ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਬੱਸਾਂ ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ
ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (DMRC) ਅਤੇ Indian Oil Corporation Limited (IOCL) ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਵਿਸਟਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਾਈਡਰੋਜਨ-ਈਂਧਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਟਲ ਬੱਸਾਂ (hydrogen-fueled shuttle buses) ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ (public transport) ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ (environment-friendly) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
ਇਹ 2 ਨਵੀਆਂ ਬੱਸਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ 35 ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (passenger capacity) ਵਾਲੀ, ਹਫਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਪੀਕ ਆਫਿਸ ਸਮੇਂ (peak office hours) ਦੌਰਾਨ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਸੈਂਟਰਲ ਸਕੱਤਰੇਤ (Central Secretariat) ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਤੀਰਥ (Seva Teerth) ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਗੀਆਂ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਕਿਰਾਇਆ ₹10 ਅਤੇ ₹15 ਰੁਪਏ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਪਹਿਲ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ (hydrogen fuel cell) ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ (electric vehicles) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਈਂਧਨ (clean fuel) ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Indian Oil Corporation, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਊਰਜਾ ਕੰਪਨੀ, ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਸਹਾਇਤਾ (fuel support) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। IOCL 2030 ਤੱਕ 18 GW ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ (renewable energy capacity) ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ₹1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਰਜੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ (DMRC) ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਥਿਰਤਾ (sustainability) ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ (solar power) ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਰੀਜਨਰੇਟਿਵ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ (regenerative braking) ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਕਾਰਬਨ ਨਿਊਟਰਲ (carbon neutral) ਬਣਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। DMRC ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 25 (FY25) ਲਈ ₹8,150 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ (revenue) ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ।