ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਾਮੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ AI ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਸ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਵੀ ਸਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਾ ਖੋਹ ਲੈਣ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ "egocentric data" ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ-ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਝਲਕ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਡਾਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਹੁਨਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਰਿਪੀਟਿਵ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ, AI ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੰਝ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਬਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਆਪਣਾ ਕਫਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।"
"Embodied Intelligence" ਦੀ ਮੰਗ
ਸਰਗਰਮ, ਮਨੁੱਖ ਵਰਗੇ AI ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਡਾਟਾਸੈੱਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਰੋਬੋਟਸ ਰੁਟੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ AI ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਣਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰਕ ਡਾਟਾ ਰਾਹੀਂ ਇਸ "physical intelligence" ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪਰ, ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਮਿਆਂ ਕੋਲ ਅਕਸਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀ ਮਹਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਉੱਨਤ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਹੁਨਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨੈਤਿਕ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਨੈੱਟਵਰਕ
US-ਅਧਾਰਤ ਕੰਪਨੀ Objectways, ਜੋ ਕਿ AI ਡਾਟਾ ਸੋਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀ ਫਲੋਰ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਫੋਲਡ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਖਾਸ ਡਾਟਾ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ₹250 ਤੋਂ ₹350 ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਘਰ-ਅਧਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਗ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫਰਮ Humyn Labs ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਲਈ $20 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਾਇਜ਼ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ
ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਬੋਟ ਖਤਰਨਾਕ ਜਾਂ ਅਣਚਾਹੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੋਸ਼ਜਨਕ ਜਾਂ ਘੱਟ ਖਤਰਨਾਕ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹਕੀਕਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲੈਣਗੇ। ਅਜਿਹੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਡਾਟਾ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇਹ ਅਸਹਿਜ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਮਸ਼ੀਨ ਆਖਰਕਾਰ ਜਾਣ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ।"
