ఇంధన భద్రతకు పెను సవాలు: నిల్వలు తక్కువ, రిస్క్ ఎక్కువ!
దేశీయ చమురు నిల్వలు (Oil Reserves) కేవలం 74 రోజులకు సరిపడా మాత్రమే ఉన్నాయని అధికారిక లెక్కలు చెబుతున్నా, రిఫైనరీల వద్ద వాస్తవంగా ఉన్న నిల్వలు కేవలం 20 నుండి 25 రోజులకు మాత్రమే సరిపోతాయని విశ్లేషకుల అంచనా. ఇది చైనా ( 100 రోజులకు పైగా), జపాన్ ( 254 రోజులు ), దక్షిణ కొరియా ( 200 రోజులకు పైగా) వంటి ఆసియా దేశాలతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ.
రష్యా నుంచి దూరం.. మధ్యప్రాచ్యంపైనే భారం
అమెరికా (US) ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గి, రష్యా నుంచి డిస్కౌంట్తో లభించే చమురు దిగుమతులను భారత్ గణనీయంగా తగ్గించుకుంది. జనవరి 2026 నాటికి, రష్యా క్రూడ్ దిగుమతులు 40% తగ్గి, మొత్తం దిగుమతుల్లో 19.3% కి చేరాయి. గతంలో రష్యా భారత్కు అతిపెద్ద సరఫరాదారుగా ( 35-40% ) ఉండేది. ఇప్పుడు మధ్యప్రాచ్య దేశాల వాటా 55% కి పెరిగింది.
హార్ముజ్ జలసంధి ముప్పు, ధరల పెరుగుదల
మధ్యప్రాచ్యంపై పెరిగిన ఈ ఆధారపడటం వల్ల, కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా వెళ్లే సరఫరాలకు ముప్పు ఏర్పడింది. భారత్ దిగుమతుల్లో దాదాపు సగం క్రూడ్ ఈ మార్గం నుంచే వస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత అనేది ప్రపంచ చమురు సరఫరాల్లో 20% పైగా ప్రభావితం చేస్తుంది.
దీంతో బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) ధరలు బ్యారెల్కు $80 దాటి, $100-$120 వరకు చేరే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. భారత్ తన క్రూడ్ ఆయిల్లో 85% కంటే ఎక్కువ దిగుమతి చేసుకుంటుంది. బ్యారెల్కు $80 కంటే ఎక్కువ ధరలు కొనసాగితే, కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (Current Account Deficit) పెరగడంతో పాటు, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పెరిగి, రూపాయిపై (Rupee) ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
వ్యూహాత్మక తప్పిదాలు, బలహీనతలు
అమెరికా విధానాలకు అనుగుణంగా మారాలనే వ్యూహాత్మక నిర్ణయమే భారత్ను అస్థిరత ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతంపై ఆధారపడేలా చేసిందని విశ్లేషణలు వస్తున్నాయి. చైనా మాదిరిగా రష్యా నుంచి నేరుగా పైప్లైన్ల ద్వారా సరఫరా పొందే మార్గాలు భారత్కు లేకపోవడం ఒక పెద్ద బలహీనత.
భవిష్యత్ అంచనాలు
మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపైనే భవిష్యత్ సరఫరా ఆధారపడి ఉంది. ధరల ఒడిదుడుకులు, సరఫరా అంతరాయాలు దేశ ఆర్థిక వృద్ధిని, ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది.