Indian Railways ਦੇ AC ਕੋਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋ ਰਹੇ ਬੈੱਡਰੋਲ ਕਾਰਨ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ (Contractors) 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 4 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ **₹100 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਟੱਪ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਟਾਫ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਕਟੌਤੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤਾਂ (Operational Costs) ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Indian Railways ਦਾ ਲਿਨਨ ਚੋਰੀ ਦਾ ਸੰਕਟ
Indian Railways ਦੇ AC ਕੋਚਾਂ 'ਚੋਂ ਲਿਨਨ (ਬੈੱਡਸ਼ੀਟ, ਤੌਲੀਏ, ਕੰਬਲ) ਦੀ ਚੋਰੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਵਰੀ 2022 ਤੋਂ ਮਈ 2026 ਤੱਕ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 54 ਰੇਲਵੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 1.27 ਕਰੋੜ ਬੈੱਡਰੋਲ ਆਈਟਮਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਚੋਰੀ ਕਾਰਨ, ਬੋਰਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨੁਕਸਾਨ ₹104.51 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਟਾਫ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਚੋਰੀ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟਾਫ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਊਸਕੀਪਿੰਗ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਸਾਮਾਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਸਿਰਫ ₹14,000 ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਵੀ ਉਸਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਟਾਫ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਆਈਟਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ
ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਲਾਂਡਰੀ ਅਤੇ ਲਿਨਨ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 8 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ AC ਕੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਲਿਨਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰੀ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਮਾਨ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋਈਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਲਾਗਤ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੁਝ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੌਲੀਏ ਸਿਰਫ ਮੰਗ 'ਤੇ ਦੇਣਾ, ਪਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਇਸ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਸੇਵਾ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ
Indian Railways ਦੇ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਅਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ (Stakeholders) ਲਈ, ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਆਪਣੇ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸੰਪਤੀ ਟਰੈਕਿੰਗ (Asset Tracking) ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸੁਧਾਰ, ਠੇਕੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਜੋ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁਰਮਾਨੇ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।