భారత్ గ్రీన్ ఎనర్జీకి కొత్త భరోసా: ఆక్సిలరీ మార్కెట్ పై కేంద్రం దృష్టి!

గ్రీన్ ఎనర్జీ లక్ష్యాలకు కొత్త ఊతం!

భారతదేశం తన పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో గ్రిడ్ స్థిరత్వాన్ని ఒక సవాలుగా ఎదుర్కొంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో, కొత్త మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE), సెంట్రల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ (CEA)తో కలిసి, క్లీన్ ఎనర్జీ రంగంలో 'ఆక్సిలరీ సర్వీసెస్ మార్కెట్' ను అభివృద్ధి చేసేందుకు చర్చలు ప్రారంభించింది. ఈ మార్కెట్ ద్వారా, గ్రిడ్ లో ఫ్రీక్వెన్సీ నియంత్రణ (Frequency Control), వోల్టేజ్ మద్దతు (Voltage Support), మరియు బ్లాక్ స్టార్ట్ (Black Start) వంటి కీలక సేవలు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ప్రపంచంలో సౌరశక్తిలో మూడవ స్థానంలో, పవన విద్యుత్తులో నాల్గవ స్థానంలో ఉన్న భారతదేశానికి, పెరుగుతున్న ఈ పునరుత్పాదక శక్తిని జాతీయ గ్రిడ్ లో సురక్షితంగా విలీనం చేయడం చాలా ముఖ్యం.

ప్రపంచవ్యాప్త విధానాలు, స్థానిక అవసరాలు

భారతదేశం ఆక్సిలరీ మార్కెట్ ను ప్రోత్సహించడం అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న ప్రక్రియకు అద్దం పడుతోంది. అమెరికా వంటి దేశాలు PJM, CAISO వంటి సంస్థల ద్వారా ఫ్రీక్వెన్సీ రెగ్యులేషన్, స్పిన్నింగ్ రిజర్వ్స్, వోల్టేజ్ సపోర్ట్ కోసం బలమైన మార్కెట్లను నిర్వహిస్తున్నాయి. జర్మనీ 15-నిమిషాల సెటిల్మెంట్ మార్కెట్లను, సింగపూర్ డిమాండ్-సైడ్ వనరులను ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. భారతదేశంలో, 2030 నాటికి 500 GW నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనికి సుమారు $360 బిలియన్ల పెట్టుబడి అవసరమని అంచనా. అయితే, ప్రస్తుతానికి, ప్రసార (Transmission) పరిమితుల వల్ల దాదాపు 50 GW పునరుత్పాదక విద్యుత్ నిలిచిపోతోందని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. సాంప్రదాయ థర్మల్ ప్లాంట్ల వాడకం కూడా తగ్గి, 2009-10 లో 77% ఉన్న ప్లాంట్ లోడ్ ఫ్యాక్టర్ (PLF), 2021-22 నాటికి 54% కి పడిపోయింది. ఈ నేపథ్యంలో, బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (BESS) వంటి సాంకేతికతలు కీలకం కానున్నాయి. 2030 నాటికి 41.65 GW BESS సామర్థ్యం అవసరమని అంచనా. గ్రిడ్ ఆధునీకరణ మార్కెట్ కూడా 2025 లో $1.51 బిలియన్ల నుండి 2034 నాటికి $7.65 బిలియన్లకు పెరుగుతుందని అంచనా, ఇది దాదాపు 20% వార్షిక వృద్ధిని సూచిస్తుంది.

సవాళ్లు, భవిష్యత్ ప్రణాళిక

ఈ ఆక్సిలరీ మార్కెట్ ఏర్పాటు గ్రిడ్ స్థిరత్వానికి ఎంతగానో దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. మార్కెట్ రూపకల్పన, BESS వంటి ఖరీదైన సాంకేతికతలకు ప్రోత్సాహకాలు అందించడం, ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రసార సమస్యలను అధిగమించడం వంటివి ముఖ్యమైనవి. అంతేకాకుండా, డిస్ట్రిబ్యూషన్ కంపెనీల (DISCOMs) ఆర్థిక పరిస్థితి కూడా ఒక అంశం. ఈ కొత్త వ్యవస్థ విజయవంతం కావడానికి, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం, మరియు మారుతున్న ఇంధన అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్కెట్ ను తీర్చిదిద్దడం చాలా అవసరం. CEA త్వరలో విడుదల చేయబోయే నివేదికలో ఈ మార్కెట్ కు సంబంధించిన నిర్దిష్ట విధానాలు, నిధుల సేకరణ మార్గాలపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ చొరవ భారతదేశం తన 500 GW పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని భావిస్తున్నారు.