున్నాయి. కానీ భారత్ ఈ భారాన్ని భరిస్తోంది. ఈ ధరల పెరుగుదల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ఉత్పత్తిదారులు లాభపడుతుండగా, భారత మార్కెటర్లు మాత్రం లాభదాయకతను కోల్పోతున్నారు. 2025 చివర, 2026 ఆరంభంలో రిఫైనరీల మార్జిన్లు బాగానే ఉన్నప్పటికీ, అవి రిటైల్ ఇంధన అమ్మకాలలో వచ్చిన నష్టాలను పూడ్చలేకపోయాయి. 2022-23లో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం సమయంలో కూడా ఇలాంటి పరిస్థితులే ఎదురయ్యాయి, అప్పుడు కూడా భారీ నష్టాలను OMCs చవిచూశాయి.

ప్రభుత్వ ఆదాయ లోటు (Fiscal Deficit) ఆందోళనకరంగా పెరుగుతోంది. FY27 నాటికి ఇది GDPలో 4.3% నుంచి **4.4%**కు చేరవచ్చని అంచనా. ముడి చమురు ధరలు $100 వద్దే కొనసాగితే, FY26లో భారత్ GDPలో సుమారు 0.7%, ప్రభుత్వ ఆదాయంలో 7.2% నష్టపోవచ్చని కొన్ని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. దీనికి తోడు, డాలర్‌తో రూపాయి మారకం విలువ 93.22 వద్ద బలహీనంగా ఉండటం వల్ల, దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురు మరింత ఖరీదైనదిగా మారింది.

ఈ సుదీర్ఘకాలంగా అధిక చమురు ధరల భారాన్ని మోయడం, OMCల ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, ప్రభుత్వ బడ్జెట్‌కు తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తోంది. అనేకమంది విశ్లేషకులు ఈ విషయంలో బలమైన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. అంబిట్ ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్ (Ambit Institutional Equities) IOC, BPCL, HPCL లకు 'సెల్' రేటింగ్ ఇచ్చింది. నిరంతరం అధికంగా ఉన్న ముడి చమురు ధరలు, పరిమిత ప్రభుత్వ మద్దతు వంటి కారణాలతో ఈ షేర్లు మరింత పడిపోవచ్చని వారు అంచనా వేస్తున్నారు. UBS కూడా IOC, BPCL లను 'న్యూట్రల్' కి, HPCL ను 'సెల్' కి డౌన్‌గ్రేడ్ చేసింది. అధిక ధరలు కొనసాగితే భవిష్యత్ ఆదాయాల్లో భారీ తగ్గుదల ఉంటుందని అంచనా వేసింది. ఈ ధరల విధానం స్వల్పకాలంలో వినియోగదారులకు ఉపకరించినా, ఎక్కువ ఇంధనం వాడే ధనిక వర్గాలకు ఎక్కువ లబ్ధి చేకూరుస్తూ, సబ్సిడీ ప్రయోజనాన్ని తగ్గించేలా ఉంది. OMCs నిరంతరం నష్టాలను చవిచూస్తుంటే, రుణభారం పెరిగి, బ్యాలెన్స్ షీట్లు బలహీనపడతాయి.

ప్రపంచ ముడి చమురు ధరల్లో అస్థిరత కొనసాగుతున్నంత కాలం, దేశీయ రిటైల్ ధరలు నియంత్రణలో ఉన్నంత కాలం OMCల మార్జిన్లపై ఒత్తిడి కొనసాగుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. బ్రోకరేజ్ నివేదికల ప్రకారం, OMCల షేర్లు మరింత తగ్గే అవకాశం ఉంది. FY27లో 4.3% ఫిస్కల్ లోటును లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న భారత ప్రభుత్వం, ఇంధన ధరల ప్రభావాలను ఎలా నిర్వహిస్తుందనేది ఆసక్తికరం. చమురు సబ్సిడీ ఖర్చు తగ్గుతుందని ప్రభుత్వ బడ్జెట్లు అంచనా వేసినప్పటికీ, ప్రస్తుత ఇంధన ధరలు ఈ లక్ష్యాలను దెబ్బతీయవచ్చు. ధరలను నియంత్రిస్తూనే, ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచుతూ, దేశీయ డిమాండ్‌ను పెంచాల్సిన కష్టమైన సవాలును విధానకర్తలు ఎదుర్కొంటున్నారు.