దిగుమతుల భారం తగ్గింపునకు కొత్త వ్యూహం
ప్రస్తుతం, భారతదేశం తన LPG అవసరాల కోసం దాదాపు 90% వరకు విదేశాలపై, ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్య దేశాలపై ఆధారపడతోంది. గ్లోబల్ గా నెలకొన్న అనిశ్చితి, సరఫరాలో అంతరాయాల నేపథ్యంలో, ఈ దిగుమతుల భారాన్ని తగ్గించుకోవడం దేశ భద్రతకు చాలా ముఖ్యం. ఈ నేపథ్యంలో, 20% DME ను LPG తో కలిపి వాడితే, వార్షికంగా 6.3 మిలియన్ టన్నుల LPG దిగుమతులను తగ్గించవచ్చని, దీని ద్వారా సుమారు 4.04 బిలియన్ డాలర్లు ఆదా చేయవచ్చని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
BIS ఆమోదం, దేశీయ ఉత్పత్తి వైపు అడుగు
ఈ వ్యూహానికి బలం చేకూరుస్తూ, బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) 20% DME-LPG మిశ్రమానికి సంబంధించిన నిబంధనలను ఇప్పటికే ఆమోదించింది. దీని ద్వారా దేశీయంగా బొగ్గు వనరులను ఉపయోగించుకుని DME ను ఉత్పత్తి చేసి, దిగుమతి చేసుకునే LPG కి ప్రత్యామ్నాయంగా వాడుకునే ప్రయత్నాలు ఊపందుకుంటాయి. దేశీయ ఇంధన భద్రతను పెంపొందించుకోవడానికి, గ్లోబల్ మార్కెట్ లో ధరల ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కోవడానికి ఇది ఒక ముఖ్యమైన మార్గం.
ఉత్పత్తిలో సవాళ్లు, చైనా ఆధిపత్యం
అయితే, ఈ ప్రణాళిక అమలులో అనేక సవాళ్లు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా, దేశీయంగా DME ఉత్పత్తిని భారీ స్థాయిలో పెంచడం పెద్ద టాస్క్. భారతదేశంలో బొగ్గు నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నప్పటికీ (319 బిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులు), బొగ్గులో బూడిద శాతం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల కోల్ గ్యాసిఫికేషన్ ప్రక్రియ క్లిష్టంగా మారుతుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, చైనా ఈ రంగంలో భారీగా పెట్టుబడులు పెట్టి, ప్రపంచ మార్కెట్లో 90% వాటాతో దూసుకుపోతోంది. చైనా సంవత్సరానికి మిలియన్ల టన్నుల DME ను ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది, ఇది భారతదేశం ప్రస్తుత పరిమిత ఉత్పత్తి సామర్థ్యానికి మించినది.
పెట్టుబడులు, మౌలిక సదుపాయాలు, విధానాల అవసరం
అలాగే, DME ఉత్పత్తికి అవసరమైన భారీ పెట్టుబడులు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, ప్రభుత్వ స్పష్టమైన విధానాలు ఒక పెద్ద అవసరం. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ₹20,000 కోట్ల విలువైన కోల్ గ్యాసిఫికేషన్ కాంప్లెక్స్ ఏర్పాటు చేయాలని New Era Cleantech వంటి కంపెనీలు యోచిస్తున్నాయి. 20% DME మిశ్రమం ప్రస్తుత LPG పరికరాలతో పని చేసినా, భవిష్యత్తులో DME వినియోగం పెరిగితే, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న 330 మిలియన్ గృహాలకు అవసరమైన కొత్త మౌలిక సదుపాయాల కల్పన పెద్ద సవాలుగా మారవచ్చు.
పర్యావరణ సమస్యలు, పెట్టుబడిదారుల రిస్కులు
ఇంకోవైపు, DME బొగ్గు నుంచి తయారవుతున్నప్పటికీ, అది LPG కంటే తక్కువ కాలుష్యాన్ని విడుదల చేస్తుంది. అయితే, బొగ్గు వాడకం వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాలు పెరుగుతాయి, ఇది భారతదేశం పునరుత్పాదక ఇంధనాల వైపు వెళ్లే లక్ష్యాలకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది. అలాగే, చైనా ప్రపంచ DME మార్కెట్ లో తన ఆధిపత్యాన్ని కలిగి ఉండటం, భారతదేశానికి ఒక పెద్ద అడ్డంకి. ఈ కొత్త పరిశ్రమలో పెట్టుబడులు పెట్టే సంస్థలకు, దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి సమయం, అధిక ముందస్తు ఖర్చులు, మారుతున్న నియంత్రణ వాతావరణం వంటి రిస్కులు ఉంటాయి.
భవిష్యత్తు కార్యాచరణ
మొత్తంగా చూస్తే, LPG దిగుమతులను తగ్గించడం, విదేశీ కరెన్సీని ఆదా చేయడం వంటి లక్ష్యాలకు ఈ DME మిశ్రమం ఒక వరం లాంటిది. దీనికి సంబంధించిన నియమావళి సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి స్పష్టమైన ప్రభుత్వ విధానాలు, స్థిరమైన పెట్టుబడులు, సాంకేతిక అభివృద్ధి, అంతర్జాతీయంగా పోటీ పడే వ్యాపార ప్రణాళికలు అవసరం. రాబోయే కాలంలో LPG దిగుమతులు ఒక్కసారిగా ఆగిపోకపోవచ్చు, కానీ చిన్న చిన్న పైలట్ ప్రాజెక్టులు, దశలవారీగా విధాన మార్పులు జరిగే అవకాశం ఉంది.
