Whalesbook
కెపాసిటీ వృద్ధికి కారణాలు:
భారతదేశంలోని C&I రంగంలో రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ (RE) కెపాసిటీ గణనీయంగా విస్తరించనుంది. FY26 నాటికి అంచనా వేస్తున్న 40 GW నుండి, FY28 నాటికి ఇది 57 GW కి చేరుతుందని అంచనాలు చెబుతున్నాయి. అంటే, కేవలం రెండేళ్లలో 17 GW మేర అదనపు సామర్థ్యం జోడికానుంది. కార్పొరేట్ సంస్థల 'నెట్-జీరో' లక్ష్యాలు, ఖర్చులను తగ్గించుకునే ప్రయత్నాలు (tariff arbitrage), అలాగే 2022లో అమల్లోకి వచ్చిన గ్రీన్ ఎనర్జీ ఓపెన్ యాక్సెస్ (GEOA) రూల్స్ ఈ వృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తులు. ఈ రూల్స్ ద్వారా, పరిశ్రమలు నేరుగా గ్రీన్ పవర్ ను గ్రిడ్ ద్వారానే పొందే అవకాశం కలిగింది.
మెరుగైన టారిఫ్లు, ప్రోత్సాహకాలు:
సాధారణంగా గ్రిడ్ టారిఫ్లతో పోలిస్తే, దీర్ఘకాలిక పవర్ పర్చేజ్ అగ్రిమెంట్ (PPA) టారిఫ్లు తక్కువగా ఉండటం, కార్పొరేట్ సంస్థల గ్రీన్ లక్ష్యాలు, రెన్యూవబుల్ పర్చేజ్ ఆబ్లిగేషన్స్ (RPOs) వంటివి ఈ విస్తరణకు దోహదం చేస్తున్నాయి. రాష్ట్రాలు ఇంట్రా-స్టేట్ విద్యుత్ సేకరణపై క్రాస్-సబ్సిడీ, వీలింగ్, స్టేట్ ట్రాన్స్మిషన్ యుటిలిటీ ఛార్జీలపై రాయితీలు ఇవ్వడం ద్వారా, విద్యుత్ ధరలను 25-30% వరకు తగ్గించగలుగుతున్నాయి. దీనితో ఉక్కు, సిమెంట్, డేటా సెంటర్ల వంటి అధిక విద్యుత్ వినియోగం ఉన్న రంగాలు తమ కార్యకలాపాలను 'నెట్-జీరో' లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా మార్చుకుంటున్నాయి. ప్రైవేట్ ఈక్విటీ (PE) పెట్టుబడులున్న డెవలపర్లు, యూనిట్-స్కేల్ ప్రాజెక్టుల కంటే C&I రంగంలో మెరుగైన రాబడి (Return on Equity) ఆశించి, ఈ కొత్త కెపాసిటీ జోడింపుల్లో ముందుంటారని అంచనా. C&I పోర్ట్ఫోలియోలు ఆకర్షణీయమైన టారిఫ్లు, సుమారు 15 సంవత్సరాల సగటు PPA కాలవ్యవధి, అలాగే 65% రేటెడ్ కెపాసిటీ అధిక-క్రెడిట్ ప్రొఫైల్ కలిగిన కౌంటర్పార్టీలతో ముడిపడి ఉండటం వల్ల మంచి ఆదాయ దృశ్యతను అందిస్తున్నాయి.
పాలసీ రిస్కులు, DISCOMల పరిస్థితి:
అయితే, ఈ ఆశాజనకమైన దృశ్యంపై కొన్ని తీవ్రమైన రిస్కులు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, ఇంట్రా-స్టేట్ ట్రాన్స్మిషన్ కెపాసిటీ పరిమితులు, రైట్-ఆఫ్-వే సమస్యలు ప్రాజెక్టుల ఆలస్యానికి కారణమవుతున్నాయి. అంతకంటే ముఖ్యంగా, రాష్ట్రాలు ఒక సున్నితమైన సమతుల్యతను పాటించాల్సి వస్తోంది. C&I రంగంలో ఓపెన్ యాక్సెస్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీని ప్రోత్సహించడానికి ఇచ్చే ప్రోత్సాహకాలు, డిస్ట్రిబ్యూషన్ యుటిలిటీల (DISCOMs) ఆదాయాన్ని తగ్గిస్తాయి. ఎందుకంటే, అధిక-ధర చెల్లించే C&I వినియోగదారుల నుండే DISCOMలకు ఎక్కువ లాభాలు వస్తాయి. FY25 లో, DISCOMలు ₹2,701 కోట్ల పాజిటివ్ ప్రాఫిట్ ఆఫ్టర్ ట్యాక్స్ (PAT) ను నివేదించినప్పటికీ, వాటి ఆర్థిక ఆరోగ్యం ఇంకా బలహీనంగానే ఉంది. ఎందుకంటే, అగ్రిగేట్ టెక్నికల్ అండ్ కమర్షియల్ (AT&C) నష్టాలు అంతర్జాతీయ సగటుల కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. DISCOMల ఆర్థిక స్థితిని కాపాడేందుకు ఓపెన్ యాక్సెస్ ప్రోత్సాహకాలను పునఃపరిశీలిస్తే, తుది వినియోగదారులకు విద్యుత్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయినప్పటికీ, గ్రిడ్ సప్లైతో పోలిస్తే టారిఫ్లు పోటీతత్వంతోనే ఉంటాయని భావిస్తున్నారు. రాష్ట్ర స్థాయిలో గ్రీన్ ఓపెన్ యాక్సెస్ రూల్స్ అమలు నెమ్మదిగా ఉండటం, విభిన్న ఓపెన్ యాక్సెస్ ఛార్జీలు వంటివి ప్రాజెక్ట్ ఆమోదాలను, నిర్వహణను సంక్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి.
రంగాల వారీగా.. భవిష్యత్ లక్ష్యాలు:
2030 నాటికి 500 GW నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ ఆధారిత కెపాసిటీని సాధించాలనే భారతదేశం యొక్క ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యంలో C&I విభాగం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. రాబోయే ఐదేళ్లలో రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ, మౌలిక సదుపాయాల కోసం సుమారు $350 బిలియన్ల పెట్టుబడులు అవసరమవుతాయని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. గత దశాబ్దంలో సౌర టారిఫ్లు ₹11-12 యూనిట్ నుండి సుమారు ₹2.50 యూనిట్కు తగ్గడం, పారిశ్రామిక వినియోగదారులకు గ్రిడ్ టారిఫ్లు సగటున ₹6 నుండి ₹8 యూనిట్లుగా ఉండగా, ఓపెన్ యాక్సెస్ ద్వారా రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీని ₹3-4.5 యూనిట్లలోనే పొందగలగడం ఈ వృద్ధికి ప్రధాన కారణం. 2019లో 5% గా ఉన్న ఓపెన్ యాక్సెస్ మార్కెట్ వాటా, 2024 నాటికి **34%**కి పెరిగింది. ఆగష్టు 2025 నాటికి భారతదేశం మొత్తం రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సామర్థ్యం సుమారు 242.63 GW చేరగా, ఇందులో సౌర విద్యుత్ వాటా 123 GW. బ్యాటరీ నిల్వతో కూడిన రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ కెపాసిటీ కూడా FY28 నాటికి 25-30 GW కి చేరుతుందని, ఇంటర్మిటెన్సీ సమస్యలను పరిష్కరించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని అంచనా.