పాలసీల మద్దతుతో వృద్ధి బాట
ప్రభుత్వాల బలమైన విధానాల మద్దతుతో భారత్ బయోఎనర్జీ రంగం గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించేందుకు సిద్ధంగా ఉంది. ప్రస్తుతం సుమారు 11.6 GW ఉన్న ఇన్స్టాల్డ్ కెపాసిటీ, 2025 మార్చి నాటికి 15.5 GWకి చేరుకుంటుందని అంచనా. బయోమాస్ కో-ఫైరింగ్ పాలసీ, వేస్ట్-టు-ఎనర్జీ (Waste-to-Energy) ప్రాజెక్టులపై దృష్టి వంటి కీలక జాతీయ కార్యక్రమాలు ఈ వృద్ధికి ఊతమిస్తున్నాయి. 2024లో సుమారు USD 24 బిలియన్లుగా ఉన్న భారత రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ మార్కెట్, 2030 నాటికి భారీగా విస్తరించనుంది.
పెట్టుబడుల జోరుకు పాలసీల ఊతం
కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్ (Compressed Biogas - CBG) కోసం SATAT ప్రోగ్రామ్, థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్లలో కో-ఫైరింగ్ నిబంధనలు వంటి ప్రభుత్వాల చొరవలు డిమాండ్ ను సృష్టించి, ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోవడానికి తోడ్పడుతున్నాయి. ఈ పాలసీల వల్ల పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి పెరిగింది. 2021-2025 మధ్య కాలంలో రెన్యువబుల్ ఎనర్జీ రంగానికి రుణ ప్రవాహం (Credit Flow) ఆరు రెట్లు పెరిగింది. బయోఎనర్జీకి వార్షిక నిధుల అవసరాలు FY25లో ₹50.6 బిలియన్ల నుంచి FY30 నాటికి ₹58.7 బిలియన్లకు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
బయోమాస్ వనరులు.. సరఫరా గొలుసు సమస్యలు
భారత్ లో భారీగా బయోమాస్ వనరులున్నాయి, ఏడాదికి దాదాపు 750 మిలియన్ టన్నుల వరకు ఉత్పత్తి అవుతోంది, అందులో దాదాపు 250 మిలియన్ టన్నుల మిగులు ఉన్నట్లు అంచనా. థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్లలో 5% కో-ఫైరింగ్ లక్ష్యం కోసం రోజుకు సుమారు 100,000 టన్నుల బయోమాస్ అవసరం కాగా, ప్రస్తుతం కేవలం 5,000 నుండి 7,000 టన్నుల మాత్రమే సరఫరా అవుతోంది. ఇది వ్యవసాయ వ్యర్థాలను కాల్చడం (Stubble Burning) వంటి సమస్యలను తీవ్రతరం చేస్తోంది. లాజిస్టిక్స్, నిల్వ, సీజనల్ అందుబాటు, బయోమాస్ సేకరణలో అధిక ఖర్చులు సమర్థవంతమైన సరఫరా గొలుసులను ఏర్పాటు చేయడాన్ని కష్టతరం చేస్తున్నాయి. సౌర, పవన విద్యుత్ తో పోలిస్తే ధరల విషయంలో బయోఎనర్జీ పోటీ పడటం కష్టమవుతోంది.
వేస్ట్-టు-ఎనర్జీ ప్రాజెక్టులకు పెట్టుబడి, విస్తరణ సవాళ్లు
వ్యర్థాల నిర్వహణకు కీలకమైన వేస్ట్-టు-ఎనర్జీ (Waste-to-Energy - WtE) ప్రాజెక్టులు అధిక పెట్టుబడితో కూడుకున్నవి. వీటి ఖర్చు MWకు సుమారు ₹6.38 కోట్ల నుంచి ₹7.44 కోట్ల వరకు ఉంటుంది. పాలసీల మద్దతు, మార్కెట్ వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, ఈ రంగం పూర్తిస్థాయిలో విస్తరించడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటోంది. ఎక్కువ బయోమాస్ ప్లాంట్లు ప్రాంతీయంగానే ఉన్నాయి, వ్యవసాయ వ్యర్థాలు విస్తరించి ఉండటం వల్ల జాతీయ సరఫరా గొలుసుల ఏకీకరణ (Integration) సంక్లిష్టంగా మారింది.
కీలక రిస్కులు: లాజిస్టిక్స్, ఖర్చులు, పోటీ
మొత్తంగా, బలమైన ప్రభుత్వ మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, బయోఎనర్జీ రంగం దాని వృద్ధి లక్ష్యాలను దెబ్బతీసే వ్యవస్థాగత సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. బయోమాస్ కో-ఫైరింగ్ డిమాండ్, సరఫరా మధ్య భారీ అంతరం, సంక్లిష్టమైన లాజిస్టిక్స్, తక్కువ నిల్వ సామర్థ్యం, సోలార్, విండ్ శక్తి ధరలు తగ్గడం వంటివి ప్రధాన రిస్కులు. దేశీయ బయోఫ్యూయల్ వాడకం చమురు దిగుమతులను తగ్గించి శక్తి భద్రతను పెంచినప్పటికీ, ఈ ఆచరణాత్మక, లాజిస్టికల్ సమస్యలను అధిగమించడమే ఈ రంగం విజయానికి కీలకం.