ఇండియాలో ఇంధన ధరల స్తంభన: ప్రభుత్వ కంపెనీలకు భారీ నష్టాలు! ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముప్పు!

కంపెనీలకు రోజుకు ఎంత నష్టం?

Indian Oil Corporation (IOC), Bharat Petroleum Corporation (BPCL), Hindustan Petroleum Corporation (HPCL) వంటి ప్రభుత్వ రంగ ఇంధన సంస్థలు (OMCs) రోజుకు దాదాపు ₹1,000 కోట్ల నుంచి ₹1,200 కోట్ల భారీ నష్టాన్ని చవిచూస్తున్నాయి. ఈ నష్టాలు మొత్తం ₹1 లక్ష కోట్ల వరకు చేరే అవకాశం ఉంది. ఇక లీటరు వారీగా చూస్తే, పెట్రోల్‌పై ₹14 నష్టపోతుంటే, డీజిల్‌పై ₹42 నష్టం వస్తోంది. LPG సిలిండర్లపైనా నష్టాలున్నాయి. ఏప్రిల్ 2022 నుంచి రిటైల్ ధరల్లో ఎలాంటి మార్పు లేదు.

మార్కెట్ చూపు ఏమంటోంది?

పెట్టుబడిదారుల ఆందోళనలు కంపెనీల మార్కెట్ విలువల్లోనూ కనిపిస్తున్నాయి. మే 2026 నాటికి, BPCL Price-to-Earnings (P/E) నిష్పత్తి సుమారు 5.0-5.9 మధ్య ఉంది (మే 2026లో 5.71). HPCLది 5.1-6.8, IOCది 5.3-8.5 గా ఉంది. మే 12, 2026 నాటికి, BPCL షేర్లు సుమారు ₹296, HPCL ₹370, IOC ₹140 వద్ద ట్రేడ్ అయ్యాయి. ఈ ఆర్థిక ఇబ్బందులను మార్కెట్ ఇప్పటికే పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.

ఆర్థిక వ్యవస్థపై పెనుభారం

ఈ ధరల స్తంభన దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. దిగుమతులు, ఎగుమతుల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని తెలిపే కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) FY26లో అంచనా వేసిన 0.7-0.8% GDP నుంచి, FY27లో 1.5-2.0% GDPకి పెరిగే అవకాశం ఉంది. FY27 నాటికి ఇది $66 బిలియన్ల నుంచి $70 బిలియన్లకు చేరొచ్చు. ముఖ్యంగా, ముడి చమురు దిగుమతుల ఖర్చు పెరగడం దీనికి ఒక కారణం. ఈ అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల ఒత్తిడి భారత రూపాయి విలువలో అస్థిరతకు దారితీస్తుంది. FY27 చివరి నాటికి రూపాయి డాలర్‌తో పోలిస్తే 89-90 వద్ద స్థిరపడవచ్చని కొన్ని అంచనాలుండగా, మరికొన్ని మే 2026 మధ్య నాటికి 95.64కి, 2026 చివరి నాటికి 108.94కి బలహీనపడవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నాయి. రూపాయి బలహీనపడితే, దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురు ధర మరింత పెరిగి, ఇంధన కంపెనీల నష్టాల చక్రాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది.

ప్రభుత్వానికి సవాలు, సబ్సిడీల భారం

ప్రస్తుతం దేశానికి సుమారు 60 రోజుల ముడి చమురు, LNG నిల్వలు, 45 రోజుల LPG నిల్వలున్నాయి. అయితే, ప్రస్తుత ధరల విధానం ప్రభుత్వ, కంపెనీల నిధులను భారీగా ఖర్చు చేస్తోంది. FY25లో భారతదేశంలో మొత్తం ఇంధన సబ్సిడీలు కనీసం INR 4.3 లక్షల కోట్లు ($51 బిలియన్లు) చేరాయి, ఇందులో LPG, విద్యుత్ వాటా ఎక్కువ. ఇలా శిలాజ ఇంధన సబ్సిడీలపై దృష్టి పెట్టడం వల్ల, దీర్ఘకాలిక ఇంధన భద్రతను, స్థిరమైన ధరలను అందించే స్వచ్ఛమైన ఇంధనంలో పెట్టుబడులకు ఆర్థిక వనరులు తగ్గుతున్నాయి. ప్రభుత్వానికి ఇప్పుడు కష్టమైన ఎంపిక ఎదురైంది. ధరలను గణనీయంగా పెంచితే వినియోగం తగ్గవచ్చు, కానీ ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ప్రధాని మోడీ ఇటీవల ఇంధన సంరక్షణ, దిగుమతులు తగ్గించుకోవాలని పిలుపునివ్వడం ఈ ఆందోళనలకు అద్దం పడుతోంది. OMCల నష్టాలను తగ్గించడానికి ధరలను సర్దుబాటు చేయడం, అదే సమయంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచకుండా జాగ్రత్తపడటం పెద్ద సవాలు. ఏప్రిల్ 2022 నుంచి రిటైల్ ఇంధన ధరలు స్తంభించిపోయాయి. ఎన్నికల తర్వాత ధరల పెంపు ఉండొచ్చని మెక్‌వరీ గ్రూప్ వంటి సంస్థలు అంచనా వేస్తున్నాయి.

దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక బలహీనతలు

భారతదేశ ప్రస్తుత ఇంధన ధరల విధానం ఆర్థికంగా, ద్రవ్యపరంగా భారీ నష్టభయాలను బయటపెట్టింది. మార్కెట్ ధర కంటే తక్కువకే ఇంధనాన్ని విక్రయించడానికి OMCsకు నిరంతరం డబ్బు చెల్లించడం దీర్ఘకాలంలో నిలకడైనది కాదు. కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ పెరుగుదల, విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడి, ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, చమురు సరఫరా, ధరలను ప్రభావితం చేస్తున్న నేపథ్యంలో, ఇది ఒక పెద్ద బలహీనతను సృష్టిస్తోంది. ప్రధాన OMCs ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉండటం వల్ల, అవి సరఫరాను నిర్ధారించడంతోపాటు ధరలను అందుబాటు ధరల్లో ఉంచాల్సిన బాధ్యతను కలిగి ఉంటాయి. ఇది ప్రైవేట్ కంపెనీలతో పోలిస్తే వారి సౌలభ్యాన్ని పరిమితం చేస్తుంది. ఈ ప్రజా విధానంపై దృష్టి పెట్టడం మౌలిక సదుపాయాలు, సామర్థ్యం, ఇంధన పరివర్తనలో అవసరమైన పెట్టుబడులను ఆలస్యం చేయవచ్చు, ఇది శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని పొడిగించవచ్చు. రాజకీయ సున్నితత్వం, ఎన్నికల చక్రాలు ధరల పెంపును కష్టతరం చేస్తాయి, ఫలితంగా వినియోగదారులకు ఇప్పుడు సహాయపడే నెమ్మదిగా విధానపరమైన చర్యలు, కానీ తరువాత ఆర్థిక వ్యవస్థకు హాని కలిగించవచ్చు.

భవిష్యత్ అంచనాలు, విశ్లేషకుల అభిప్రాయం

OMCల నష్టాలను భరించడం ఆర్థికంగా అసాధ్యమని ప్రభుత్వ అధికారులు పేర్కొన్నారు. భవిష్యత్తులో ధరల పెంపు, వినియోగాన్ని తగ్గించేంత గణనీయంగా ఉండాలి, కానీ తీవ్రమైన ద్రవ్యోల్బణాన్ని సృష్టించకూడదు. ఎన్నికల తర్వాత రిటైల్ ఇంధన ధరలు సర్దుబాటు కావచ్చని పరిశ్రమ అంచనా వేస్తోంది. ఇది OMCsకు కొంత ఉపశమనం కలిగించినా, ద్రవ్యోల్బణాన్ని నివారించడానికి జాగ్రత్తగా నిర్వహణ అవసరం. ప్రభదాస్ లిల్లాధర్ BPCLను 'Sell' రేటింగ్‌తో ₹381 టార్గెట్‌తో, HDFC సెక్యూరిటీస్ 'Reduce' రేటింగ్‌తో ₹275 టార్గెట్‌తో రేట్ చేశాయి. ప్రస్తుత ధరల విధానంపై ఆందోళనలను ఇది సూచిస్తుంది. అంచనా వేయబడిన కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ పెరుగుదల, అనిశ్చిత రూపాయి ఔట్‌లుక్, నిరంతర ఆర్థిక పర్యవేక్షణ అవసరాన్ని సూచిస్తున్నాయి.