ఆయిల్ దిశ మార్పు వెనుక అసలు కారణాలు..
ఇండియా క్రూడ్ ఆయిల్ కొనుగోళ్లలో ఈ మార్పు గ్లోబల్ ఎనర్జీ రంగంలో పెద్ద ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. గతంలో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం తర్వాత, భారీ డిస్కౌంట్ల కారణంగా రష్యా 'యురల్స్' గ్రేడ్ ఆయిల్ కు ఇండియా బాగా అలవాటు పడింది. కానీ ఇప్పుడు, మారిన భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, సాంప్రదాయ సరఫరాదారులతో సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవాలనే ఇండియా ప్రయత్నాలు ఈ మార్పుకు కారణమవుతున్నాయి. దీనితో సౌదీ అరేబియా తిరిగి తన పూర్వ స్థానాన్ని దక్కించుకుంది. మరోవైపు, చైనా మాత్రం రష్యా నుంచి మరింత ఆయిల్ కొనుగోలు చేస్తూ భిన్నమైన దారిలో వెళ్తోంది.
మార్కెట్ లో వస్తున్న మార్పులు..
మార్చి 2026 నాటికి ఇండియాలో రష్యా ఆయిల్ దిగుమతులు బాగా తగ్గి, రోజుకు సుమారు 8 లక్షల బ్యారెల్స్ కు చేరతాయని అంచనా. ఇది ఫిబ్రవరిలో ఉన్న 13 లక్షల బ్యారెల్స్ పర్ డే, అలాగే గత నవంబర్ లో ఉన్న 18 లక్షల బ్యారెల్స్ పర్ డే తో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. దీనికి తోడు, సౌదీ అరేబియా ఇండియాకు ప్రధాన క్రూడ్ సప్లయర్గా మళ్ళీ తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకుంటోంది. ఫిబ్రవరి నెలలో సౌదీ నుంచి దిగుమతులు దాదాపు 12.6 లక్షల బ్యారెల్స్ పర్ డే (పూర్తి నెల అంచనా 11.5 లక్షల బ్యారెల్స్ పర్ డే) తో ఆల్-టైమ్ హైకి చేరుకున్నాయి. పోటీ ధరలు, పాత వాణిజ్య సంబంధాలు దీనికి కారణం. ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర $80 around, WTI $75 around ఉంది. రష్యా యురల్స్, బ్రెంట్ తో పోలిస్తే డిస్కౌంట్ $5-$7 మాత్రమే ఉంటోంది. యూఏఈ నుంచి కూడా దిగుమతులు పెరుగుతున్నాయి.
వ్యూహాలు.. ఒత్తిళ్లు..
అమెరికా-ఇండియా వాణిజ్య ఒప్పందంలో భాగంగా సుంకాల తగ్గింపు, ఈ మార్పులకు పరోక్షంగా దోహదపడింది. రష్యా ఆయిల్ దిగుమతులను తగ్గించుకోవాలని అమెరికా ఇండియాపై ఒత్తిడి తెస్తోంది. అయితే, ఇండియా అధికారికంగా రష్యా ఆయిల్ కొనుగోళ్లు ఆపేస్తానని చెప్పలేదు. కానీ దిగుమతి గణాంకాలు తగ్గుముఖం పట్టడం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ వంటి కంపెనీలు, శాంక్షన్లు లేని రష్యన్ సెల్లర్స్ నుంచి ఆయిల్ కొనుగోలు చేస్తున్నా, గతంతో పోలిస్తే ఆ పరిమాణం తగ్గింది. అంతేకాదు, నయారా ఎనర్జీ తమ వడియార్ రిఫైనరీని ఏప్రిల్-మే 2026లో నిర్వహణ (maintenance) కోసం మూసివేయనుంది. దీంతో రష్యా క్రూడ్ కు డిమాండ్ మరింత తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఇండియా వ్యూహం, ఇంధన వనరులను విస్తరించుకోవడం, ఒకే సరఫరాదారుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడం.
ఆసియాలో వేర్వేరు దారులు..
ఇండియాకు పూర్తి భిన్నంగా, చైనా రష్యా ఆయిల్ దిగుమతులను భారీగా పెంచుతోంది. ఫిబ్రవరిలో చైనా దిగుమతులు మూడు నెలలుగా పెరుగుతూ, దాదాపు 20.8 లక్షల బ్యారెల్స్ పర్ డే కి చేరుకున్నాయి (జనవరిలో 17.1 లక్షలు). ఇది ESPO, సోకోల్ వంటి వివిధ రష్యన్ గ్రేడ్స్ కొనుగోలు పెరగడం వల్ల జరిగింది. చైనా డిస్కౌంట్ ధరలకు రష్యా ఆయిల్ ను వాడుకుంటోంది. మధ్యప్రాచ్యం నుంచి ఆయిల్ కోసం చైనాతో పోటీ తీవ్రంగా ఉంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు, సవాళ్లు..
ఇండియా రష్యా నుంచి ఆయిల్ దిగుమతులను పూర్తిగా ఆపేయకపోయినా, క్రమంగా తగ్గుతూ వస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. సౌదీ అరేబియా, ఇతర మధ్యప్రాచ్య దేశాలు ఇండియాకు ప్రధాన సరఫరాదారులుగా కొనసాగుతారు. అయితే, చైనా నుంచి పోటీ, మధ్యప్రాచ్య దేశాల ధరల వ్యూహాలు, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు మార్కెట్ లో ఒడిదుడుకులకు (volatility) దారితీయవచ్చు. ఇండియా ఇంధన భద్రత, దిగుమతి మార్గాలను విస్తృతంగా ఉంచుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.