భారత్ ఇంధన కంపెనీలకు గుండెకోత! ధరల స్తంభనతో నెలకు ₹30,000 కోట్ల నష్టం

ఇంధన కంపెనీలకు భారీ నష్టాలు.. కారణాలేంటి?

గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (GTRI) సూచించినట్టుగా, ఇంధన ధరల నిర్ణయంలో పారదర్శకతతో కూడిన ఫార్ములాను రూపొందించడం మంచిదే. అయితే, అసలు సమస్య అంతకంటే లోతుగా ఉంది. ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ధరల నిర్ణయ విధానం ఆర్థికంగా నిలకడగా లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రభుత్వ రంగ ఇంధన సంస్థలు భారీ నష్టాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అంతర్జాతీయ పరిణామాలు, స్థానిక విధానాల వల్ల ఈ పరిస్థితి కంపెనీలకే కాకుండా, భారతదేశ ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కూడా ఒత్తిడిలోకి నెడుతోంది.

స్థిర ధరల వెనుక భారీ మూల్యం

ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (HPCL) వంటి దేశంలోని ప్రధాన ప్రభుత్వ రంగ ఇంధన కంపెనీలు తీవ్రమైన నష్టాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. గత రెండు నెలల్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు దాదాపు $70-72 నుంచి $100-101 కు పెరిగాయి. ఇది ప్రధానంగా పశ్చిమ ఆసియాలోని ఉద్రిక్తతల వల్ల జరిగింది. ఈ అధిక ధరల వద్ద, కంపెనీలు పెట్రోల్‌పై లీటరుకు సుమారు ₹20, డీజిల్‌పై లీటరుకు ₹100 వరకు నష్టపోతున్నాయి. ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించడం ద్వారా (నెలకి ₹14,000 కోట్ల భారం) కొంత ఉపశమనం కలిగించినా, అది పూర్తి నష్టాలను పూడ్చలేకపోతోంది. ఈ నష్టాల కోసం నేరుగా ఆర్థిక సహాయం అందించే ప్రణాళికలు ప్రభుత్వానికి లేవని కూడా స్పష్టం చేసింది.

పారదర్శకత మాత్రమే సరిపోదు

GTRI సూచించిన ఫార్ములా ప్రకారం.. ప్రపంచ ముడిచమురు ధరలను భారత రూపాయిల్లోకి మార్చి, రిఫైనింగ్, రవాణా, పన్నులు, మార్జిన్లు జోడించి, 20% ఇథనాల్ మిశ్రమాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. యూరప్ యూనియన్, లాటిన్ అమెరికా దేశాలు ఇలాంటి వ్యవస్థలనే ఉపయోగిస్తున్నా, ఖర్చు ఆదాయం కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ ఫార్ములాలు ప్రధాన సమస్యను పరిష్కరించలేవు. వినియోగదారులను ధరల ఒడిదుడుకుల నుండి రక్షించాలనే ప్రభుత్వ విధానం, ఇంధన కంపెనీల లాభదాయకత, ఆర్థిక ఆరోగ్యంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని చూపుతోంది.

దిగుమతులు, కరెన్సీ రిస్కులు మరింత ఒత్తిడి

భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల్లో దాదాపు 88% వరకు దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. పెరుగుతున్న చమురు ధరలు, భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులు భారత రూపాయి విలువను బలహీనపరుస్తున్నాయి. 2026 నాటికి డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి ₹90-92 స్థాయికి పడిపోవచ్చని అంచనా. ఇది దిగుమతులను మరింత ఖరీదైనదిగా మార్చి, ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచి, కరెంట్ అకౌంట్ లోటును విస్తృతం చేసే అవకాశం ఉంది. ఇంధన కంపెనీలకు ఇది తక్కువ లాభాల మార్జిన్లు, అస్థిర నగదు ప్రవాహాన్ని సూచిస్తుంది. IOC (~5.58-8.54), BPCL (~5.24-5.91), HPCL (~5.16-6.80) వంటి కంపెనీల తక్కువ P/E నిష్పత్తులు, మార్కెట్ వీటిని పరిణితి చెందినవిగా లేదా గణనీయమైన రిస్కులను ఎదుర్కొంటున్నవిగా చూస్తోందని సూచిస్తున్నాయి. ముడిచమురు ధరలు $80-85 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, కంపెనీలు తమ ఖర్చులను భరించడానికి ఇబ్బంది పడతాయి. ప్రభుత్వ నుంచి ప్రత్యక్ష ఆర్థిక సహాయం లేకపోవడంతో, ఇంధన భద్రతను, తమ మనుగడను బ్యాలెన్స్ చేసుకుంటూ కంపెనీలు ఈ సంక్షోభాన్ని సొంత నిధులతోనే ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు: ధరల పెరుగుదల తప్పదా?

అస్థిరమైన చమురు మార్కెట్లు, కొనసాగుతున్న ధరల స్తంభన.. భారత ఇంధన కంపెనీలకు, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు క్లిష్టమైన భవిష్యత్తును సూచిస్తున్నాయి. అధిక చమురు ధరలు వ్యాపార ఆదాయాల పునరుద్ధరణను ఆలస్యం చేసి, స్టాక్ మార్కెట్ పనితీరును దెబ్బతీయవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ముడిచమురు ధరలు $100 దాటితే, ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. వినియోగదారులను రక్షించాలని ప్రభుత్వం కోరుకుంటున్నప్పటికీ, ప్రభుత్వ రంగ ఇంధన విక్రేతలపై ఆర్థిక ఒత్తిడి కారణంగా, ఎన్నికల తర్వాత ధరల పెరుగుదల అనివార్యమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇది ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక వృద్ధిపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ప్రస్తుత ధరల విధానం సుస్థిరం కాదని, ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణకు, వినియోగదారులకు అందుబాటు ధరలను కొనసాగించడానికి మధ్య కఠినమైన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టమవుతోంది.