భారత్ కీలక నిర్ణయం: రష్యా నుంచి ఆంక్షలు ఎదుర్కొంటున్న LNG దిగుమతి.. కొత్త మార్కెట్ తెరిచిన న్యూ ఢిల్లీ

దేశీయ శక్తి అవసరాలు, వ్యయాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, అంతర్జాతీయ రాజకీయాలకు అతీతంగా భారత్ తన ఎనర్జీ పాలసీని అమలు చేస్తోంది. దీనికి నిదర్శనంగా, అమెరికా ఆంక్షలు (Sanctions) ఎదుర్కొంటున్న రష్యాకు చెందిన Portovaya ప్లాంట్ నుంచి లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) సరుకును భారత్ స్వీకరించింది. ఇది రష్యా నుంచి ఆంక్షలు ఎదుర్కొంటున్న LNG సరుకు భారత్ కు చేరడం ఇదే తొలిసారి. గతంలో అమెరికాకు భారత్ ఇచ్చిన హామీలకు ఇది విరుద్ధంగా కనిపిస్తున్నా, భారత్ ఎప్పుడూ కొనుగోలు నిర్ణయాలను ధర, సరఫరా భద్రత, వినియోగదారుల ప్రయోజనాల ఆధారంగానే తీసుకుంటుందని స్పష్టం చేసింది.

రష్యాకు కొత్త మార్కెట్.. భారత్ కు సరఫరా

రష్యా విషయానికొస్తే, ఇది తన ఎనర్జీ ఎగుమతులను ఆంక్షల నుంచి మళ్లించడంలో ఒక ముఖ్యమైన విజయం. 2022 సెప్టెంబర్ లో ప్రారంభమైన Portovaya ప్లాంట్, ఏడాదికి 1.5 మిలియన్ టన్నుల సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. అయితే, జనవరి 2025 లో విధించిన అమెరికా ఆంక్షల తర్వాత ఎగుమతులకు అంతరాయం ఏర్పడింది. చైనా ఈ sanctioned రష్యా LNG కి ప్రధాన కొనుగోలుదారుగా ఉంది. ఇప్పుడు భారత్ ఈ సరుకును స్వీకరించడంతో, రష్యాకు చైనా తర్వాత ఒక కీలకమైన రెండో మార్కెట్ లభించింది. యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) జనవరి 2027 నాటికి రష్యా LNG దిగుమతులపై పూర్తి నిషేధం విధించనున్న నేపథ్యంలో, ఈ మార్కెట్ వైవిధ్యీకరణ (Diversification) రష్యాకు ఎంతో కీలకం. Kunpeng అనే ట్యాంకర్, 138,200 క్యూబిక్ మీటర్ల LNG తో పశ్చిమ భారతదేశంలోని దహేజ్ LNG దిగుమతి టెర్మినల్ వైపు ప్రయాణిస్తోంది.

ప్రపంచ మార్కెట్ లో అస్థిరత.. భారత్ వ్యూహం

ప్రస్తుతం ప్రపంచ ఎనర్జీ మార్కెట్ తీవ్రమైన అస్థిరతను ఎదుర్కొంటోంది. మధ్య ప్రాచ్య (Middle East) దేశాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు LNG సరఫరా గొలుసులను (Supply Chains) తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి. ఖతార్ లోని మౌలిక సదుపాయాలు దెబ్బతినడం, హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వంటి కీలక రవాణా మార్గాల మూసివేతతో ధరలు 140% కంటే ఎక్కువగా పెరిగాయి. ప్రపంచ LNG లో దాదాపు 20% రవాణా అయ్యే హోర్ముజ్ జలసంధిలో షిప్పింగ్ ట్రాఫిక్ దాదాపుగా నిలిచిపోయింది. ఈ పరిస్థితుల్లో, భారత్ తన సరఫరా మార్గాలను వైవిధ్యపరచుకోవడానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. పశ్చిమ ఆసియాపై తన దీర్ఘకాల ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ, రష్యా, అమెరికా వంటి దేశాలతో సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకుంటోంది. 2022 నుంచి రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులు పెరగడం కూడా ఈ వ్యూహాన్నే ప్రతిబింబిస్తుంది.

సవాళ్లు, నష్టాలు

అయితే, ఈ పరిణామంతో పాటు కొన్ని సవాళ్లు, నష్టాలు కూడా ఉన్నాయి. రష్యా నుంచి వచ్చే ఈ అమ్మకాలు దీర్ఘకాలంలో ఎంతవరకు నిలబడతాయనేది ప్రశ్నార్థకం. ముఖ్యంగా, ద్వితీయ ఆంక్షలు (Secondary Sanctions) విధించే ప్రమాదం, లేదా కొనుగోలుదారుల (Buyers) ప్రతిష్టకు నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉంది. అలాగే, ప్రత్యేక షిప్పింగ్ సామర్థ్యం కొరత, సుదూర ప్రయాణాలకు అయ్యే అధిక నిర్వహణ ఖర్చులు రష్యా LNG ప్రాజెక్టులకు అడ్డంకులుగా మారవచ్చు. యూరోపియన్ యూనియన్ 2027 నాటికి రష్యా LNG దిగుమతులపై పూర్తి నిషేధం విధించనుండటంతో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొనుగోలుదారుల మధ్య పోటీ మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. భారత్ కు, ఆంక్షలు ఎదుర్కొంటున్న రష్యన్ శక్తి వనరులతో వ్యవహరించడం వల్ల భౌగోళిక రాజకీయ (Geopolitical) పరిణామాలు ఎదురవ్వొచ్చు, పశ్చిమ దేశాలతో సంబంధాలు దెబ్బతినొచ్చు.

భారత శక్తి డిమాండ్ అంచనాలు

భారతదేశ సహజ వాయువు (Natural Gas) డిమాండ్ 2030 నాటికి రెట్టింపు అవుతుందని అంచనా. పారిశ్రామిక వృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి దీనికి ప్రధాన కారణాలు. ఈ నేపథ్యంలో, దిగుమతులు నిరంతరాయంగా కొనసాగడం తప్పనిసరి. పెరుగుతున్న ఈ డిమాండ్, ప్రపంచ సరఫరాలో అనిశ్చితి, యూరోపియన్ యూనియన్ రష్యా గ్యాస్ నుంచి వైదొలగడం వంటివి రష్యా ప్రత్యామ్నాయ మార్కెట్లను అన్వేషించేలా చేస్తూనే ఉంటాయి. మధ్య ప్రాచ్య భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ప్రపంచ LNG ధరల పోకడలు, భారత్, చైనా వంటి దిగుమతి చేసుకునే దేశాల ఎనర్జీ వ్యూహాలు ఈ పరిస్థితిని ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంటాయి.