ਆਮਦਨ 'ਚ ਰਿਕਾਰਡ, ਮੁਨਾਫੇ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਕੇਟਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (IRCTC) ਨੇ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮਦਨ ₹1,459.7 ਕਰੋੜ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15.1% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ 8.9% ਘੱਟ ਕੇ ₹326.4 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚੇ ਬਣੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਨ ਘੱਟ ਕੇ 27.3% 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 3 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਧੇ ਹੋਏ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਖਰਚੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ) 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ 5% GST, ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਇਨਪੁਟ ਟੈਕਸ ਕ੍ਰੈਡਿਟ (ITC) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੋਸ਼ਲ ਰਿਸਪਾਂਸਿਬਿਲਟੀ (CSR) 'ਤੇ ₹31 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਅਤੇ ਐਕਸਪੈਕਟਿਡ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਾਸ (ECL) ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ₹16 ਕਰੋੜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਵੀ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖਰਚੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ
IRCTC ਨੂੰ ਕੁਝ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। BSE ਅਤੇ NSE ਦੁਆਰਾ ਬੋਰਡ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਨੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗਵਰਨੈਂਸ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, IRCTC ਰੇਲਵੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨੀਤੀ ਬਦਲਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟਿਕਟਿੰਗ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹੁਣ ਘੱਟ ਮਾਰਜਨ ਵਾਲੇ ਕੇਟਰਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਕੇਟਰਿੰਗ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ 15% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 20% ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਹੁਣ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਧ ਮਾਰਜਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਹੈ। IRCTC ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਮਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
