ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜ: ਹੁਣ ਫਲਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਸਸਤੀ, ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਰਾਮਦਾਇਕ! ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ

Fresh Bus ਦੇ ਬਾਨੀ ਸੁਧਾਕਰ ਚਿਰਰਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ (e-buses) ਦੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਖਰਚੇ ਪੈਟਰੋਲ/ਡੀਜ਼ਲ ਵਾਲੀਆਂ ਬੱਸਾਂ (ICE buses) ਨਾਲੋਂ 30% ਤੋਂ 50% ਘੱਟ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਣ (Fuel) 'ਤੇ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਖਰਚਾ ਹਾਈਦਰਾਬਾਦ-ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਰਗੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ₹8 ਲੱਖ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ ₹1.5 ਲੱਖ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਟਿਕਟ ਰੇਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਚਤ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਰਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਰੈਸਟ ਸਟਾਪਸ, ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅੰਦਾਜ਼ਨ USD 331.9 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ 2026 ਤੱਕ USD 1.41 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ USD 2.92 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੈਟਰੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ (BEVs) ਇਸ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਲੀਡ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

Fresh Bus ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ 24-36 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 500-1,000 ਬੱਸਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ $40 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਹਵਾਈ ਕਿਰਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ (ਜੋ ਕਿ ਵਧ ਰਹੇ ਫਿਊਲ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਉਡਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਬੱਸਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਯਾਤਰਾ ਹੱਲ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

GreenCell Mobility ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫਲੀਟ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਟੀਚਾ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 5,000 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸ ਮਾਰਕੀਟ ਸਾਲਾਨਾ 18-23% (CAGR) ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ FAME-II ਅਤੇ PM-eBus Sewa ਵੀ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। FAME-II ਵਰਗੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ Fresh Bus ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਪਰੇਟਰ ਨਿੱਜੀ ਫੰਡਿੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਸਬਸਿਡੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਰੂਟਾਂ ਲਈ ਚਾਰਜਿੰਗ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਆਖਰੀ ਲਾਗਤ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।

PMI Electro Mobility, Olectra Greentech, ਅਤੇ Switch Mobility ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਠੇਕੇ ਜਿੱਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ Tata Motors ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। Fresh Bus ਨੇ FY23 ਵਿੱਚ ₹2.1 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨਾਫੇ ਵੱਲ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

Fresh Bus ਦਾ ਟੀਚਾ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 500-1,000 ਬੱਸਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਤੇ ₹200 ਕਰੋੜ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬੱਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 20-25 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ 2030 ਤੱਕ 50,000 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ EV ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ 40% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੰਟਰਸਿਟੀ ਆਵਾਜਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।