El Niño.. పెరుగుతున్న డిమాండ్.. తగ్గుతున్న ధరలు: అసలు కథేంటి?
Crisil Intelligence అంచనాల ప్రకారం, వచ్చే 2027 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ విద్యుత్ డిమాండ్ 5.5% నుండి 6.5% వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. దీనికి ప్రధాన కారణం El Niño ప్రభావం. ఇది వేడిగాలులను పెంచి, విద్యుత్ వాడకాన్ని అధికం చేస్తుంది. మరోవైపు, దేశ ఆర్థిక వృద్ధి కూడా నిలకడగా ఉండటం మరో అంశం. మార్చి నెలలో విద్యుత్ వినియోగం రికార్డు స్థాయిలో 149 బిలియన్ యూనిట్లుగా నమోదైంది. ఇదే సమయంలో, రియల్-టైమ్ మార్కెట్ (RTM) లో ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్ 41.7% పెరిగి, 528.3 కోట్ల యూనిట్లకు చేరుకుంది. అయితే, ఆశ్చర్యకరంగా, RTM లో సగటు ధర మాత్రం గత ఏడాదితో పోలిస్తే 10% తగ్గి ₹3.71 పర్ యూనిట్ గా నమోదైంది. ఇంత డిమాండ్, ఇంత వాల్యూమ్ పెరిగినా ధరలు తగ్గడం వెనుక, మార్కెట్ లో అదనపు విద్యుత్ సరఫరా (Supply Glut) ఉందని తెలుస్తోంది. El Niño వల్ల కూలింగ్ అవసరాలు పెరిగి, వర్షపాతం తగ్గితే హైడ్రో పవర్ తగ్గి, థర్మల్, గ్యాస్ పవర్ పై ఆధారపడటం పెరుగుతుంది.
బొగ్గు పాత్ర.. తగ్గని ప్రాముఖ్యత
పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల (Renewable Energy) సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, భారతదేశ విద్యుత్ రంగంలో బొగ్గు (Coal) కీలక పాత్ర పోషిస్తూనే ఉంది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 50.9 GW పునరుత్పాదక ఇంధనం జోడించబడింది. అయినప్పటికీ, మార్చి నెలలో బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ ఉత్పత్తి స్వల్పంగా పెరిగి, మొత్తం ఉత్పత్తిలో దాని వాటా సుమారు 73% కి చేరింది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సగటున ఇది 68% గా ఉంది. తక్షణ డిమాండ్ అవసరాలను తీర్చడంలో, గ్రిడ్ స్థిరత్వాన్ని అందించడంలో బొగ్గుకున్న సామర్థ్యం, ప్రస్తుతం మారుతున్న పునరుత్పాదక వనరులు అందించలేకపోతున్నాయి. 2030 నాటికి 500 GW లక్ష్యంతో పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం వేగంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, El Niño వంటి పరిస్థితులలో తక్షణ డిమాండ్ ను తీర్చడానికి బొగ్గుపైనే ఆధారపడటం కొనసాగుతుంది.
అంతర్గత ప్రమాదాలు, సవాళ్లు
ప్రస్తుతం మార్కెట్ లో కనిపిస్తున్న అధిక సరఫరా, తగ్గుతున్న ధరలు కొన్ని ప్రమాదాలను దాచిపెడుతున్నాయి. బొగ్గుపై అధికంగా ఆధారపడటం వల్ల కాలుష్యం పెరగడమే కాకుండా, దిగుమతి చేసుకునే ఇంధనాల ధరలలో హెచ్చుతగ్గులకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం పెరుగుతున్నప్పటికీ, గ్రిడ్ కు మరింత ఫ్లెక్సిబిలిటీ, స్టోరేజ్ సొల్యూషన్స్, ట్రాన్స్ మిషన్ వ్యవస్థలో మెరుగుదలలు అవసరం. El Niño వల్ల బలహీనపడే రుతుపవనాలు హైడ్రో పవర్ ఉత్పత్తిని తగ్గించి, థర్మల్, గ్యాస్ ప్లాంట్లపై భారం పెంచవచ్చు. మరోవైపు, పంపిణీ సంస్థల (DISCOMs) ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడకపోవడం, గ్రిడ్ ఆధునికీకరణకు అవసరమైన పెట్టుబడులను అడ్డుకోవచ్చు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ఆర్థిక వృద్ధి కొనసాగుతుందని అంచనాలున్నాయి. Goldman Sachs ప్రకారం, 2027 లో GDP వృద్ధి 6.8-6.9% మధ్య ఉండవచ్చు. తయారీ రంగం, డేటా సెంటర్ల వాడకం, బ్యాటరీ స్టోరేజ్, కార్బన్ క్యాప్చర్ వంటివి భవిష్యత్తులో విద్యుత్ డిమాండ్ ను మరింత పెంచుతాయి. అయితే, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు, ముడిసరుకుల ధరల ఒడిదుడుకులు, El Niño వంటి వాతావరణ మార్పులను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటూ, పెరుగుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థకు సరసమైన, విశ్వసనీయమైన విద్యుత్ ను అందించడం రంగం ముందున్న సవాళ్లు.