హార్ముజ్ సంక్షోభం: రెన్యువబుల్స్‌కు కొత్త ఊపు - ఫాసిల్ ఫ్యూయల్స్‌కు పెను సవాల్!

సంక్షోభం నుంచి పుట్టిన పునరుత్పాదక ఇంధన శక్తి

హార్ముజ్ జలసంధిలో చోటుచేసుకున్న సంక్షోభం, ఇంధన రంగంలో ఒక కీలక మలుపుగా నిలిచింది. ఇది పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల (Renewables) స్థితిస్థాపకతను, వాటి ప్రాధాన్యతను మరోసారి ప్రపంచానికి చాటి చెప్పింది. ఈ సంఘటన తర్వాత, శిలాజ ఇంధనాల (Fossil Fuels) వైపు మళ్ళే ఆలోచనలకు బదులుగా, క్లీన్ ఎనర్జీ వైపు వేగంగా అడుగులు పడుతున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇంధన భద్రతపై పెరుగుతున్న ఆందోళనలే ఈ మార్పునకు ప్రధాన కారణమని తెలుస్తోంది.

శిలాజ ఇంధనాల ఉత్పత్తి డౌన్, రెన్యువబుల్స్ అప్

గ్లోబల్ లెవెల్లో శిలాజ ఇంధనాల విద్యుత్ ఉత్పత్తి మార్చి నెలలో 1% మేర తగ్గింది. ముఖ్యంగా, సహజ వాయువు (Gas) ఉత్పత్తి 4% పడిపోవడం దీనికి ప్రధాన కారణం. అయితే, ఈ తగ్గుదలను పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులైన సౌరశక్తి, పవనశక్తి పూర్తిగా భర్తీ చేశాయి. 2025లో నమోదైన రికార్డు స్థాయి సామర్థ్యం (Capacity) జోడింపులు దీనికి తోడ్పడ్డాయి.

దేశాల వారీగా భిన్న ధోరణులు

వివిధ దేశాల్లో ఇంధన విధానాలు విభిన్నంగా కనిపిస్తున్నాయి. చైనాలో కొన్ని తీర ప్రాంతాల్లో అధిక గ్యాస్ ధరల కారణంగా బొగ్గు (Coal) వాడకం స్వల్పంగా పెరిగినప్పటికీ, మొత్తం మీద ఇది గత స్థాయిల కంటే తక్కువగానే ఉంది. మరోవైపు, భారతదేశం శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకుంది. ముఖ్యంగా, సోలార్ ఎనర్జీ విస్తరణ వేగంగా జరగడంతో బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో భారీ తగ్గుదల కనిపించింది. 2025లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా రికార్డు స్థాయిలో కొత్త సోలార్, విండ్ కెపాసిటీని ఏర్పాటు చేశారు. విండ్ పవర్ ఇన్స్టాలేషన్లు గతేడాితో పోలిస్తే గణనీయంగా పెరిగాయి. ఇప్పటికే గరిష్ట సామర్థ్యంతో పనిచేస్తున్న అనేక బొగ్గు విద్యుత్ ప్లాంట్లు, ఉత్పత్తిని మరింత పెంచే అవకాశాలు పరిమితంగా ఉన్నాయని విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు. మార్చి నెలలో సముద్ర మార్గాల ద్వారా జరిగే బొగ్గు రవాణా కూడా 2021 తర్వాత కనిష్ట స్థాయికి చేరింది. అమెరికా కూడా 2025లో భారీ స్థాయిలో సోలార్, విండ్ ప్లాంట్ల సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంది.

శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటమే ప్రధాన రిస్క్

పునరుత్పాదక ఇంధనాల వినియోగం పెరుగుతున్నా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ శిలాజ ఇంధనాలపై ఇంకా ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉండటమే అతిపెద్ద రిస్క్ గా మారింది. ప్రపంచ చమురు (Oil) డిమాండ్‌లో సుమారు 20% రవాణా అయ్యే హార్ముజ్ జలసంధిలో వచ్చిన అంతరాయం, ఇంధన సరఫరా గొలుసుల (Supply Chains) దుర్బలత్వాన్ని బయటపెట్టింది. దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలు ధరల పెరుగుదల, కొరత వంటి సమస్యలను తీవ్రంగా ఎదుర్కొన్నాయి. వేగంగా పెరుగుతున్న గ్లోబల్ ఎనర్జీ డిమాండ్‌లో ఎక్కువ భాగాన్ని ఇప్పటికీ శిలాజ ఇంధనాలే తీరుస్తున్నాయి. ఈ సంక్షోభం ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) పెంచి, ప్రపంచ వృద్ధి అంచనాలను (Growth Forecasts) తగ్గించడానికి కూడా దోహదపడింది. దెబ్బతిన్న ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలను పునరుద్ధరించడానికి వారాలు లేదా నెలలు పట్టవచ్చని, ఇది ధరల అనిశ్చితిని మరింత పెంచుతుందని భావిస్తున్నారు. శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటంతో ముడిపడి ఉన్న ప్రమాదాలను ఈ సంక్షోభం స్పష్టంగా తెలియజేసింది.

ఇంధన పరివర్తన వేగవంతం

వాతావరణ లక్ష్యాలు (Climate Goals), తక్షణ భద్రతా అవసరాలు రెండూ ఇంధన రంగంలో భారీ మార్పులను తీసుకొస్తున్నాయి. 2025లో క్లీన్ ఎనర్జీ టెక్నాలజీల్లో పెట్టుబడులు భారీగా పెరిగాయి. రాబోయే సంవత్సరంలో పునరుత్పాదక ఇంధన ఉత్పత్తి మరింత బలంగా వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. సోలార్, విండ్ సామర్థ్యాల విస్తరణ, ఎనర్జీ స్టోరేజ్ టెక్నాలజీలలో పురోగతి, అణుశక్తి (Nuclear Power)పై పునరుద్ధరించబడిన దృష్టి.. ఇవన్నీ భవిష్యత్తులో మరింత స్థిరమైన ఇంధన వ్యవస్థ వైపు సంకేతాలు ఇస్తున్నాయి. అయితే, గ్రిడ్లను ఆధునీకరించడం, సరఫరా గొలుసులను బలోపేతం చేయడం వంటివి ఈ పరివర్తన ప్రయోజనాలను పూర్తిగా పొందడానికి, భవిష్యత్తులో ఇలాంటి షాక్‌లను నివారించడానికి చాలా కీలకం.