భారత్ అణు విద్యుత్: 2047 నాటికి **100 GW** లక్ష్యం! ప్రైవేట్ రంగంలోకి భారీ స్వాగతం

లక్ష్యం.. మహా విస్తరణ!

ప్రస్తుతం దాదాపు 8.8 GW ఉన్న అణు విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని, 2047 నాటికి 100 GW స్థాయికి తీసుకెళ్లాలని భారతదేశం ప్రతిష్టాత్మకంగా భావిస్తోంది. 2070 నాటికి నెట్-జీరో ఉద్గారాల లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో, దేశ దీర్ఘకాలిక ఇంధన భద్రతను కాపాడటంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. రాబోయే దశాబ్దం వరకు భారతదేశంలో విద్యుత్ డిమాండ్ ఏటా 6.4% చొప్పున పెరుగుతుందని అంచనా. ఈ డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి, బలమైన, విభిన్నమైన విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ అవసరం.

SHANTI Act.. పెట్టుబడులకు మార్గం సుగమం

ఈ వ్యూహంలో కీలకమైనది 'Sustainable Harnessing and Advancement of Nuclear Energy for Transforming India' (SHANTI) Act, 2025. ఈ చట్టం, 1962 నాటి అణుశక్తి చట్టం (Atomic Energy Act of 1962) తర్వాత, భారతదేశ అణు చట్టాల స్వరూపాన్నే మార్చేస్తోంది. ప్రైవేట్ సంస్థలు అణు ప్లాంట్లను నిర్మించడం, నడపడం, సొంతం చేసుకోవడం వంటి వాటికి అనుమతినిస్తుంది. ఈ నిర్ణయం వల్ల, భారీ పెట్టుబడులు రావడంతో పాటు, ప్రాజెక్టులు వేగవంతం అవుతాయని భావిస్తున్నారు. ఈ రంగంలో పెట్టుబడులకు ఆసక్తి పెరుగుతోందని BSE పవర్ ఇండెక్స్ సైతం గత ఏడాది కాలంలో సుమారు 13.56% వృద్ధిని కనబరచడం గమనించవచ్చు. ప్రముఖ సంస్థ Larsen & Toubro (L&T) కూడా రాబోయే ఐదేళ్లలో తమ అణుశక్తి ఆదాయాన్ని మూడు రెట్లు పెంచుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ప్రపంచ స్థాయి ఆలోచనలు, నూతన టెక్నాలజీ

ప్రపంచవ్యాప్తంగా, కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడంలో అణుశక్తి పాత్రపై పునరాలోచన జరుగుతోంది. అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) అంచనాల ప్రకారం, 2050 నాటికి ప్రపంచ అణుశక్తి సామర్థ్యం రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది. చైనా, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలు తమ అణు రియాక్టర్లను విస్తరిస్తున్నాయి. భారతదేశం కూడా 'స్మాల్ మాడ్యులర్ రియాక్టర్స్' (SMRs) వంటి అధునాతన టెక్నాలజీలపై దృష్టి పెట్టింది. 'భారత్ స్మాల్ రియాక్టర్స్' (BSRs) వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు దీనికి మద్దతుగా నిలుస్తున్నాయి. SMRs వల్ల తక్కువ ఖర్చు, చిన్న స్థలం, వేగవంతమైన నిర్మాణం వంటి ప్రయోజనాలున్నాయి. అయితే, వీటిని భారీ స్థాయిలో, తక్కువ ధరకు అందుబాటులోకి తేవడం ఒక పెద్ద సవాలుగా మిగిలిపోయింది. యూరప్‌లో SMRల నిర్మాణ వ్యయం ప్రతి కిలోవాట్‌కు సుమారు $10,000 వరకు ఉండవచ్చని అంచనాలున్నాయి.

భారీ పెట్టుబడులు.. పెను సవాళ్లు

భారతదేశ అణు విద్యుత్ విస్తరణకు దాదాపు INR 19,280 బిలియన్లు (సుమారు US$218 బిలియన్లు) అవసరమవుతాయని అంచనా. పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులైన సోలార్, విండ్ వంటివి వేగంగా, తక్కువ ఖర్చుతో అందుబాటులోకి వస్తున్నప్పటికీ, గ్రిడ్ స్థిరత్వానికి అణుశక్తి చాలా అవసరం. ఇది సోలార్, విండ్ అందించలేని నిరంతరాయ విద్యుత్‌ను అందిస్తుంది.

అయితే, ఈ మహాలక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి కొన్ని ప్రధాన అడ్డంకులున్నాయి. భారతదేశంలో పెద్ద ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ప్రాజెక్టులు తరచుగా ఆలస్యం, బడ్జెట్ పెరిగిపోవడం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటాయి. ఈ ప్రతికూలతలు అణుశక్తి వేగాన్ని తగ్గించవచ్చు. భారీ పెట్టుబడులు అవసరం కాబట్టి, ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం ఉన్నప్పటికీ, ఈ దీర్ఘకాలిక, ఖరీదైన ప్రాజెక్టులకు నిధులు సమీకరించడం కష్టమే. SMR టెక్నాలజీ కూడా ఇంకా ప్రూవ్ చేసుకోవాల్సి ఉంది. ఇంధన భద్రత, దిగుమతి చేసుకునే యురేనియం వంటి అంశాలు కూడా కొన్ని రిస్కులను కలిగిస్తాయి. ప్రభుత్వ నియంత్రణ నుంచి బహుళ భాగస్వామ్య వ్యవస్థకు మారడం వల్ల, నాణ్యత నియంత్రణలో కొత్త సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.