భారీగా పెరిగిన విమాన ఇంధన పన్ను: ఎయిర్‌లైన్స్‌కు కొత్త కష్టాలు!

భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, పన్ను పెంపునకు కారణం

ఈ భారీ పన్ను పెంపునకు ప్రధాన కారణం అంతర్జాతీయంగా తీవ్రమవుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions). మధ్య ప్రాచ్యంలో నెలకొన్న యుద్ధ వాతావరణం, హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద సరఫరాలకు అంతరాయం వంటి పరిణామాలతో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర దాదాపు $95, WTI ధర $96 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. ఇది ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు 20% వరకు ప్రభావితం చేస్తుందని అంచనా.

దీనికి ప్రతిస్పందనగా, భారత ప్రభుత్వం ATF ఎగుమతులపై పన్నును లీటరుకు ₹42కి, డీజిల్ ఎగుమతులపై పన్నును లీటరుకు ₹55.5కి పెంచింది. అయితే, పెట్రోల్ ఎగుమతులపై ఈ పన్ను యథావిధిగా కొనసాగుతోంది.

విమానయాన రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం

ఈ పన్ను పెంపు భారతీయ విమానయాన రంగంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపనుంది. విమానయాన సంస్థల నిర్వహణ ఖర్చుల్లో 30-40% వరకు విమాన ఇంధనం (ATF) వాటా ఉంటుంది. ఇప్పటికే అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న చమురు ధరలు, పైగా భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల వల్ల దారి మళ్లింపులు (rerouting) వంటి కారణాలతో నిర్వహణ ఖర్చులు ఆకాశాన్నంటుతున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో, ICRA లిమిటెడ్ అంచనాల ప్రకారం, భారత విమానయాన రంగం 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹17,000-18,000 కోట్ల మేర నికర నష్టాలను చవిచూడనుందని, రంగం అవుట్‌లుక్‌ను 'స్టేబుల్' నుంచి 'నెగటివ్'కు మార్చింది. కొందరు విమానయాన సంస్థలు రాబోయే వేసవి సీజన్‌లో సుమారు 10% దేశీయ విమానాలను తగ్గించుకునే యోచనలో ఉన్నాయని సమాచారం.

ప్రభుత్వ వ్యూహం, ఉపశమన చర్యలు

దేశీయంగా ఇంధన సరఫరాను నిలకడగా ఉంచుతూనే, ఎగుమతుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని కూడా పెంచుకోవాలనే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. పన్నుల విధానాన్ని మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించడానికి, ఈ పన్ను రేట్లను ప్రతి రెండు వారాలకు ఒకసారి (Bi-weekly) సమీక్షిస్తామని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

దీనితో పాటు, విమానయాన రంగానికి ఉపశమనం కల్పించేందుకు, విమాన ఇంధనంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు విధించే వ్యాట్ (VAT)ను తగ్గించడం, విమానాశ్రయ రుసుములను (Airport Fees) పునఃసమీక్షించడం వంటి చర్యలను కూడా ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. అయితే, వ్యాట్ తగ్గింపు అనేది రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సహకారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

మార్కెట్ స్పందన, భవిష్యత్ అంచనాలు

ఈ పన్ను పెంపు announcement తో, దేశంలో ప్రధాన ఇంధన ఎగుమతిదారు అయిన రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (Reliance Industries) షేర్ ధర మార్చి 27, 2026న దాదాపు 4.55% పడిపోయింది. ఇది రిఫైనరీల మార్జిన్లపై పన్ను ప్రభావానికి నిదర్శనం.

ప్రస్తుత భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే, ప్రపంచ చమురు ధరలు సరఫరా, డిమాండ్‌ను బ్యాలెన్స్ చేయడానికి $160-170 డాలర్ల స్థాయికి చేరవచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో, ఇప్పటికే సంక్షోభంలో ఉన్న భారత విమానయాన రంగంపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి తప్పదని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.