ప్రభుత్వం పెట్రోల్, డీజిల్ పై ఎక్సైజ్ డ్యూటీని గణనీయంగా తగ్గించింది. పశ్చిమ ఆసియాలో భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో గ్లోబల్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఫిబ్రవరి చివరి నుంచి దాదాపు 50% పెరగడంతో, ప్రభుత్వ రంగ ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) భారీ నష్టాల్లో కూరుకుపోయే ప్రమాదం ఏర్పడింది. బ్యారెల్ ధర $100-$105 మధ్య ఉంటే, లీటరుకు నష్టాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, పెట్రోల్ పై డ్యూటీని ₹13 నుంచి ₹3 కు, డీజిల్ పై ₹10 నుంచి ₹0 కు తగ్గించారు. ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) పై కూడా పూర్తి దేశీయ మినహాయింపు ఇచ్చారు. వినియోగదారులకు ధరలు స్థిరంగా ఉంచడమే లక్ష్యంగా, దిగుమతి ఖర్చుల భారాన్ని కొంతమేర మేమే భరిస్తామని ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించారు.
అయితే, ఈ నిర్ణయంపై మార్కెట్ నుంచి మిశ్రమ స్పందనలు వెలువడ్డాయి. తొలుత, ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్, భారత్ పెట్రోలియం షేర్లు నష్టాల్లోకి జారుకోగా, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం స్వల్ప లాభాలను అందుకుంది. ఇన్వెస్టర్లు ఈ ప్రభుత్వ మద్దతు ఎంతకాలం ఉంటుందోనని సందేహిస్తున్నట్లు ఇది సూచిస్తోంది. మరోవైపు, ప్రైవేట్ రిటైలర్ అయిన నయారా ఎనర్జీ ఇప్పటికే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను పెంచుకుంది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లు కూడా నష్టాల్లోకి జారుకున్నాయి. బీఎస్ఈ సెన్సెక్స్ గణనీయంగా పడిపోగా, నిఫ్టీ 50 23,000 స్థాయిని తాత్కాలికంగా దాటింది. భారత రూపాయి డాలర్తో పోలిస్తే ₹94 దాటి బలహీనపడింది, 10-సంవత్సరాల ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్ **6.93%**కి ఎగసింది. ఈ కదలికలు, పన్ను కోతల వల్ల ప్రభుత్వ ఆర్థిక లోటుపై పెరిగిన ఆందోళనలను స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
ప్రభుత్వం OMCsకి అండగా నిలిచినప్పటికీ, ఇది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్రమైన భారాన్ని మోపనుంది. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (FY27)లో, అధిక ఇంధన ధరలు, పశ్చిమ ఆసియాలో రాజకీయ అస్థిరత కారణంగా ప్రభుత్వ ఖజానాపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది. సబ్సిడీల భారం పెరిగి, ఆదాయ సేకరణపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు. ICRA నివేదిక ప్రకారం, సుదీర్ఘకాలం పాటు అధిక ఇంధన ధరలు కొనసాగితే, దేశ ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ అంచనాలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ప్రైవేట్ కంపెనీలకు ధరలు మార్చుకునే వెసులుబాటు ఉన్నా, ప్రభుత్వ రంగ OMCs మాత్రం ప్రభుత్వ విధానాలకు కట్టుబడి ఉండాల్సి వస్తుంది. ఇది మార్కెట్లో వారి పోటీతత్వాన్ని తగ్గిస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఈ మద్దతు చర్యల వల్ల ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ పెరిగితే, ప్రభుత్వానికి అప్పుల భారం పెరిగి, వడ్డీ రేట్లు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను దెబ్బతీసి, సార్వభౌమ క్రెడిట్ రేటింగ్లను కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు. ప్రస్తుతం, ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ సుమారు 15x, భారత్ పెట్రోలియం 12x, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం 10x P/E నిష్పత్తితో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఈ వాల్యుయేషన్లు, ఈ రంగంలోని సిస్టమిక్ రిస్క్లను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ నెలకొన్న తీవ్రమైన భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్ చుట్టూ ఉన్న అనిశ్చితి, ఈ విధానపరమైన చర్యకు ప్రధాన కారణం. ఈ సంక్షోభం ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైనది. తక్షణ ధరల షాక్ల నుంచి రక్షణ కల్పించడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యం. అయితే, అధిక ముడి చమురు ధరల వల్ల కలిగే స్థూల ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, దాని వల్ల ఏర్పడే ఆర్థిక భారం FY27 అంతటా భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన ఆందోళనగా మిగిలిపోయే అవకాశం ఉంది. OMCs భవిష్యత్ పనితీరు, గ్లోబల్ క్రూడ్ ధరల సరళిపై, అలాగే ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని దెబ్బతీయకుండా ప్రభుత్వం ఎంతవరకు మద్దతు ఇవ్వగలదనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. విశ్లేషకులు ఏమంటున్నారంటే, ఇంధన ధరలు దీర్ఘకాలం పాటు అధికంగా ఉంటే, FY27లో భారతదేశ ఆర్థిక కొలమానాలపై ఒత్తిడి కొనసాగుతుంది.