ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨਬੰਡਲ (Unbundle) ਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਇਸ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ Low-Cost ਕੈਰੀਅਰਜ਼ (LCCs) ਵਲੋਂ ਅਪਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਮੁਫਤ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਟਿਕਟ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਫਲਾਈਟ ਕੰਪੈਰੀਜ਼ਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਕੀਮਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੇਸ ਟਿਕਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਪੈਕੇਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਛੋਟੇ-ਰੂਟਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਲਾਭ ਵਾਲੇ ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਰਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਯਾਤਰੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼
ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ 'ਨੋ-ਫ੍ਰਿਲਸ' ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ Air India ਵਰਗੀ ਪੁਰਾਣੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਲਈ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ IT ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੰਕ (Sync) ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਰਾਏ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਕਈ ਗਲੋਬਲ ਲੇਗਸੀ ਕੈਰੀਅਰਜ਼ ਦੇ ਮਾਡਲ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਾਲਕੀਅਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬ੍ਰਾਂਡ ਇਕਵਿਟੀ (Premium Brand Equity) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, IndiGo ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਲੀਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਲਾਗਤਾਂ (Lean Operational Costs) ਅਤੇ ਉੱਚ-ਘਣਤਾ ਵਾਲੀ ਸੀਟਿੰਗ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫੇਬਖਸ਼ੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਚਾਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੋਖਮ
ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ, ਮੁਫਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇੱਕੋ ਇਕਾਨਮੀ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ, ਤੇਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ (Turnaround) ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੌਜਿਸਟੀਕਲ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਗੁਆਚ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਟ ਫਲਾਇਰਜ਼ (Frequent Flyers) ਮੁੱਲ ਦੀ ਕਥਿਤ ਕਮੀ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸੀਮਾਂਤ ਲਾਗਤ ਬੱਚਤਾਂ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਸੰਰਚਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰੁਖ
ਇਸ ਟર્ਨਅਰਾਊਂਡ ਯਤਨ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬੋਝ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਧੂ ਪੂੰਜੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਧਾਰਨ ਦਰਾਂ (Passenger Retention Rates) 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਹਾਲੀਆ ਐਕਵਾਇਰ (Acquisition) ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਬਰਨ ਰੇਟ (Burn Rate) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਪਰੇਸ਼ਨਲ ਬ੍ਰੇਕ-ਈਵਨ (Break-even) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਾਵਰ, ਖਪਤਕਾਰ-ਮੁਖੀ ਨੀਤੀ ਬਦਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
