ధరల పెంపుపై ప్రభుత్వ కఠిన వైఖరి
భారత ప్రభుత్వం పెట్రోల్, డీజిల్ రిటైల్ ధరల్లో ఎలాంటి సర్దుబాట్లు ఉండవని స్పష్టం చేసింది. దీని ఫలితంగా, ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (OMCs) భారీ స్థాయిలో రోజువారీ నష్టాలను భరించక తప్పదు. అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరల్లో తీవ్రమైన అస్థిరత ఉన్నప్పటికీ, ధరల పెంపుదలపై ప్రభుత్వం బ్రేకులు వేసింది. నివేదికల ప్రకారం, ప్రస్తుతం కంపెనీలు లీటరు పెట్రోల్పై సుమారు ₹20, డీజిల్పై ₹100 మేర నష్టపోతున్నాయి. మార్చి 27, 2026 నాటికి, ఈ నిర్ణయం వల్ల OMCs రోజుకు సగటున ₹2,400 కోట్ల నష్టాన్ని చవిచూస్తున్నాయని అంచనా.
అంతర్జాతీయ ధరల ప్రభావం
ఈ నష్టాలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ముడి చమురు ధరల పెరుగుదలే ప్రధాన కారణమని అధికారులు చెబుతున్నారు. భారత ముడి చమురు బాస్కెట్ ధర (Indian Crude Basket Price) 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సగటున $70 బ్యారెల్ నుంచి, ఏప్రిల్ 2026 నాటికి $113 బ్యారెల్ కంటే ఎక్కువగా పెరిగింది. ఈ పెరుగుదల దిగుమతి బిల్లుపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ముడి చమురు దిగుమతులు (Crude Oil Imports) కాస్త తగ్గినప్పటికీ, దేశం యొక్క రోజువారీ దిగుమతి బిల్లు $190-210 మిలియన్ల మేర పెరిగింది.
వినియోగదారుల కోసం ప్రభుత్వ చర్యలు
పెట్రోలియం & సహజవాయువు మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి మాట్లాడుతూ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ధరల పెంపునకు సంబంధించి "ప్రభుత్వం పరిశీలనలో ఎలాంటి ప్రతిపాదన లేదు" అని ధృవీకరించారు. వినియోగదారుల ధరల స్థిరత్వాన్ని (Consumer Price Stability) కొనసాగించడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ప్రపంచవ్యాప్త బెంచ్మార్క్ ధరలు హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతున్నప్పటికీ, ఏప్రిల్ 6, 2022 నుండి రిటైల్ ధరలను మార్చకుండా ఉంచింది. భారతదేశం తన ముడి చమురులో 88% కంటే ఎక్కువ దిగుమతి చేసుకుంటున్నందున, అధిక చమురు ధరలకు ఇది చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా బలహీనపడుతున్న రూపాయి (Rupee) కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్కు ముప్పు తెస్తోంది. ముడి చమురు ధరల్లో ప్రతి $1 పెరుగుదల వార్షిక దిగుమతి బిల్లుకు సుమారు ₹16,000 కోట్లు జోడిస్తుంది. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ దిగుమతి బిల్లు $137 బిలియన్లుగా నమోదైంది.
గతంలో తీసుకున్న ఉపశమన చర్యలు
పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలను ఎదుర్కోవడానికి, ప్రభుత్వం గతంలో కొన్ని ఉపశమన చర్యలు చేపట్టింది. పెట్రోల్పై ₹10 మేర ఎక్సైజ్ డ్యూటీని తగ్గించి, ₹3కి తీసుకువచ్చింది. డీజిల్పై ఎక్సైజ్ డ్యూటీని పూర్తిగా తొలగించింది (గతంలో ₹10 ఉండేది). అలాగే, రిఫైనరీలు దేశీయ సరఫరాకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చేలా ప్రోత్సహించడానికి, డీజిల్, జెట్ ఫ్యూయల్ ఎగుమతులపై విండ్ఫాల్ టాక్స్ (Windfall Tax) ను కూడా ప్రవేశపెట్టింది. మరోవైపు, అంతర్జాతీయ LPG బెంచ్మార్క్లు, దేశీయ ధరల మధ్య గణనీయమైన వ్యత్యాసం ఉందని అధికారులు గుర్తించారు. జూలై 2023 నుండి ఏప్రిల్ 2026 మధ్య అంతర్జాతీయ LPG రేట్లు 102% పెరిగితే, దేశీయ LPG ధరలు ఇదే కాలంలో 17% తగ్గాయి. ఈ చర్యలన్నీ ధరల షాక్ల నుంచి వినియోగదారులను రక్షించడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలను స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
