మీథేన్ లీకులు: ఏడాదికి **బిలియన్ల** డాలర్ల గ్యాస్ వృధా! అవకాశాలను అందిపుచ్చుకోవడంలో ఇంధన రంగం వెనుకబాటు

భారీగా పేరుకుపోతున్న నష్టం.. అవకాశాన్ని చేజార్చుకుంటున్నారా?

మీథేన్ లీకులను అడ్డుకోవడం ద్వారా ఇంధన రంగం (Energy Sector) ఏటా దాదాపు 200 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల సహజ వాయువును (Natural Gas) తిరిగి పొందవచ్చు. ఇది ఇటీవల హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz)లో అంతరాయాల వల్ల నష్టపోయిన గ్యాస్ పరిమాణానికి రెట్టింపు. ఆ అంతరాయాలు ప్రపంచ LNG సరఫరాలలో దాదాపు 20 శాతం తగ్గించాయి. ప్రస్తుత లీకులను సరిచేయడానికి అందుబాటులో ఉన్న పద్ధతులను ఉపయోగించడం ద్వారా వెంటనే మార్కెట్లకు సుమారు 15 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల గ్యాస్‌ను సరఫరా చేయవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. చమురు, గ్యాస్ కార్యకలాపాల (Oil and Gas Operations)ను మెరుగుపరచడం ద్వారా కాలక్రమేణా 100 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల గ్యాస్‌ను పొందవచ్చు. అంతేకాకుండా, అనవసరమైన ఫ్లేరింగ్‌ను (Flaring) ఆపడం ద్వారా మరో 100 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల గ్యాస్‌ను విడిపించే అవకాశం ఉంది. ఇవన్నీ కలిసి ఇటీవల ఏర్పడిన సరఫరా అంతరాయాలను (Supply Shocks) భర్తీ చేయగలవు. అయినప్పటికీ, 2025లో ఇంధన రంగం నుండి మీథేన్ లీకులు దాదాపు రికార్డు స్థాయిలోనే ఉన్నాయి. ఇది వాగ్దానాలకు, ఆచరణకు మధ్య ఉన్న భారీ అంతరాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (International Energy Agency - IEA) ప్రకారం, ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ ఉత్పత్తిలో సగానికి పైగా ఈ లీకులను అడ్డుకుంటామని సంస్థలు హామీ ఇచ్చినా, వాస్తవ పురోగతి చాలా పరిమితంగానే ఉంది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, సరఫరా గొలుసులు అస్థిరంగా ఉన్న తరుణంలో ఈ నెమ్మది చర్య ఇంధన భద్రతను దెబ్బతీస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక ప్రాంతాలలో ఏర్పడే అంతరాయాలు ఎప్పుడూ ధరల పెరుగుదలకు, మార్కెట్ అనిశ్చితికి దారితీస్తాయని గత సంఘటనలు చెబుతున్నాయి. ఇది స్థిరమైన, తిరిగి పొందిన గ్యాస్ సరఫరా ఎంత విలువైనదో నొక్కి చెబుతుంది.

లాభదాయకమైన పరిష్కారాలు.. మందకొడి పురోగతి

ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న టెక్నాలజీని ఉపయోగించి ఇంధన రంగంలోని మీథేన్ ఉద్గారాలలో దాదాపు 70 శాతం వరకు అడ్డుకోవచ్చు. ఈ పరిష్కారాలలో సుమారు 30 శాతం లాభదాయకమైనవని IEA అంచనా వేస్తోంది, ఎందుకంటే సంగ్రహించిన మీథేన్‌ను ప్రస్తుత ధరలకు విక్రయించవచ్చు. అంటే, పరిశ్రమ ఆర్థికంగా నష్టపోతోందని అర్థం. ఈ మొత్తం సంభావ్య పరిష్కారాలలో చమురు, గ్యాస్ కార్యకలాపాల వాటా 60 శాతం కంటే ఎక్కువ. బొగ్గు (Coal), బయోఎనర్జీ (Bioenergy) వాటా ఒక్కొక్కటి సుమారు 20 శాతం మేర ఉంటుంది. కొన్ని అధిక మీథేన్ లీకేజీలు ఉన్న ప్రదేశాల నుంచే ఈ హానికరమైన ఉద్గారాలలో ఎక్కువ భాగం వస్తున్నాయని శాటిలైట్ డేటా (Satellite Data) సూచిస్తోంది. ఉదాహరణకు, అన్ని దేశాలు నార్వే (Norway) లాగా ఉద్గార తీవ్రతను (Emissions Intensity) నియంత్రిస్తే, ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ మీథేన్ కాలుష్యం 90 శాతం కంటే ఎక్కువగా తగ్గుతుంది. స్పష్టమైన ఆర్థిక, పర్యావరణ ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుత ప్రణాళికలు 2030 నాటికి చమురు, గ్యాస్ మీథేన్ ఉద్గారాలను కేవలం 20 శాతం, 2035 నాటికి 26 శాతం మాత్రమే తగ్గించగలవని అంచనా. ఇది గ్లోబల్ మీథేన్ ప్లెడ్జ్ (Global Methane Pledge) లక్ష్యమైన 2030 నాటికి కనీసం 30 శాతం తగ్గింపు కంటే తక్కువ. బొగ్గు రంగం విషయానికొస్తే, ప్రస్తుత విధానాలతో 2030 నాటికి కేవలం 12 శాతం తగ్గింపు మాత్రమే ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు, ఇది మరింత బలహీనమైన ఆశయాన్ని సూచిస్తోంది.

చర్యలు ఎందుకు వెనుకబడుతున్నాయి?

దేశాలు చేసే వాగ్దానాలకు, ఆచరణకు మధ్య ఉన్న అంతరం వ్యవస్థాగత సమస్యలను సూచిస్తోంది. 150కు పైగా దేశాలు గ్లోబల్ మీథేన్ ప్లెడ్జ్‌పై సంతకం చేసి, ప్రపంచ శిలాజ ఇంధన ఉత్పత్తిలో సుమారు 80 శాతం పరిధిలోకి వచ్చినా, చాలా దేశాలు తమ లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి విధానాలను రూపొందించలేదు. 'సూపర్-ఎమిటర్స్' (Super-emitters) అని పిలువబడే అత్యధిక లీకేజీలకు కారణమయ్యే కొన్ని ప్రదేశాల నుంచే అధిక శాతం ఉద్గారాలు వస్తున్నందున, ఈ చర్యల లేమి మరింత తీవ్రమవుతోంది. గంటకు 1 టన్ను మీథేన్ లీకేజీలను కూడా గుర్తించగల కొత్త శాటిలైట్ టెక్నాలజీ అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, గుర్తించిన లీకులకు ప్రతిస్పందన నెమ్మదిగా ఉంది. ఉదాహరణకు, ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UN Environment Programme) యొక్క మీథేన్ అలర్ట్ అండ్ రెస్పాన్స్ సిస్టమ్ (Methane Alert and Response System) వంటి వ్యవస్థల నుండి వచ్చే హెచ్చరికలలో కేవలం 12 శాతం మాత్రమే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిస్పందన పొందుతున్నాయి. దేశాలు నిర్దిష్ట అధికారులను నియమించినప్పుడు ఈ ప్రతిస్పందన రేటు సుమారు మూడింట ఒక వంతుకు పెరుగుతుంది, కానీ అలాంటి నియామకం లేని చోట్ల కేవలం 2 శాతానికి పడిపోతుంది. అంతేకాకుండా, డేటా కొరత, విభిన్న కొలమాన పద్ధతులు, ముఖ్యంగా శాటిలైట్ కవరేజ్ పరిమితంగా ఉన్నచోట్ల, చర్యలను ఆలస్యం చేయడానికి ఉపయోగపడే అనిశ్చితిని సృష్టిస్తాయి. మిలియన్ల కొద్దీ బావులు, గనులు వంటి వదిలివేయబడిన మౌలిక సదుపాయాల (Abandoned Infrastructure) నుండి కూడా గణనీయమైన మొత్తంలో గ్యాస్ లీక్ అవుతూనే ఉంది. అమెరికాలోని మార్జినల్ బావులు (Marginal Wells), తక్కువ ఉత్పత్తి చేస్తున్నప్పటికీ, మీథేన్ ఉద్గారాలకు గణనీయంగా దోహదం చేస్తున్నాయి. బొగ్గు రంగానికి సులభమైన పరిష్కారాలు ఉన్నాయని భావించినప్పటికీ, దానికి పాలసీలలో తక్కువ ప్రాధాన్యత లభిస్తోంది. ఆస్ట్రేలియా, ఇండోనేషియా వంటి ప్రాంతాలలో అధికారికంగా నివేదించిన దానికంటే మీథేన్ తీవ్రత చాలా ఎక్కువగా అంచనా వేయబడుతుందని, అక్కడ తక్కువ రిపోర్టింగ్ (Underreporting) జరుగుతుందనే ఆందోళనలు కూడా ఉన్నాయి.

వేగవంతమైన పరిష్కారాల ఆవశ్యకత

నిపుణులు మీథేన్ నియంత్రణను కేవలం పర్యావరణ అవసరంగానే కాకుండా, స్పష్టమైన ఆర్థిక, ఇంధన భద్రతా ప్రయోజనాలతో కూడిన సమీపకాల, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన వ్యూహంగా గుర్తిస్తున్నారు. కార్యాచరణ సామర్థ్యం (Operational Efficiency), పర్యావరణ నిబద్ధతకు సంకేతంగా భావిస్తూ, చురుకైన మీథేన్ నిర్వహణను ప్రదర్శించే కంపెనీలపై పెట్టుబడిదారులు (Investors) కూడా ఎక్కువ దృష్టి సారిస్తున్నారు. అయితే, విధానాల అమలు, అమలు ప్రక్రియను వేగవంతం చేయకపోతే, ఇంధన రంగం కీలకమైన వాతావరణ లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో విఫలమవ్వడమే కాకుండా, గణనీయమైన ఆదాయ మార్గాలను కోల్పోతూ, ఇంధన భద్రతను ప్రమాదంలో పడేస్తుంది. వృధా గ్యాస్‌ను సంగ్రహించే ఆర్థిక తర్కానికి, వాస్తవ ప్రపంచ చర్యల నెమ్మది వేగానికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం, పరిశ్రమకు భారీ నష్టాన్ని కలిగిస్తూనే ఉన్న ఒక లోతైన అనుసంధాన లోపాన్ని సూచిస్తోంది.