నియమాలతో పెరిగే ఖర్చుల భారం
2027 ఏప్రిల్ నుంచి అమలు కానున్న ఈ కొత్త నిబంధనలు, భారతదేశ ఇంధన మార్కెట్లో అస్థిర విద్యుత్ సరఫరాను నిర్వహించే విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తున్నాయి. గ్రిడ్ ను ఒక సామాజిక సేవగా చూడకుండా, విద్యుత్ లోడ్ ను బ్యాలెన్స్ చేసే బాధ్యతను ఇప్పుడు స్వతంత్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తిదారులపై (Independent Power Producers) మోపేలా ప్రభుత్వం కఠినమైన చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఇది కేవలం నిర్వహణ సమస్య మాత్రమే కాదు, పెట్టుబడితో కూడిన ప్రాజెక్టుల లాభాలపై నేరుగా ప్రభావం చూపనుంది. గతంలో గ్రిడ్ డిస్పాచ్ విషయంలో ఉన్న సడలింపులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించారు.
పెట్టుబడుల విలువ తగ్గుతుందా?
కొత్త నిబంధనల వల్ల ఆదాయంలో 11% నుంచి 48% వరకు నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉందని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. అయితే, అసలు సమస్య ఇంటర్నల్ రేట్ ఆఫ్ రిటర్న్ (IRR) తగ్గడం. గతంలో 10-13% రాబడితో భారత మార్కెట్లోకి ప్రవేశించిన సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (Institutional Investors), ఇప్పుడు కంప్లైయన్స్ ఖర్చుల వల్ల తమ లాభాల్లో 150 బేసిస్ పాయింట్లు వరకు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. దీంతో Actis, Canada Pension Plan Investment Board వంటి పెద్ద కంపెనీలు కష్టమైన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. విద్యుత్ కొనుగోలు ధరలను (Off-take Tariffs) పెంచాలని కోరాలా? లేక ఆస్తుల విలువ శాశ్వతంగా తగ్గిపోవడాన్ని అంగీకరించాలా? అని ఆలోచించాల్సి వస్తుంది. సరైన స్టోరేజ్ మౌలిక సదుపాయాలు లేకుండా, భారత రుతుపవనాల అనిశ్చితిని తట్టుకుని ప్రస్తుత ప్రాజెక్ట్ విలువలను నిలబెట్టుకోవడం కష్టమని లెక్కలు చెబుతున్నాయి.
రిస్క్ ఎక్కువగా ఉందా?
రిస్క్ తగ్గించుకోవాలనే కోణంలో చూస్తే, కేంద్ర నియంత్రణ సంస్థలకు, డెవలపర్లకు మధ్య సమన్వయం లోపిస్తోంది. గ్రిడ్ ఇండియా (Grid India) నిబంధనలను కఠినంగా అమలు చేయాలని చూస్తోంది, కానీ అంతరాయం కలిగే విద్యుత్ ఉత్పత్తిని (Intermittent Generation) థర్మల్ పవర్ లాగా నియంత్రించడం భౌతికంగా అసాధ్యం. యూరప్ వంటి దేశాల్లో భారీ బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (BESS) ను ఏర్పాటు చేసి ఈ సమస్యలను అధిగమించారు. కానీ భారతదేశంలో స్టోరేజ్ సామర్థ్యం ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉంది. నేషనల్ సోలార్ ఎనర్జీ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (National Solar Energy Federation of India) దాఖలు చేసిన న్యాయపరమైన సవాలు, ఈ నియంత్రణ అనిశ్చితి మరింత కాలం కొనసాగవచ్చని సూచిస్తోంది. పెట్టుబడిదారులకు ఇది అత్యంత ప్రతికూల వాతావరణం – కఠినమైన నియంత్రణ చట్రం, దానికి అనుగుణంగా సాంకేతిక మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోవడం.
భవిష్యత్ మార్గం.. పెట్టుబడుల తరలింపు?
పెట్టుబడులు ఎప్పుడూ సులభంగా కదిలే స్వభావం కలిగి ఉంటాయి. ప్రస్తుత ఈ అడ్డంకులు, ప్రాజెక్టుల అమలు సమయాల్లో మార్పులకు కారణమవుతున్నాయి. Blueleaf Energy వంటి సంస్థలు, బిలియన్ల డాలర్ల పెట్టుబడులకు కట్టుబడి ఉన్నప్పటికీ, తమ రిస్క్-సర్దుబాటు రాబడులను (Risk-adjusted returns) నిశ్శబ్దంగా ఆడిట్ చేసుకుంటున్నాయి. ప్రభుత్వం సబ్సిడీలు లేదా ఫ్రీక్వెన్సీ మేనేజ్మెంట్ కోసం మౌలిక సదుపాయాల మద్దతు అందించకుండా, ఈ కఠినమైన వైఖరిని కొనసాగిస్తే, కొత్త గ్రీన్ ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టులలోకి విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది. మార్కెట్ ఇంకా ఈ లాభాల తగ్గుదలను పూర్తిగా అంచనా వేయలేదు. ముఖ్యంగా విండ్ ఎనర్జీ ఆస్తులపై ఎక్కువ ఆధారపడిన సంస్థలకు ఇది పెద్ద నష్టాన్ని కలిగించవచ్చు.
