ఫారెక్స్ నిల్వలపై తీవ్ర ఒత్తిడి
ప్రస్తుతం దేశ ఫారెక్స్ నిల్వలు గణనీయంగా తగ్గాయి. మే 2026 తొలి నాటికి ఇవి సుమారు $690.69 బిలియన్ స్థాయికి చేరాయి. ఇది ఫిబ్రవరిలో ఉన్న $728.49 బిలియన్ కంటే తక్కువ. భారత రూపాయి (Indian Rupee) విలువ పడిపోవడంతో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) జోక్యం చేసుకోవడం దీనికి ప్రధాన కారణం. రూపాయి ప్రస్తుతం డాలర్తో పోలిస్తే 95.66 సమీపంలో ట్రేడ్ అవుతోంది.
దేశ దిగుమతులు, ఎగుమతుల మధ్య వ్యత్యాసం (Trade Deficit) మరింతగా పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా. FY26కి గాను ఇది **1.7%**గా అంచనా వేయగా, ముడి చమురు ధరలు అధికంగా ఉంటే **2%**కి చేరుకోవచ్చని భావిస్తున్నారు. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, హార్ముజ్ జలసంధిలో అంతరాయాలు వంటి కారణాలతో ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు $105-$107కి చేరడం, దిగుమతుల భారాన్ని పెంచుతోంది.
ఆయిల్ కంపెనీలపై ఆర్థిక భారం.. రుణ భయం
ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOCL), భారత్ పెట్రోలియం (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం (HPCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీలు తీవ్ర ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. Q1 FY27లో ఇవి సుమారు ₹1.2 లక్షల కోట్ల నష్టాలను చవిచూసే అవకాశం ఉందని అంచనా.
ఈ కంపెనీలను నేరుగా అంతర్జాతీయ రుణ మార్కెట్ల నుంచి అప్పులు తెచ్చుకునేలా అనుమతిస్తే, వారికి చౌకగా నిధులు లభించడమే కాకుండా, దేశీయ బ్యాంకులు, విదేశీ మారక నిల్వలపై తక్షణ ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. అయితే, ఈ విధానం విదేశీ కరెన్సీని సేకరించే బాధ్యతను ప్రభుత్వం, RBI నుంచి ఆయిల్ కంపెనీలకు బదిలీ చేస్తుంది. ఇది కార్పొరేట్ స్థాయిలో విదేశీ కరెన్సీ రిస్క్ను పెంచుతుంది.
తక్కువ వాల్యుయేషన్స్తో పాటు కొత్త రుణ ప్రమాదాలు
బయటి ఒత్తిళ్లు ఉన్నప్పటికీ, భారత ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీల షేర్లు చారిత్రాత్మకంగా తక్కువ P/E నిష్పత్తులలో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. IOCL P/E సుమారు 5.5x, BPCL సుమారు 5.2x, HPCL సుమారు 5.3xగా ఉన్నాయి. ఇవి సాధారణంగా ప్రతికూల పరిస్థితులు లేదా మందగించిన వృద్ధి అవకాశాలను సూచిస్తాయి. ఇప్పుడు వీటికి విదేశీ కరెన్సీ రుణాలపై పెరిగిన ఆధారపడటం అనే కొత్త రిస్క్ తోడైంది.
దీర్ఘకాలిక బలహీనతలు, ప్రపంచ అనిశ్చితి
ప్రభుత్వ ఈ ప్రణాళిక, ప్రపంచ ఇంధన ధరల షాక్లకు భారతదేశం యొక్క నిర్మాణపరమైన బలహీనతను హైలైట్ చేస్తుంది. భారతదేశం తన ముడి చమురులో సుమారు 85-89% దిగుమతి చేసుకుంటుంది. దీనివల్ల బాహ్య ధరల హెచ్చుతగ్గులు, సరఫరా అంతరాయాలకు అత్యంత సున్నితంగా ఉంటుంది. కీలకమైన దిగుమతుల కోసం అంతర్జాతీయ రుణ మార్కెట్లపై ఆధారపడటం కరెన్సీ విలువ పడిపోయే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. రూపాయి బలహీనపడితే, విదేశీ రుణాలను తిరిగి చెల్లించడం ఖరీదైనదిగా మారుతుంది.
పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, హార్ముజ్ జలసంధిపై దాని ప్రభావం కూడా ముడి చమురు ధరలు, రవాణాలో గణనీయమైన అస్థిరతను సృష్టిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్తు అంచనాలు
విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, భారతదేశం యొక్క బాహ్య ఖాతాలపై ఒత్తిడి కొనసాగుతుంది. అధిక ఇంధన దిగుమతుల ఖర్చుల కారణంగా, FY27లో దిగుమతి-ఎగుమతి వ్యత్యాసం GDPలో **1.8%**కి చేరుకుంటుందని ప్రపంచ బ్యాంక్ అంచనా వేస్తోంది. ముడి చమురు ధరలు అధికంగా ఉంటే, ఇది **2%**కి చేరవచ్చని CRISIL అంచనా వేస్తోంది.
భారత రూపాయి విలువ డాలర్తో పోలిస్తే బలహీనంగానే కొనసాగుతుందని కరెన్సీ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. మే 2026 చివరి నాటికి 97.67 స్థాయికి, సంవత్సరం చివరి నాటికి 110.96కి చేరవచ్చని అంచనా. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) సైతం చమురు లోటు పెరుగుతుందని, ధరలు అధికంగానే ఉంటాయని అంచనా వేస్తోంది. ఇది వాణిజ్య సమతుల్యతను, విదేశీ మారక నిల్వలను మరింత దెబ్బతీస్తుంది. ఈ ప్రభుత్వ ప్రణాళిక తక్షణ నిధుల అవసరాలను తీర్చినప్పటికీ, అస్థిరమైన ప్రపంచ వాతావరణంలో సవాలుగా మారగల అంతర్జాతీయ ఆర్థిక మార్కెట్లపై ఆధారపడటాన్ని సృష్టిస్తుంది.
