భారత్ భారీ నిర్ణయం: బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ ప్లాన్‌కు ₹37,500 కోట్లు.. ఇంధన దిగుమతులపై భారీ కోత!

దేశీయ ఇంధన దిగుమతులకు చెక్ పెట్టే ప్రణాళిక

మన దేశం ఇంధన అవసరాల కోసం విదేశాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి, బొగ్గు మరియు లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్ ప్రాజెక్టులను ప్రోత్సహించేందుకు ఈ ప్రత్యేక పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. 2030 నాటికి సుమారు 7.5 కోట్ల టన్నుల దేశీయ బొగ్గును సింగ్యాస్‌గా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం దేశ ఇంధన భద్రతను పటిష్టం చేయడంతో పాటు, ప్రస్తుతం ఇంధనాలు, రసాయనాల దిగుమతులపై మన దేశం ఖర్చు చేస్తున్న సుమారు ₹2.77 లక్షల కోట్ల (FY2025 అంచనా) భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గించడం. మన దేశంలో అందుబాటులో ఉన్న 401 బిలియన్ టన్నుల బొగ్గు నిల్వలను సద్వినియోగం చేసుకునే వ్యూహంలో భాగంగా ఈ పథకం అమలు కానుంది. ప్రస్తుతం దేశ ఇంధన అవసరాల్లో 55% కంటే ఎక్కువగా బొగ్గు నుంచే సమకూరుతోంది.

పెట్టుబడులు, ఉద్యోగాల కల్పన

'కొత్త సర్ఫేస్ కోల్/లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్ ప్రాజెక్టుల ప్రమోషన్' (Promotion of New Surface Coal/Lignite Gasification Projects) పేరుతో ఈ పథకం అమలు కానుంది. దీని కింద, ప్లాంట్ మరియు యంత్రాల ఖర్చులో 20% వరకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను (Financial Incentives) పోటీ బిడ్డింగ్ ద్వారా అందించనున్నారు. అయితే, ఒక్కో ప్రాజెక్టుకు ₹5,000 కోట్ల వరకు, ఒకే ఉత్పత్తికి (SNG, యూరియా మినహా) ₹9,000 కోట్ల వరకు, ఒకే సంస్థా సమూహానికి (Single Entity Group) ₹12,000 కోట్ల వరకు ప్రోత్సాహకాలను పరిమితం చేశారు. ఈ పథకం ద్వారా సుమారు ₹2.5 లక్షల కోట్ల నుండి ₹3 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులు వస్తాయని, దాదాపు 50,000 ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. దాదాపు 25 కొత్త ప్రాజెక్టులు, ప్రధానంగా బొగ్గు నిల్వలున్న ప్రాంతాల్లో, ఈ పథకం కింద రానున్నాయి.

పర్యావరణ సవాళ్లు.. ప్రత్యామ్నాయాల అన్వేషణ

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల (Renewable Energy) వైపు మొగ్గు చూపుతున్న ఈ తరుణంలో, భారత్ బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్‌పై దృష్టి సారించడం ఆసక్తికరంగా ఉంది. భారతదేశానికి బొగ్గుపై ఉన్న ఆధారపడటం, భారీ దిగుమతుల బిల్లు కారణంగా ఈ గ్యాసిఫికేషన్ విధానం శక్తి స్వాతంత్ర్యం కోసం కీలకమని భావిస్తున్నారు. అయితే, భూగర్భ బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ (UCG) పద్ధతుల్లో భూగర్భ జలాలు కలుషితమవ్వడం, విషపూరిత పదార్థాలు, గ్రీన్ హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు, భూమి స్థిరత్వం దెబ్బతినడం వంటి పర్యావరణపరమైన ఆందోళనలున్నాయని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. గ్లోబల్ డీకార్బనైజేషన్ లక్ష్యాల నేపథ్యంలో, ఈ బొగ్గు ప్రాజెక్టుల దీర్ఘకాలిక ఆచరణీయతపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, తక్కువ ధరకు లభించే సహజ వాయువు (Natural Gas), వేగంగా విస్తరిస్తున్న పునరుత్పాదక ఇంధన మార్కెట్ల నుంచి కూడా గట్టి పోటీని ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రాజెక్టులకు భారీగా ముందస్తు పెట్టుబడులు అవసరం కావడం, భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వ విధానాలు మారితే ఆర్థికంగా నష్టపోయే ప్రమాదం కూడా ఉంది.

కీలక సంస్థల పాత్ర

ఈ రంగంలో Coal India Ltd., NTPC Ltd., GAIL India Ltd. వంటి ప్రధాన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కీలకంగా మారనున్నాయి. Coal India Ltd. మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹2.85 లక్షల కోట్లు కాగా, 96.15% ROE, 5.76% డివిడెండ్ యీల్డ్‌తో బలమైన ఆర్థిక స్థితిని కలిగి ఉంది. NTPC Ltd. మార్కెట్ క్యాప్ దాదాపు ₹3.9 లక్షల కోట్లు ఉంటే, GAIL India Ltd. మార్కెట్ క్యాప్ ₹1.1 లక్షల కోట్లు. ఈ పథకం లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో, పర్యావరణ నియమాలను పాటించడంలో, కొత్త టెక్నాలజీలను అందిపుచ్చుకోవడంలో ఈ సంస్థల పాత్ర కీలకం కానుంది. 2030 నాటికి 100 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గును సింగ్యాస్‌గా మార్చాలనే ప్రభుత్వ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ఈ ₹37,500 కోట్ల పథకం ఒక ముఖ్యమైన అడుగు.

గమనిక: ఇక్కడ పేర్కొన్న ఆర్థిక గణాంకాలు, కంపెనీల మార్కెట్ క్యాప్, ROE, P/E, డివిడెండ్ యీల్డ్ వంటివి వార్తా నివేదికల ప్రకారం ఇవ్వబడ్డాయి. మార్కెట్ పరిస్థితులు మారే కొద్దీ ఇవి మారవచ్చు.