SpaceX ਨੇ Reflection AI ਨਾਲ **$6 ਅਰਬ (ਲਗਭਗ ₹4,50,000 ਕਰੋੜ)** ਦਾ ਵੱਡਾ AI ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ **$150 ਮਿਲੀਅਨ** ਆਉਣਗੇ। ਪਰ IPO ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ **$600 ਬਿਲੀਅਨ** ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
SpaceX ਨੇ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਫਰਮ Reflection AI ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ $6 ਅਰਬ (ਲਗਭਗ ₹4,50,000 ਕਰੋੜ) ਦਾ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ, Reflection AI ਨੂੰ SpaceX ਦੀਆਂ AI ਚਿਪਸ ਅਤੇ ਮੈਮਫਿਸ, ਟੈਨੇਸੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਹ ਕੰਟਰੈਕਟ SpaceX ਲਈ $150 ਮਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹1,250 ਕਰੋੜ) ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਆਮਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ 1 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। 2029 ਤੱਕ ਇਸ ਸੌਦੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ $6.3 ਅਰਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਹਕੀਕਤ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਵਾਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਾਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। SpaceX ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ $4.9 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹40,800 ਕਰੋੜ) ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੈੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਹੀ $4.28 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹35,600 ਕਰੋੜ) ਦਾ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। SpaceX ਨੇ $20 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹1,66,000 ਕਰੋੜ) ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ xAI ਨਾਲ ਹੋਏ ਮਰਜਰ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਬ੍ਰਿਜ ਲੋਨ ਚੁਕਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ $60 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹4,98,000 ਕਰੋੜ) ਦੇ ਸਾਰੇ-ਸਟਾਕ ਐਕਵਾਇਰ (Cursor) ਦਾ ਸੌਦਾ, ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਨਾਲਿਸਟਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ 'ਤੇ ਖਰਚਾ 2031 ਤੱਕ $1 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਹ ਸੌਦਾ SpaceX ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ (Shareholders) ਲਈ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। 12 ਜੂਨ, 2026 ਨੂੰ IPO ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲਗਭਗ $600 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹49,800,000 ਕਰੋੜ) ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 16.4% ਡਿੱਗ ਗਈ। ਜੂਨ 2026 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ, ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ $154.60 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਜੋ IPO ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਜੋਖਮ
ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਲੰਸ ਸ਼ੀਟ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ MSCI ESG ਰੇਟਿੰਗ 'CCC' ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਗ੍ਰੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਟਿੰਗ ਅਕਸਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਵਰਨੈਂਸ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ (Institutional Investors) ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। Reflection AI ਦੇ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰੀ AI ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਅੰਤਰ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ AI ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।