Whalesbook
Middle East 'ਚ ਤਣਾਅ, Indian Airlines ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਦੌਰ
Middle East 'ਚ ਵੱਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਗੜਬੜੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਅਤੇ ਏਅਰਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗੇ ਰੂਟ, ਵਧੇ ਖਰਚੇ
Middle East ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਖਾਤੇ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਉੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਝ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ TEHRAN FLIGHT INFORMATION REGION ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਉੱਡਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਪ੍ਰਤੀ ਫਲਾਈਟ ਘੰਟਾ $6,000 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲਾਈਟ ਸਮਾਂ, ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ (Jet Fuel) ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 30-40% ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਫਲਾਈਟ 'ਤੇ ਫਿਊਲ ਦੀ ਲੋੜ 2.4% ਤੱਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕਦਮਾਂ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ
ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ (DGCA) ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲਾ ਲਗਾਤਾਰ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ (airspace) ਬਾਰੇ ਅਪਡੇਟਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਟ ਬਦਲਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਏਅਰਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ FY26 ਤੱਕ 13-15% ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਡਾਣਾਂ ਦਾ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਖਰਚਾ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ICRA ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੈਕਟਰ FY2025-26 ਵਿੱਚ ₹170-180 ਅਰਬ ਤੱਕ ਦਾ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ (Net Loss) ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ 4-6% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ (geopolitical events) ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤਣਾਅ ਘੱਟਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਆਊਟਲੁੱਕ 'Stable' ਹੈ, ਪਰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਬਣ ਰਹੇ ਅਜਿਹੇ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰੇ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ (INR) ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿੱਤੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ
ਇਹ ਗੜਬੜੀ ਭਾਰਤੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਸੈਕਟਰ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। FY2026-27 ਤੱਕ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟ ਕੇ ₹110-120 ਅਰਬ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਕਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਕਰਜ਼ੇ (debt) ਅਤੇ ਬਦਲਵੇਂ ਇਨਪੁਟ ਖਰਚਿਆਂ (input costs) ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। SpiceJet ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਲਈ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਲ ਧੱਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ IndiGo, ਜਿਸਦੇ Q1FY26 ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿੱਚ 20% ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ (fleet availability) ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮੰਗ ਭਾਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਪਰ Middle East ਵਰਗੀਆਂ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਧ ਰਹੇ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਿਆਂ, ਮੁਦਰਾ (currency) ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਅਤੇ ਇਸ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
