క్రూడ్ ఆయిల్ ధరల దెబ్బ.. BPCL, HPCL, IOC షేర్లకు కష్టకాలం!

మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల వల్ల అంతర్జాతీయ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఒక్కసారిగా $70 డాలర్ల బ్యారెల్ మార్కును దాటాయి. అయినప్పటికీ, భారతీయ ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల (OMCs) పనితీరుపై ఈ పరిణామం ఒత్తిడి తెస్తోంది. ముఖ్యంగా Bharat Petroleum Corporation Limited (BPCL), Hindustan Petroleum Corporation Limited (HPCL), మరియు Indian Oil Corporation Ltd (IOC) వంటి కంపెనీల షేర్లు నేడు నష్టాల్లో ట్రేడ్ అయ్యాయి. అయితే, 2026 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆయిల్ సరఫరాలో మిగులు ఉంటుందనే అంచనాలు ఈ ధరల పెరుగుదల తాత్కాలికమేనని సూచిస్తున్నాయి.

క్రూడ్ మంటలు.. OMCs కి కష్టాలు

మధ్యప్రాచ్యం, తూర్పు ఐరోపాలో నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలను 4% పైగా పెంచి, $70/బ్యారెల్ స్థాయికి చేర్చాయి. ఇరాన్‌పై అమెరికా సైనిక జోక్యం, హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేతపై వచ్చిన వార్తలు సరఫరాపై ఆందోళనలను పెంచాయి. ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు క్రూడ్ ధరలు 14% పెరిగిన నేపథ్యంలో, భారతీయ OMCs కి ముడిసరుకు (feedstock) ఖర్చులు పెరిగిపోతున్నాయి. దీనితో BPCL షేర్లు 1.86% తగ్గి ₹373.80 వద్ద, HPCL షేర్లు స్వల్పంగా పెరిగి ₹447.25 వద్ద, IOC షేర్లు 1.14% తగ్గి ₹176.70 వద్ద ట్రేడ్ అయ్యాయి. పెట్రోల్, డీజిల్ వంటి రిటైల్ ఇంధన ధరలు క్రూడ్ ధరలకు అనుగుణంగా పెరగకపోతే, మార్కెటింగ్ మార్జిన్లు తగ్గి ఒత్తిడి పెరుగుతుందని మార్కెట్ వర్గాలు అంటున్నాయి.

విశ్లేషణ: సరఫరా మిగులు Vs భౌగోళిక ఆందోళనలు

ఒకవైపు క్రూడ్ ధరలు పెరుగుతున్నప్పటికీ, 2026 నాటికి ప్రపంచ చమురు సరఫరా, డిమాండ్ అంచనాలపై విభిన్న అభిప్రాయాలున్నాయి. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనాల ప్రకారం, 2026 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా రోజుకు సుమారు 3.73 మిలియన్ బ్యారెల్స్ ఆయిల్ మిగులు (surplus) ఉండవచ్చు. నాన్-OPEC+ దేశాల నుంచి ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువ ఉత్పత్తి, డిమాండ్ వృద్ధి అంచనాలను తగ్గించడం దీనికి కారణాలని IEA పేర్కొంది. ఇది OPEC అంచనాలకు భిన్నంగా ఉంది. IEA అంచనాలు నిజమైతే, ప్రస్తుతం భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలతో పెరుగుతున్న ధరలు, సరఫరా మిగులు వల్ల అదుపులోకి రావచ్చని సూచిస్తున్నాయి. Nifty Energy Index గత ఏడాది 16.61% పెరిగితే, BPCL 48.34% పెరిగింది. ఇటీవల ఈ సూచీలో స్వల్ప కదలిక కనిపించింది. చారిత్రకంగా, గతంలో ఇటువంటి క్రూడ్ ధరల అస్థిరత సమయంలో, ప్రభుత్వాలు ద్రవ్యలోటును లేదా ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించడానికి ఎక్సైజ్ డ్యూటీని పెంచడం లేదా ఇంధన ధరలను తగ్గించమని ఆదేశించడం వంటివి చేశాయి. ఉదాహరణకు, నవంబర్ 2025 లో, Investec విశ్లేషకులు PSU OMCs షేర్లను డౌన్‌గ్రేడ్ చేశారు.

నష్టాల రూపకల్పన

ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా పెరగడం వల్ల OMCs లాభదాయకతకు ముప్పు వాటిల్లుతుంది. ఇంధన ధరలు స్థిరంగా ఉంటే, పెరిగిన ముడిసరుకు ఖర్చులు నేరుగా పెట్రోల్, డీజిల్ అమ్మకాలపై మార్జిన్లను తగ్గిస్తాయి. ప్రభుత్వాలు ద్రవ్యలోటును లేదా ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించాల్సిన అవసరం ఏర్పడితే, ఎక్సైజ్ డ్యూటీ పెంపు లేదా ధరల కోత వంటి జోక్యాలు ఉండవచ్చు. కొన్నిసార్లు, వెనిజులా వంటి దేశాల నుంచి భారమైన ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకోవడం వల్ల ధరలు తగ్గినా, ప్రాసెసింగ్ ఖర్చులు పెరిగి, అంతిమంగా మార్జిన్లపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. IEA, OPEC ల మధ్య ఉన్న భిన్నమైన అంచనాలు అనిశ్చితిని సృష్టిస్తున్నాయి. IEA అంచనాల ప్రకారం సరఫరా మిగులు ఏర్పడితే, అది క్రూడ్ ధరలపై ఒత్తిడి తెస్తుంది.

భవిష్యత్ దృక్పథం

ప్రస్తుతం భౌగోళిక సంఘటనలు OMCs షేర్ల స్వల్పకాలిక కదలికలను నిర్దేశిస్తున్నప్పటికీ, మధ్య, దీర్ఘకాలిక దృక్పథం సరఫరా, డిమాండ్, ప్రభుత్వ విధానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 2026 నాటికి గణనీయమైన సరఫరా మిగులు ఉంటుందని IEA యొక్క నిరంతర అంచనాలు, ఊహించని పెద్ద సరఫరా అంతరాయాలు లేకపోతే, ధరల పెరుగుదల పరిమితంగా ఉండవచ్చని సూచిస్తున్నాయి. ONGC వంటి అప్‌స్ట్రీమ్ కంపెనీలు స్వల్పకాలంలో అధిక ధరల వల్ల ప్రయోజనం పొందవచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. కానీ BPCL, HPCL, IOC వంటి డౌన్‌స్ట్రీమ్ కంపెనీలు, ముడిసరుకు ఖర్చులు, రిటైల్ ధరల నిర్ణయంలో సరళత, ప్రభుత్వ విధానాల మధ్య సమతుల్యం పాటించాల్సి ఉంటుంది.