ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Etihad Airways ਅਤੇ Saudia, Boeing ਅਤੇ Airbus ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਕਾਹਲੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ Air India ਦੇ ਆਰਡਰ ਕੀਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਲੋਟਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਪਰ Air India ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲੀਟ ਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਰੈਕ 'ਤੇ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਮਾਮਲਾ?
ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Etihad Airways ਅਤੇ Saudia, ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ Boeing ਅਤੇ Airbus ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਪਣੇ ਫਲੀਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਰੀਅਰਜ਼ ਨੇ Air India ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਕੁਝ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਲੋਟਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ Boeing 787 Dreamliner ਵਰਗੇ ਮਾਡਲਾਂ ਲਈ, ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਲੋਟਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੈ।
Air India ਦਾ ਪੱਖ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, Air India ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਆਰਡਰ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲੀਟ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ (Fleet Modernization) ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਆਪਣੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਡਿਊਲ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਰਡਰ ਬੁੱਕ ਸਬੰਧੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।
ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਲੋਟਸ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ?
ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। Boeing ਅਤੇ Airbus ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬੈਕਲਾਗ (Backlog) ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਡਲਾਂ ਲਈ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਜਲਦੀ ਸਲੋਟ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਬਾਲਣ-ਬਚਾਊ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਗਤਾਂ (Operating Costs) ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਮਰੱਥਾ (Passenger Capacity) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੇ ਹੋਰ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰਡਰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਆਈਆਂ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫਲੀਟ ਅਪਡੇਟਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਫਲੀਟ ਖਰੀਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
Air India ਵੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ (Secondary Market) ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜੈੱਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, Air India ਨੇ Boeing 737 Max ਜਹਾਜ਼ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਲਈ ਬਣੇ ਸਨ, ਅਤੇ Airbus A350 ਜੈੱਟ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ Aeroflot ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਨੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਆਰਡਰ ਸਲੋਟਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫਲੀਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸੈਕਟਰ (Aviation Sector) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਸ਼ਡਿਊਲ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ। ਫਲੀਟ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਪੂੰਜੀ ਖਰਚ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ (Capital Spending Profile) ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਰਡਰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਰੀਖਕ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਫਲੀਟ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਟਾਈਮਲਾਈਨ (Fleet Induction Timelines) ਬਾਰੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਫਾਈਲਿੰਗ (Exchange Filings) ਜਾਂ ਅਪਡੇਟਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਸਮਰੱਥਾ (Growth Capacity) ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ (Financial Health) ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।