భారత్ పంప్డ్ హైడ్రో స్టోరేజ్‌పై భారీ బెట్: భవిష్యత్తు శక్తి భద్రతకు కొత్త అడుగు!

స్వదేశీ టెక్నాలజీకే పెద్దపీట!

భారతదేశం పునరుత్పాదక ఇంధన (Renewable Energy) స్థిరత్వం కోసం పంప్డ్ హైడ్రో స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టుల (PSP)పై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. ఈ ప్రాజెక్టుల్లో ఎలక్ట్రికల్, మెకానికల్ భాగాలకు స్వదేశీ టెక్నాలజీ, మెటీరియల్స్ వాడుతున్నారు. బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (BESS) మాత్రం దిగుమతి చేసుకున్న భాగాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడతాయి. సెంట్రల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ (CEA) ప్రకారం, PSPలు 8 గంటల వరకు డిశ్చార్జ్ సామర్థ్యంతో గిగావాట్-స్థాయి నిల్వను అందించగలవు. వీటి జీవితకాలం సుమారు 100 సంవత్సరాలు ఉంటుంది. ప్రస్తుతం 2-4 గంటల స్వల్పకాలిక అవసరాలకు వాడుతున్న BESS, దేశీయీకరణ (localization)లో సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది.

ఇంధన నిల్వ అంతరాన్ని పూడ్చేందుకు...

భారతదేశంలో అంచనా వేసిన 267 గిగావాట్లు (GW) పంప్డ్ స్టోరేజ్ సామర్థ్యంతో, 2034-35 నాటికి అవసరమయ్యే 149-161 GW శక్తి నిల్వ అవసరాలను తీర్చడానికి సిద్ధంగా ఉంది. డిసెంబర్ 2025 నాటికి, భారతదేశంలో 7,176 MW PSPలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. మరో 11,620 MW నిర్మాణంలో ఉంది. అదనంగా 9,580 MW కోసం పూర్తి ప్రాజెక్ట్ నివేదికలు (DPRs) సిద్ధం చేయగా, భారీగా 74,940 MW కోసం సర్వే పనులు జరుగుతున్నాయి.

పెట్టుబడి సవాళ్లు, విధానపరమైన అవసరాలు

PSPల అభివృద్ధికి భారీగా పెట్టుబడులు అవసరం. 2036 నాటికి సుమారు ₹5.8 లక్షల కోట్లు అవసరమని అంచనా. ఈ ప్రాజెక్టుల్లో ఎక్కువగా సివిల్ వర్క్స్, మారుమూల ప్రాంతాల్లో నిర్మాణం ఉంటాయి, వీటికి విస్తృతమైన మౌలిక సదుపాయాల కల్పన అవసరం. ఇంత భారీ మొత్తంలో మూలధనాన్ని సమీకరించడానికి, ప్రభుత్వం, బహుళజాతి ఆర్థిక సంస్థలు ప్రత్యేక నిధుల యంత్రాంగాలను ఏర్పాటు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించాలి. నియమాలను సరళీకృతం చేయడం, మౌలిక సదుపాయాలు, ఆర్థిక సహాయం అందించడం వంటి విధానపరమైన చర్యలు ప్రాజెక్టుల విజయవంతమైన అమలుకు చాలా ముఖ్యం.