ముడి చమురు ధరల పతనం.. కానీ భారత్కు ఉపశమనం లేదా?
పశ్చిమాసియాలో భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు కొద్దిగా తగ్గడంతో, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు (Crude Oil Prices) గణనీయంగా పడిపోయాయి. Brent క్రూడ్ ఫ్యూచర్స్ దాదాపు 6% మేర పడిపోయి, బ్యారెల్ $98 డాలర్ల సమీపంలో స్థిరపడ్డాయి. అంతర్జాతీయంగా ధరలు తగ్గడం అనేది చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలకు పెద్ద ఊరటనిచ్చే విషయం. కానీ, ఈ ధరల తగ్గుదల భారతీయులకు మాత్రం వెంటనే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల రూపంలో ఉపశమనం కలిగించేలా కనిపించడం లేదు.
దేశీయంగా ధరలు ఎందుకు స్థిరంగా ఉన్నాయి?
ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో లీటరు పెట్రోల్ ధర ₹94.77 గా ఉండగా, డీజిల్ ధర ₹87.67 గా ఉంది. అలాగే, ముంబైలో పెట్రోల్ ధర సుమారు ₹103.49, డీజిల్ ధర ₹90.03 వద్ద కొనసాగుతోంది. దేశంలోని అనేక నగరాల్లో ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.
ఇలా ధరలు స్థిరంగా ఉండటానికి ప్రధాన కారణం మే 2022 నుండి అమలవుతున్న ధరల విధానం. అప్పటి నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ సుంకాలు, పలు రాష్ట్రాలు వ్యాట్ (VAT) తగ్గించాయి. ఈ ఆర్థిక సర్దుబాట్లు దేశీయ రిటైల్ ధరలను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలోని హెచ్చుతగ్గుల నుండి కాపాడటానికి ఒక కవచంలా పనిచేస్తున్నాయి.
Oil Marketing Companies (OMCs) అయిన ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్, భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం సంస్థలు ప్రతిరోజూ దేశీయ ధరలను నిర్ణయిస్తాయి. వీటిలో దిగుమతి చేసుకున్న ముడి చమురు ఖర్చు, విదేశీ మారకపు రేట్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఉదాహరణకు, భారత రూపాయి బలహీనపడితే, ముడి చమురు దిగుమతుల ఖర్చు పెరుగుతుంది. ఇది, గ్లోబల్ మార్కెట్లలో ధరలు తగ్గినా, దేశీయంగా ధరలు పెరగడానికి కారణమవుతుంది.
ముడి చమురు ధరలు, మారకపు రేట్లతో పాటు, తుది రిటైల్ ధరలో పన్నులు చాలా కీలకమైన భాగం. దీనివల్లే రాష్ట్రాల వారీగా ధరలలో తేడాలు కనిపిస్తాయి. రవాణా ఖర్చులు, ప్రస్తుత సరఫరా, డిమాండ్ వంటి అంశాలు కూడా వినియోగదారుడు చెల్లించే ధరను ప్రభావితం చేస్తాయి.