భారతదేశ డీజిల్ ఎగుమతుల్లో భారీ ర్యాలీ.. పెట్రోల్ మాత్రం గట్టిగా తగ్గుదల!

Middle East కార‍ణంగా డీజిల్ ఎగుమతుల్లో దూకుడు

మార్చి నెలలో భారతదేశ ఇంధన రంగం ఎగుమతుల్లో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. Middle East లో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు, అలాగే పెట్రోల్, డీజిల్ వంటి రిఫైన్డ్ ఉత్పత్తుల లాభదాయకతలో వచ్చిన మార్పుల నేపథ్యంలో ఈ పరిణామాలు సంభవించాయి. డీజిల్ ఎగుమతులు దాదాపు 20% పెరిగి, ఫిబ్రవరిలో ఉన్న 1.074 కోట్ల బ్యారెళ్ల నుంచి 1.290 కోట్ల బ్యారెళ్లకు చేరాయి. గ్యాసోలిన్ (పెట్రోల్) తో పోలిస్తే డీజిల్ పై లాభదాయకత పెరగడమే ఈ భారీ పెరుగుదలకు కారణమని తెలుస్తోంది.

లాభాల వేట: డీజిల్ వైపు మళ్లిన రిఫైనరీలు

మెరుగైన లాభాలను ఆర్జించేందుకు రిఫైనరీలు తమ కార్యకలాపాలను వ్యూహాత్మకంగా మార్చుకున్నాయి. ముడి చమురు (crude oil) ధర, రిఫైన్డ్ డీజిల్ ధరల మధ్య లాభాల అంతరం (profitability gap) పెరగడంతో, రిఫైనరీలు డీజిల్ ఉత్పత్తిని, ఎగుమతులను పెంచాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, పెట్రోల్ ఎగుమతులు 33% తగ్గి 83.1 లక్షల బ్యారెళ్లకు పడిపోయాయి. పెట్రోల్ మార్జిన్లు స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, రిఫైనరీలు లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG) ఉత్పత్తిని పెంచడంపై దృష్టి సారించాయి. Middle East ప్రాంతం నుంచి సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో, కీలకమైన LPG సరఫరాలను సురక్షితం చేసుకోవాలనేది ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న లక్ష్యం.

ఎగుమతి సుంకాలు.. రిలయన్స్ ఆధిపత్యం

రిఫైనరీలు ఉత్పత్తిని పునఃసమతుల్యం చేస్తున్న నేపథ్యంలో, దేశీయంగా ఇంధన లభ్యతను నిర్ధారించడానికి, ప్రభుత్వం డీజిల్, జెట్ ఫ్యూయల్ పై ఎగుమతి సుంకాలు (export levies) విధించింది. ప్రైవేట్ రిఫైనరీలు ఎగుమతులకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వకుండా నిరోధించడానికి, డీజిల్ పై లీటరుకు ₹21.5, జెట్ ఫ్యూయల్ పై లీటరుకు ₹29.5 చొప్పున ఈ సుంకాలను నిర్ణయించారు. మార్చిలో మొత్తం రిఫైన్డ్ ఇంధన షిప్‌మెంట్‌లలో సుమారు 75% వాటాతో రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ (Reliance Industries) ప్రధాన ఎగుమతిదారుగా నిలిచింది. డీజిల్ ఎగుమతులు బలంగా పెరిగినప్పటికీ, భారతదేశ మొత్తం రిఫైన్డ్ పెట్రోలియం ఉత్పత్తి ఎగుమతులు మార్చిలో 8% తగ్గి 3.10 కోట్ల బ్యారెళ్లకు చేరుకున్నాయి. ఇది ఫిబ్రవరిలో ఉన్న 3.367 కోట్ల బ్యారెళ్ల నుంచి తగ్గింది.