భారత C&I సెక్టార్ లో గ్రీన్ ఎనర్జీ దూకుడు: ఖర్చు తగ్గింపుతో డిమాండ్, కానీ సవాళ్లు!

కార్పొరేట్ గ్రీన్ అజెండా

భారతదేశంలో మొత్తం విద్యుత్ వినియోగంలో సుమారు 40-50% వాటా కలిగిన కమర్షియల్, ఇండస్ట్రియల్ రంగాల వాటా పెరుగుతోంది. ఈ రంగం గ్రీన్ ఎనర్జీని స్వీకరించడంలో ముందువరుసలో నిలుస్తోంది. దీనికి ప్రధాన కారణాలు రెండు - ఒకటి గణనీయమైన ఖర్చు ఆదా, రెండోది గ్లోబల్ సస్టైనబిలిటీ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా నడచుకోవడం. సాంప్రదాయ తయారీ రంగాలతో పాటు, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, డేటా సెంటర్ల వంటి రంగాలూ ఇప్పుడు స్వచ్ఛమైన, కార్బన్-రహిత ఇంధన వనరులను ఎక్కువగా కోరుకుంటున్నాయి. ఈ కార్పొరేట్ డిమాండ్ కారణంగా, 2030 నాటికి C&I రంగం కోసం ప్రత్యేకంగా 60-80 GW రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ కెపాసిటీ అవసరమవుతుందని అంచనా. ఇది 2030 నాటికి భారతదేశం 500 GW నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ కెపాసిటీని సాధించాలనే లక్ష్యంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

ఓపెన్ యాక్సెస్ వెనుక ఆర్థిక కారణాలు

C&I రంగం రెన్యువబుల్ ఎనర్జీని కొనుగోలు చేయడానికి ప్రధాన కారణం, సంప్రదాయ గ్రిడ్ టారిఫ్‌లతో పోలిస్తే డైరెక్ట్ పవర్ పర్చేజ్ అగ్రిమెంట్లు (PPAs) మరియు ఓపెన్ యాక్సెస్ ద్వారా లభించే ఖర్చు ప్రయోజనాలు. పారిశ్రామిక వినియోగదారులకు గ్రిడ్ టారిఫ్‌లు యూనిట్‌కు సుమారు ₹6 నుండి ₹8 వరకు ఉండగా, దీర్ఘకాలిక PPAs లేదా ఓపెన్ యాక్సెస్ ద్వారా రెన్యువబుల్ ఎనర్జీని యూనిట్‌కు ₹3-4.5 వంటి తక్కువ ధరలకే పొందవచ్చు. ఈ ఆర్థిక వ్యత్యాసం (arbitrage) కారణంగానే ఓపెన్ యాక్సెస్ మార్కెట్ అనూహ్యంగా పెరిగింది. 2019లో సోలార్, విండ్ ఇన్‌స్టాలేషన్లలో ఓపెన్ యాక్సెస్ వాటా కేవలం 5% ఉండగా, 2024 నాటికి ఇది **34%**కి చేరింది. ITC లిమిటెడ్ వంటి కంపెనీలు ఈ మోడల్స్ ద్వారా తమ విద్యుత్ బిల్లులను 25% వరకు తగ్గించుకున్నాయని నివేదించాయి. 2022-2024 ఆర్థిక సంవత్సరాల మధ్య C&I ఓపెన్ యాక్సెస్ మార్కెట్ 46% సగటు వార్షిక వృద్ధిని (CAGR) సాధించి, FY2024 నాటికి మొత్తం 18.7 GW కెపాసిటీకి చేరుకుంది.

మౌలిక సదుపాయాలు, పాలసీలు: వృద్ధికి సవాళ్లు

డిమాండ్ బలంగా ఉన్నప్పటికీ, స్పష్టమైన ఆర్థిక ప్రయోజనాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, C&I రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ స్వీకరణ వేగానికి తీవ్రమైన మౌలిక సదుపాయాల లోపాలు, నియంత్రణపరమైన సంక్లిష్టతలు ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ పాలసీలైన గ్రీన్ ఓపెన్ యాక్సెస్ రెగ్యులేషన్స్ (GOAR), 2022 వంటివి వివిధ రాష్ట్రాల్లో నెమ్మదిగా అమలు అవుతున్నాయి. దీనివల్ల వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో వేర్వేరు ఛార్జీలు, అనుమతులు లభిస్తున్నాయి. ఓపెన్ యాక్సెస్ ఛార్జీలు, క్రాస్-సబ్సిడీ సర్ఛార్జీలు (CSS), అదనపు సర్ఛార్జీలు (AS) వంటివి ఖర్చు ప్రయోజనాలను తగ్గించగలవు, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర వంటి రాష్ట్రాల్లో ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. గ్రిడ్ కంజెషన్ (రద్దీ) మరియు తగినంత ట్రాన్స్‌మిషన్ మౌలిక సదుపాయాల కొరత కూడా రెన్యువబుల్ పవర్ ఉత్పత్తిని అడ్డుకునే ప్రమాదాన్ని పెంచుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, భారీ స్థాయిలో ఓపెన్ యాక్సెస్ వాడకం వల్ల రాష్ట్ర డిస్ట్రిబ్యూషన్ కంపెనీల (DISCOMs) ఆదాయానికి గండి పడుతుందనే ఆందోళన, పాలసీలలో మార్పులు లేదా ఛార్జీల పెంపునకు దారితీయవచ్చు. ఈ పరిస్థితులు పెట్టుబడుల స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. గ్రూప్ క్యాప్టివ్ ప్రాజెక్టులకు కొన్ని సర్ఛార్జీల నుంచి మినహాయింపులు ఉండటంతో, కంపెనీలు తరచుగా ఆ మార్గాలనే ఎంచుకుంటున్నాయి.

రంగం అవుట్‌లుక్, భవిష్యత్ కెపాసిటీ

విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, C&I రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ రంగంలో బలమైన వృద్ధి కొనసాగుతుంది. 2030 నాటికి భారతదేశ మొత్తం రెన్యువబుల్ కెపాసిటీలో ఈ విభాగం 60 GW నుండి 80 GW వరకు దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నారు. కార్పొరేట్ రెన్యువబుల్ ఇన్‌స్టాలేషన్లకు 22-24% CAGR వృద్ధిని ఆశిస్తున్నారు. మారుతున్న నియంత్రణ వ్యవస్థ, తగ్గుతున్న రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ ఖర్చులు, పెరుగుతున్న కార్పొరేట్ సస్టైనబిలిటీ ఆదేశాలు భారీ స్థాయిలో కెపాసిటీ జోడింపులకు దారితీస్తాయని అంచనా. అయితే, ఈ ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యాల సాధన అనేది మౌలిక సదుపాయాల అడ్డంకులను సకాలంలో అధిగమించడం, రాష్ట్ర నియంత్రణ సంస్థల ద్వారా సహాయక పాలసీలను స్థిరంగా, పారదర్శకంగా అమలు చేయడంపైనే ప్రధానంగా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ కీలక సవాళ్లను పరిష్కరించకపోతే, C&I గ్రీన్ పవర్ స్వీకరణలో అంచనా వేసిన పెరుగుదల గణనీయమైన ఆలస్యాలు, మార్కెట్ అస్థిరతను ఎదుర్కోవచ్చు.