భారత్ ఇంధన రంగం: క్రూడ్ ధరల షాక్ నుంచి తప్పించుకోవడానికి **20%** డిమాండ్ కట్ టార్గెట్!

ఎందుకీ ఇంధన తగ్గింపు తప్పనిసరి?

భారత్ తన ఇంధన అవసరాల కోసం దిగుమతులపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. దాదాపు 85-89% ముడి చమురును (Crude Oil) దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఈ పరిస్థితి వల్ల, మధ్య ప్రాచ్యంలోని ఉద్రిక్తతలు, కీలక రవాణా మార్గాలలో ఏర్పడే అవాంతరాలు వంటి భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరతలకు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. ఇటీవల బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) ధరలు $96-$120 డాలర్ల మధ్య చేరడంతో, భారత్‌కు ఆర్థికంగా పెద్ద నష్టాలు తప్పవు. పెరిగిన చమురు ధరలు దిగుమతి బిల్లును పెంచి, వాణిజ్య లోటును తీవ్రతరం చేసి, రూపాయి విలువను తగ్గించి, ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) పెంచుతాయి. ఆసియాన్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ (ADB) అంచనాల ప్రకారం, అధిక చమురు ధరలు FY27 నాటికి భారత్ జీడీపీ వృద్ధిని 0.6% మేర తగ్గించడమే కాకుండా, ద్రవ్యోల్బణాన్ని గణనీయంగా పెంచుతాయి.

డిమాండ్ తగ్గించడంలో సవాళ్లు

ప్రభుత్వం ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ప్రజల సహకారంపైనే ఆధారపడుతోంది. ప్రజా రవాణా (Public Transport), కార్‌పూలింగ్ (Carpooling), ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs), ఇంటి నుంచి పనిచేయడం (Remote Work) వంటి వాటిని ప్రోత్సహిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం దేశంలో ప్రజా రవాణా వ్యవస్థ రోజుకు దాదాపు 8.5 కోట్ల మందికి సేవలు అందిస్తోంది. అయినప్పటికీ, చాలా మంది పట్టణ వాసులకు సరైన ప్రజా రవాణా సౌకర్యం అందుబాటులో లేదు. బస్సులు ప్రధాన రవాణా సాధనంగా ఉన్నప్పటికీ, వాటి సామర్థ్యం (Capacity) ఒక అడ్డంకిగా మారుతోంది. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వాడకం పెరుగుతున్నప్పటికీ, 2024 నాటికి మొత్తం వాహనాల అమ్మకాల్లో 6.3% వాటాను కలిగి ఉంది. 2030 నాటికి దీనిని **30%**కి తీసుకెళ్లాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అయితే, ఈ వృద్ధి ఎక్కువగా టూ-వీలర్లు, త్రీ-వీలర్లలోనే కనిపిస్తోంది; ప్యాసింజర్ కార్ల ఎలక్ట్రిక్ వెర్షన్ల వాడకం ఇంకా తక్కువే. అంతేకాకుండా, సుమారు 70-73% సరుకు రవాణా (Freight) ఇంకా రోడ్డు మార్గంలోనే జరుగుతోంది. ఇది రైల్వేల కంటే తక్కువ సమర్థవంతమైన, ఖర్చుతో కూడుకున్న పద్ధతి.

ఆర్థిక నష్టాలు, అంతర్జాతీయ ఒత్తిళ్లు

స్వచ్ఛందంగా ఇంధన వాడకాన్ని 20% తగ్గించుకోవాలనే ఈ విధానంలో అమలుపరచడంలో (Execution) చాలా సవాళ్లున్నాయి. దిగుమతి చేసుకునే చమురుపై (సుమారు 88-89%) భారత్ ఆధారపడటం వల్ల, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ఒడిదుడుకులు, భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరతలకు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. శక్తి సామర్థ్యం (Energy Efficiency), పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులలో (Renewables) పురోగతి సాధించినప్పటికీ, రోజువారీ భారీ వినియోగం, ధరల పెరుగుదల సమయంలో వచ్చే ఆకస్మిక పరిణామాల వల్ల కలిగే అదనపు ఖర్చులు ఈ ప్రయోజనాలను అధిగమిస్తున్నాయి. ఇటీవల బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు $96-$120 డాలర్లకు పెరగడం ఈ దుర్బలత్వాన్ని (Vulnerability) మరింత స్పష్టం చేసింది. ఇది వాణిజ్య లోటు పెరగడానికి, రూపాయి బలహీనపడటానికి దారితీస్తుంది. ADB అంచనాల ప్రకారం, ఈ ఒత్తిళ్లు జీడీపీ వృద్ధిని తగ్గించి, ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు, దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు

భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగే అవకాశం ఉన్నందున, విశ్లేషకులు 2026 నాటికి సగటున $96 డాలర్లు, 2027 నాటికి $80 డాలర్లు చొప్పున ముడి చమురు ధరలు అధికంగానే ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ అంచనాలు భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి కొనసాగుతుందని సూచిస్తున్నాయి. ఈ నష్టాలను ఎదుర్కోవడానికి, భారత్ తన ఇంధన వనరులను వైవిధ్యపరచడం (Diversify), వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలను (Strategic Oil Reserves) పెంచడం, పశ్చిమ ఆసియా యేతర సరఫరాదారులతో వాణిజ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం వంటి ప్రణాళికలు రచిస్తోంది. ప్రభుత్వం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వాడకాన్ని ప్రోత్సహించడం, ప్రజా రవాణాను మెరుగుపరచడం, సరుకు రవాణాను రైల్వేలకు తరలించడం వంటి చర్యలను కూడా ముమ్మరం చేస్తోంది. అయితే, ఈ దీర్ఘకాలిక చర్యలను విజయవంతంగా అమలు చేయడం, భారతదేశ ఇంధన భద్రతకు, అస్థిరమైన ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లో ఆర్థిక స్థిరత్వానికి కీలకం.