గ్యాస్ నెట్వర్క్ విస్తరణకు ప్లంబర్ల కొరత అడ్డంకి!
ఇండియాలో పైప్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ (PNG) నెట్వర్క్ను విస్తరించే ప్రయత్నాలకు తీవ్రమైన అడ్డంకి ఎదురవుతోంది. దీనికి ప్రధాన కారణం.. నైపుణ్యం కలిగిన గ్యాస్ ప్లంబర్ల కొరత.
సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (CGD) కంపెనీలు ఇప్పటికే విస్తారమైన పైప్లైన్ మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించినప్పటికీ, ఇళ్లకు కనెక్షన్లు ఇచ్చే ప్రక్రియ అనుకున్న దానికంటే చాలా నెమ్మదిగా సాగుతోంది. రోజుకు 100,000 కనెక్షన్లు ఇవ్వాలనే లక్ష్యం కేవలం 8-10% మాత్రమే నెరవేరుతోంది. అంటే, లక్షలాది ఇళ్లలో గ్యాస్ పైప్లైన్లు ఉన్నా, గ్యాస్ సరఫరా మాత్రం అందడం లేదు.
ఈ జాప్యం వల్ల 2030 నాటికి 125 మిలియన్ గృహాలకు PNG కనెక్షన్లు ఇవ్వాలనే జాతీయ లక్ష్యం ప్రమాదంలో పడింది. ప్రస్తుతం కేవలం 16 మిలియన్ కనెక్షన్లు మాత్రమే పూర్తయ్యాయి. ఇది నిర్దేశిత లక్ష్యంలో చాలా తక్కువ.
గ్యాస్ ఫిట్టింగ్కు ప్రత్యేక నైపుణ్యాలు అవసరం
గ్యాస్ కనెక్షన్లకు సాధారణ ప్లంబింగ్ నైపుణ్యాలు సరిపోవు. గ్యాస్ పీడన వ్యవస్థలు (Gas Pressure Systems), లీకేజీలను కచ్చితంగా గుర్తించడం, కఠినమైన భద్రతా నియమాలను పాటించడం వంటి ప్రత్యేక శిక్షణ, నైపుణ్యం అవసరం. ఇండస్ట్రీ నిపుణుల ప్రకారం, ఈ పనికి సర్టిఫైడ్ నిపుణులు అవసరం, కానీ చాలామంది ప్రస్తుత ప్లంబర్లకు ఆ అర్హత లేదు.
శిక్షణా కార్యక్రమాలు, మానవ వనరుల సవాళ్లు
ఈ కొరతను అధిగమించడానికి, CGD కంపెనీలు నీటి ప్లంబర్లను గ్యాస్ ఫిట్టర్లుగా మార్చడానికి 3-4 వారాల శిక్షణా కోర్సులను అందిస్తున్నాయి. అయితే, ఇంత తక్కువ సమయంలో అందించే శిక్షణ ఎంతవరకు ప్రభావవంతంగా ఉంటుందనే దానిపై, విస్తృత స్థాయిలో ఎంతవరకు అమలు చేయగలరనే దానిపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
అంతేకాకుండా, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న 14,000 పైగా ఇండస్ట్రియల్ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ (ITIs) కూడా ప్లంబింగ్ ట్రేడ్లకు విద్యార్థులను ఆకర్షించడంలో విఫలమవుతున్నాయి. ఎలక్ట్రికల్, జనరల్ ఫిట్టింగ్ వంటి వాటితో పోలిస్తే ప్లంబింగ్ అంతగా ప్రాచుర్యం పొందడం లేదు.
అసమాన పురోగతి, వేతన సమస్యలు
ఆర్థిక కారణాలు కూడా ఈ సమస్యకు దోహదం చేస్తున్నాయి. ప్లంబర్లు సాధారణంగా నెలకు ₹18,000 నుండి ₹20,000 వరకు సంపాదిస్తారు. గ్యాస్ ప్లంబర్లకు కనెక్షన్ల సరఫరాలో హెచ్చుతగ్గుల కారణంగా ఆదాయం కూడా అస్థిరంగా ఉంటుంది.
PNG నెట్వర్క్ల విస్తరణలో పురోగతి కూడా రాష్ట్రాల వారీగా అసమానంగా ఉంది. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాలు మెరుగ్గా పనిచేస్తుండగా, మరికొన్ని వెనుకబడి ఉన్నాయి. రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్రాలు వేగవంతమైన కనెక్షన్లు, ప్లంబర్ల సమీకరణ కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో వీటిని అమలు చేయడం కష్టంగానే ఉంది.
వినియోగదారుల సందేహాలు మరో అడ్డంకి
వినియోగదారుల వైఖరి మరో సవాలుగా మారింది. PNG ధరలు భవిష్యత్తులో పెరగొచ్చని, దీంతో సబ్సిడీతో లభించే లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG)తో పోలిస్తే దాని ధర ప్రయోజనం తగ్గుతుందని కొందరు వినియోగదారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఇండియా తన ఇంధన పరివర్తన లక్ష్యాలను (Energy Transition Goals) చేరుకోవాలంటే, నైపుణ్యాభివృద్ధి, శిక్షణా సౌకర్యాల మెరుగుదల, వినియోగదారుల విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం వంటి సమగ్ర విధానం అవసరం.
