యూరప్ కు 6 వారాల జెట్ ఫ్యూయల్ ముప్పు
యూరప్ వద్ద కేవలం 6 వారాల జెట్ ఫ్యూయల్ నిల్వలు మాత్రమే ఉన్నాయని అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) తీవ్రమైన హెచ్చరిక చేసింది. ఇది ప్రపంచ సరఫరా వ్యవస్థల్లో (Supply Chains) తీవ్ర బలహీనతలను సూచిస్తోందని, ముఖ్యంగా స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ (Strait of Hormuz) వంటి కీలక ఇంధన రవాణా మార్గాల్లో అంతరాయాలు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు దీనికి ప్రధాన కారణాలని IEA ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ఫతిహ్ బిరోల్ తెలిపారు.
ప్రస్తుత చమురు ధరలు ($95-$96 బ్రెంట్ క్రూడ్) ఈ సంక్షోభం తీవ్రతను ప్రతిబింబించడం లేదని ఆయన అన్నారు. గతంలో ఇంధన సంక్షోభాలు మార్కెట్ భయాలతో తీవ్రమైతే, ఈసారి ఇది ఎన్నడూ చూడని అతిపెద్ద భౌతిక సరఫరా నష్టం (Physical Supply Loss) అని బిరోల్ పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల గతంలో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు $100, $120 దాటిన సందర్భాలున్నాయి.
విమానయానం దాటి ప్రభావం
జెట్ ఫ్యూయల్ కొరత యూరప్ విమానయాన రంగంపై ప్రత్యక్ష ముప్పు తెచ్చిపెట్టడమే కాకుండా, అనేక ఇతర పరిశ్రమలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. మార్చిలో గ్లోబల్ ఆయిల్ సప్లై రోజుకు 10.1 మిలియన్ బ్యారెల్స్ తగ్గింది. దీంతో, మధ్యప్రాచ్యం, ఆసియాలోని రిఫైనరీలు తమ కార్యకలాపాలను గణనీయంగా తగ్గించాయి. 2026 నాటికి గ్లోబల్ ఆయిల్ డిమాండ్ రోజుకు 80,000 బ్యారెల్స్ తగ్గుతుందని IEA అంచనా వేస్తోంది. ఇది మునుపటి అంచనాలకు పూర్తి విరుద్ధం, కోవిడ్-19 మహమ్మారి తర్వాత ఇదే అతిపెద్ద సంకోచం. పెట్రోకెమికల్స్, ఎరువులు, అల్యూమినియం వంటి మార్కెట్లపై కూడా దీని ప్రభావం ఉంటుంది.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
మధ్యప్రాచ్యంలోని భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై నీలినీడలు కమ్ముతోంది. IMF అంచనా ప్రకారం, 2026 నాటికి గ్లోబల్ ద్రవ్యోల్బణం (inflation) 4.4% కి చేరొచ్చు, శక్తి ధరలు పెరిగితే ఇది 5.4% కి చేరే అవకాశం ఉంది. గ్లోబల్ ఆర్థిక వృద్ధి రేటు 2026 నాటికి 3.1% కి తగ్గుతుందని అంచనా. ముఖ్యంగా శక్తి దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే, బలహీనమైన ఆర్థిక భద్రత కలిగిన అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఈ మందగమనం, ద్రవ్యోల్బణ పెరుగుదల వల్ల ఎక్కువగా నష్టపోతాయి. IEA వ్యూహాత్మక రిజర్వ్ల (strategic reserves) నుంచి 400 మిలియన్ బ్యారెల్స్ విడుదల చేసినా, అది తాత్కాలిక ఉపశమనమేనని భావిస్తున్నారు.
కొనసాగుతున్న సరఫరా నష్ట భయాలు
మే నాటికి స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ ద్వారా రవాణా సజావుగా పునఃప్రారంభమవుతుందని IEA భావిస్తున్నా, దానిపై తీవ్ర అనిశ్చితి నెలకొంది. అమెరికా నావికా దిగ్బంధనం (naval blockade) ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇది గల్ఫ్ కో-ఆపరేషన్ కౌన్సిల్ (GCC) దేశాలకు ఇంధన సరఫరాపై తీవ్ర ముప్పు తెచ్చిపెడుతుంది. ప్రస్తుత మార్కెట్ ధరలు ఈ సంక్షోభం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో అనే దానిపై తక్కువ అంచనా వేస్తున్నాయని, ఇది భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనల సమయంలో సర్వసాధారణమని IEA హెచ్చరించింది. సౌదీ అరేబియా, UAE వంటి కొన్ని దేశాలకు మాత్రమే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలున్నాయి, మిగతా దేశాలు తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతాయి.
భవిష్యత్ పరిణామాలు
గ్లోబల్ ఇంధన ఒత్తిళ్లను తగ్గించి, ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరీకరించడానికి స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ ద్వారా సాధారణ రవాణా పునఃప్రారంభం కావడం అత్యంత కీలకం. ఇది జరగకపోతే, చమురు డిమాండ్ వేగంగా తగ్గి, మొత్తం చమురు వాడకం మరింత తగ్గుతుందని IEA భావిస్తోంది. ఇప్పటికే, STOXX యూరప్ టోటల్ మార్కెట్ ఎయిర్లైన్స్ ఇండెక్స్ ఈ సంవత్సరం 13.369% పడిపోయింది. ఇంధన ఖర్చులు పెరగడం, విమాన రద్దు భయాలు మార్కెట్ పై మరింత ఒత్తిడిని పెంచుతాయని భావిస్తున్నారు. ఈ కొనసాగుతున్న సంఘర్షణ, అమెరికా దిగ్బంధనం గ్లోబల్ వృద్ధి, ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలపై తీవ్ర ముప్పు తెచ్చిపెడుతున్నాయి.