భారత్ వాతావరణ లక్ష్యాలు: నిధుల కొరత, గ్రిడ్ సమస్యలతో సవాళ్లు!

భారత ప్రభుత్వం మార్చి 2026లో తన తాజా జాతీయ వాతావరణ లక్ష్యాలను ఆమోదించింది. 2035 నాటికి, జీడీపీ యూనిట్‌కు ఉద్గారాల తగ్గింపును **47%**కి (2005 స్థాయిలతో పోలిస్తే) పెంచాలని నిర్దేశించింది. ఇది గతంలో 2030కి **45%**గా ఉన్న లక్ష్యం కంటే ఎక్కువ. అదేవిధంగా, 2035 నాటికి మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యంలో 60% శిలాజ ఇంధనేతర వనరుల నుండి రావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇప్పటికే 2030 నాటి 50% లక్ష్యాన్ని 2026 ప్రారంభం నాటికే 52% చేరుకుంది. కార్బన్ సింకుల (carbon sinks) విషయంలో, 2035 నాటికి 3.5-4 బిలియన్ టన్నుల CO2 ఈక్వివలెంట్‌కు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, ఇది 2021 నాటికి సృష్టించిన 2.29 బిలియన్ టన్నులపై ఆధారపడి ఉంది.

అయితే, ఈ లక్ష్యాల అమలులో ప్రధాన అడ్డంకులు ఉన్నాయి. పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల (Renewable energy) వేగవంతమైన విస్తరణకు అనుగుణంగా దేశీయ విద్యుత్ గ్రిడ్ (Grid) మౌలిక సదుపాయాలు అభివృద్ధి చెందడం లేదు. దీనితో, 50 GWకి పైగా పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం (Renewable capacity) ట్రాన్స్‌మిషన్ అడ్డంకుల (transmission bottlenecks) కారణంగా నిరుపయోగంగా (stranded) మిగిలిపోయింది. సరిపడా ట్రాన్స్‌మిషన్ లైన్లు లేకపోవడం, భూసేకరణ సమస్యలు, ప్రాజెక్టుల అమలులో ఆలస్యం వల్ల సౌర, పవన విద్యుత్ ఉత్పత్తిని తరచుగా తగ్గించాల్సి వస్తోంది. దీంతో, ఇన్స్టాల్ చేసిన సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ, వాస్తవంగా శిలాజ ఇంధనేతర విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేవలం 29% మాత్రమే నమోదవుతోంది. ఇంటర్మిటెంట్ (Intermittent) పునరుత్పాదక వనరులను సమర్థవంతంగా అనుసంధానించడానికి గ్రిడ్ అప్‌గ్రేడ్‌తో పాటు, ఎనర్జీ స్టోరేజ్ (Energy Storage) సొల్యూషన్స్‌లో భారీ పెట్టుబడులు అవసరం, కానీ ఈ రంగంలో నిధుల కొరత ఉంది.

నిధుల సమీకరణ (Funding) కూడా పెద్ద సవాలే. 2070 నాటికి భారతదేశం నెట్-జీరో (Net-Zero) లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే సుమారు $10-12 ట్రిలియన్ పెట్టుబడి అవసరమని అంచనా. కానీ, ప్రస్తుత ఆర్థిక యంత్రాంగాలు ఈ అవసరంలో 25% మాత్రమే తీర్చగలవు. కేవలం విద్యుత్ రంగం కోసం 2025-2050 మధ్యకాలంలో $5 ట్రిలియన్ అవసరమవుతాయని అంచనా. దేశీయ పెట్టుబడులు వస్తున్నా, అవి ఎక్కువగా రుణాల రూపంలోనే ఉన్నాయి. గ్లోబల్ క్లైమేట్ ఫైనాన్స్ (Global Climate Finance) అనిశ్చితంగా ఉంది. COP29లో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు 2035 నాటికి ఏటా $300 బిలియన్ సమీకరించాలనే ఒప్పందం ఒక అడుగు అయినప్పటికీ, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు 2030 నాటికి అవసరమైన సుమారు $5.8 ట్రిలియన్తో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ. భౌగోళిక రాజకీయ (Geopolitical) సంఘర్షణలు ఇంధన ధరల్లో అస్థిరతను పెంచి, కీలకమైన క్లీన్ ఎనర్జీ భాగాల సరఫరా గొలుసులను (supply chains) దెబ్బతీయడం కూడా ప్రమాదాలను పెంచుతోంది.

చైనా వంటి దేశాలు సంపూర్ణ ఉద్గార తగ్గింపు (absolute emission reductions) వైపు వెళ్తుంటే, భారతదేశం ఇంటెన్సిటీ-బేస్డ్ (intensity-based) లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుంది. అటవీ విస్తీర్ణం పెంచడంలో భారతదేశం ముందున్నా, మొత్తం వాతావరణ లక్ష్యాలను కార్యాచరణ వ్యూహాలతో (actionable strategies) అనుసంధానించే వివరణాత్మక, పారదర్శకమైన, రంగాల వారీ రోడ్‌మ్యాప్‌ల (sector-specific roadmaps) లేకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. NITI Aayog నివేదికలు సిమెంట్, అల్యూమినియం, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSMEs) డీకార్బనైజేషన్ (decarbonization) కోసం ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లను అందిస్తున్నా, వాటి ఏకీకరణ, అమలు కీలక సవాళ్లుగా మారాయి. EU యొక్క కార్బన్ బోర్డర్ టాక్స్ (carbon border tax) విధానం, ఎగుమతి పోటీతత్వాన్ని (export competitiveness) నిలబెట్టుకోవడానికి భారతీయ పరిశ్రమలు డీకార్బనైజ్ అవ్వాల్సిన అవసరాన్ని హైలైట్ చేస్తోంది.

ఈ సవాళ్లను అధిగమించడంలో భారతదేశం ఎంతవరకు విజయం సాధిస్తుందో చూడాలి.