Telegram ਦੇ CEO ਪਵੇਲ ਦੁਰੋਵ (Pavel Durov) ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ 'ਤੇ ਲਾਈ ਗਈ ਅਸਥਾਈ ਪਾਬੰਦੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ 'ਚ ਹੋ ਰਹੀ ਧਾਂਦਲੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ NEET UG 2024 ਦੀ ਮੁੜ-ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Telegram 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸੰਗਠਿਤ ਗਰੁੱਪ ਇਸ ਐਪ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸਮੱਗਰੀ ਵੰਡ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ ਐਡਿਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਗਲਤ ਸਬੂਤ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਐਕਸ਼ਨ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 69A ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ Telegram ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਮੈਸੇਜ ਐਡਿਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NTA) ਅਤੇ IIT ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਡਿਟ ਕੀਤੇ ਮੈਸੇਜ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲੀਕਸ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
Telegram ਦਾ ਜਵਾਬ
ਦੁਰੋਵ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'X' 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਕਾਰਗਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਨਾਲ 150 ਮਿਲੀਅਨ (15 ਕਰੋੜ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਧਾਂਦਲੀ ਦਾ ਮੂਲ ਮੁੱਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਹੋਰ ਐਪਸ 'ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੁਰੋਵ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ Telegram ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੀਕ ਹੋਈ ਸਮੱਗਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਐਡਿਟ ਕੀਤੇ ਮੈਸੇਜ ਲਈ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਦੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਫਰੀਡਮ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹਣ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਸੰਗਠਿਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਧਾਂਦਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ Telegram ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਢਾਲਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Telegram ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੱਗਰੀ ਮੋਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫੀਚਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਭਵਿੱਖੀ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।