భారత ఇంధన రంగంపై భారీ భారం: ₹80,000 కోట్ల నష్ట భయాలు

ఇంధన భద్రతకు ముప్పు

పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న నిరంతర భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, భారతదేశ ఇంధన భద్రతకు తీవ్రమైన ముప్పుగా పరిణమిస్తోంది. మన దేశం దిగుమతులపై, ముఖ్యంగా భారతదేశ చమురు దిగుమతుల్లో 40% వాటా కలిగిన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మీదుగా జరిగే సరఫరాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం, సరఫరా అంతరాయాలకు, ధరల అస్థిరతకు దారితీస్తోంది. భారత్ ఇప్పటికే దిగుమతి మార్గాలను విస్తరించుకున్నప్పటికీ, పశ్చిమ ఆసియాతో వాణిజ్యం సుమారు 14-20% వరకు ఉండటంతో, ఆ ప్రాంతంలో సంఘర్షణలు ప్రత్యక్ష ఆర్థిక ప్రమాదాలను సృష్టిస్తున్నాయి.

OMCs పై తీవ్ర ఒత్తిడి

ఇండియన్ ఆయిల్ (IOCL), బీపీసీఎల్ (BPCL), హెచ్‌పీసీఎల్ (HPCL) వంటి ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) తమ మార్కెటింగ్ మార్జిన్లపై గణనీయమైన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. మార్చి 2026 నాటికి క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్‌కు 114 డాలర్లకు చేరిన నేపథ్యంలో, ధరలు బ్యారెల్‌కు 85 డాలర్ల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే OMCs నష్టపోతాయని అంచనాలున్నాయి. దీంతో, ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ఆటో ఇంధన ధరలు నిలకడగా లేవు. జనవరి నుంచి మార్చి 2026 మధ్య క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు 16% పెరిగినప్పటికీ, ఏప్రిల్ 2022 నుంచి పెట్రోల్, డీజిల్ రిటైల్ ధరలు దాదాపుగా మారలేదు. ఈ ధరల అంతరం కారణంగా, OMCs ప్రతి లీటరు పెట్రోల్‌పై సుమారు 18 రూపాయలు, డీజిల్‌పై 35 రూపాయల వరకు నష్టపోతున్నాయి. ఇంధన రిటైలర్లపై ఈ ఒత్తిడికి అంతర్జాతీయ ఇంధన సరఫరాలను దెబ్బతీస్తున్న భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనే మూలకారణం. దీనికి విరుద్ధంగా, ఓఎన్‌జీసీ (ONGC) మరియు ఆయిల్ ఇండియా (Oil India) వంటి అప్‌స్ట్రీమ్ కంపెనీలు అధిక ముడి చమురు ధరల వల్ల ప్రయోజనం పొందనున్నాయి; ప్రతి 10 డాలర్ల పెరుగుదల FY2027లో వాటి సంయుక్త EBITDAకు 30,000-35,000 కోట్ల రూపాయలను జోడించవచ్చు.

ఎరువుల సబ్సిడీలకు పెరిగిన భారాలు

ఎరువుల రంగం పెరుగుతున్న ఉత్పత్తి ఖర్చులు, సరిపోని సబ్సిడీ సవరణలను ఎదుర్కొంటోంది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియా నుండి దిగుమతి చేసుకునే ముడి పదార్థాల ధరలు, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణల కారణంగా విపరీతంగా పెరిగాయి. యూరియా ఉత్పత్తికి అవసరమైన గ్యాస్ ధరలు కూడా గణనీయంగా పెరగడం, యూరియా, ఇతర ఎరువుల ఉత్పత్తిపై ప్రభావం చూపుతోంది. ICRA అంచనాల ప్రకారం, FY2027 కోసం మొత్తం ఎరువుల సబ్సిడీ అవసరం 2.05 ట్రిలియన్ల నుండి 2.25 ట్రిలియన్ల రూపాయల వరకు ఉండవచ్చు, ఇది బడ్జెట్‌లో కేటాయించిన 1.71 ట్రిలియన్ల రూపాయలను మించిపోయే అవకాశం ఉంది. FY2027కి నైట్రోజన్, ఫాస్పరస్, సల్ఫర్ (NPS) కోసం కొత్త సబ్సిడీ రేట్లు సుమారు 10% పెరిగినప్పటికీ, పెరుగుతున్న ముడి పదార్థాల ధరలు, కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం, ముఖ్యంగా ఫాస్ఫేట్ ఎరువుల విషయంలో, వాటిని భర్తీ చేయడానికి సరిపోకపోవచ్చు. డై-అమోనియం ఫాస్ఫేట్ (DAP) దిగుమతి లాభదాయకత నష్టాల్లోనే కొనసాగే అవకాశం ఉంది. ఎరువుల సబ్సిడీల కోసం ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిబద్ధత భారీగా ఉన్నప్పటికీ, FY27కి 1.9 లక్షల కోట్ల రూపాయలుగా అంచనా వేయబడింది. ఫాస్ఫేట్ మరియు పొటాష్ ఎరువుల బడ్జెట్‌కు మరిన్ని నిధులు అవసరం కావచ్చు. అధిక సబ్సిడీ కేటాయింపులు ఉన్నప్పటికీ, ఎరువుల వినియోగం కంటే వ్యయం చాలా వేగంగా పెరుగుతుండటంతో, ఆర్థిక భారం గణనీయంగానే ఉంది.

విస్తృత ప్రభావం: రసాయనాలు, హీలియం, సిటీ గ్యాస్

పశ్చిమ ఆసియా నుండి సరఫరా అంతరాయాలు, అధిక ఇంధన ఖర్చులు రసాయనాలు, పాలిమర్ల ధరలను కూడా పెంచుతున్నాయి. తొలితరం స్టాకింగ్ కారణంగా డిమాండ్‌లో స్వల్పకాలిక పెరుగుదల కనిపించింది, కానీ ఇన్వెంటరీలు స్థిరపడటంతో ఇది తగ్గుతుందని భావిస్తున్నారు. పశ్చిమ ఆసియాపై తక్కువ ఆధారపడిన స్పెషాలిటీ కెమికల్ కంపెనీలు మరింత మెరుగ్గా రాణించే అవకాశం ఉంది. పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం కారణంగా హీలియం ధరలు విపరీతంగా పెరిగాయి, ఇది ఫైబర్ ఆప్టిక్స్, డ్రోన్ తయారీ వంటి రంగాలను ప్రభావితం చేస్తోంది. అమెరికా ఒక ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా వనరుగా ఉన్నప్పటికీ, ధరలు ఇప్పటికే పెరిగాయి. సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (CGD) రంగం, ముఖ్యంగా కంప్రెస్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ (CNG) విషయంలో మార్జిన్ ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. దేశీయ గ్యాస్ కేటాయింపులు తగ్గడంతో, అధిక దిగుమతి చేసుకునే ఖరీదైన LNGపై ఆధారపడటం, పెరుగుతున్న గ్యాస్ ధరలు, కరెన్సీ విలువ తగ్గడం దీనికి కారణం. అయితే, పైప్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ (PNG) - దేశీయ విభాగం, APM గ్యాస్ ప్రాధాన్య కేటాయింపుల కారణంగా స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. భారత రసాయన పరిశ్రమ 2026లో దేశీయ డిమాండ్ కారణంగా 10.9% ఉత్పత్తి పెరుగుదలను నమోదు చేస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు, అయితే ప్రపంచ వాణిజ్య అనిశ్చితులు, అధిక ఇంధన ఖర్చులు నిరంతర సమస్యలుగానే ఉన్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు, ప్రభుత్వ వ్యూహాలు

ICRA, కొనసాగుతున్న వ్యయ ఒత్తిళ్లు, పరిమిత ధరల సవరణల కారణంగా ఇంధన రిటైలింగ్, ఎరువులు, ప్రాథమిక రసాయనాలపై ప్రతికూల దృక్పథాన్ని (negative outlook) కొనసాగిస్తోంది. FY2027లో అనేక దిగువ స్థాయి రంగాల లాభదాయకత, క్రెడిట్ ప్రొఫైల్స్‌పై మొత్తం ఇంధన, ఉత్పత్తి ఖర్చులు భారం మోపే అవకాశం ఉంది. రిఫైనింగ్ విభాగం ఆరోగ్యకరమైన క్రాక్ స్ప్రెడ్‌ల కారణంగా స్థిరమైన దృక్పథాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఇంధన రిటైలింగ్, ఎరువుల రంగాల బలహీనత కొనసాగుతోంది. ప్రభుత్వం దిగుమతి మార్గాలను విస్తరించడం, వ్యూహాత్మక నిల్వలను బలోపేతం చేయడం, దేశీయ ఉత్పత్తిని, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరులను ప్రోత్సహించడం వంటి వ్యూహాలను అనుసరిస్తోంది. అయితే, తక్షణ ఆర్థిక, కార్యాచరణ సవాళ్లు గణనీయంగానే ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితి దీర్ఘకాలిక ఇంధన భద్రతను నిర్ధారించడానికి, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితుల ప్రభావాన్ని భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై తగ్గించడానికి వ్యూహాత్మక సర్దుబాట్ల ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతోంది.